Merhaba sevgili öğrencim,
Ben 5. sınıf matematik öğretmeninim. Gönderdiğin bu değerlendirme çalışmasındaki soruları senin için adım adım, tane tane çözeceğim. Ondalık sayılar konusunu ne kadar iyi anladığını görmek için harika bir fırsat! Hadi birlikte bu soruların üstesinden gelelim.
A. Aşağıdaki ifadeler doğru ise ifadelerin başındaki kutucuklara “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
1) Yukarıdaki modelde yeşil boyalı bölgeleri ifade eden kesrin ondalık gösterimi 0,04’tür.
Adım 1: Öncelikle modele bakalım. Modelimiz 10 eş parçaya bölünmüş bir bütün. Yani paydamız 10 olacak.
Adım 2: Bu 10 eş parçadan kaç tanesi yeşile boyanmış? Saydığımızda 4 parçasının boyalı olduğunu görüyoruz. Bu da kesrimizin payı olacak.
Adım 3: O zaman bu modeli gösteren kesir 4/10‘dur. Bu kesri ondalık sayı olarak yazmak istediğimizde “sıfır tam onda dört” şeklinde okuruz ve 0,4 olarak yazarız.
Adım 4: Soruda ise bize ondalık gösterimin 0,04 olduğu söylenmiş. 0,04, “sıfır tam yüzde dört” demektir ve 4/100 kesrine karşılık gelir. Bizim bulduğumuz sonuç ise 0,4. Bu iki sayı birbirinden farklıdır.
Sonuç: Bu ifade Yanlış‘tır. Kutucuğa Y yazmalıyız.
2) Yandaki modelde pembe boyalı bölgeleri ifade eden kesrin ondalık gösterimi 0,57’dir.
Adım 1: Bu modelde 10×10’luk bir kare var. Yani toplamda 100 tane küçük kareden oluşuyor. Bu da kesrimizin paydasının 100 olacağı anlamına gelir.
Adım 2: Şimdi pembe boyalı kareleri sayalım. 5 tane tam sütun boyalı, bu 50 kare demektir. Bir de yanında 7 tane daha kare boyanmış. Toplamda 50 + 7 = 57 tane kare boyalıdır. Bu da kesrimizin payıdır.
Adım 3: Kesrimiz 57/100 oldu. Bu kesri “sıfır tam yüzde elli yedi” diye okuruz ve ondalık sayı olarak 0,57 şeklinde yazarız.
Adım 4: Sorudaki ifade de ondalık gösterimin 0,57 olduğunu söylüyor. Bizim bulduğumuz sonuçla aynı!
Sonuç: Bu ifade Doğru‘dur. Kutucuğa D yazmalıyız.
3) Yandaki modelde mavi boyalı bölgeleri ifade eden kesrin ondalık gösterimi 1,6’dır.
Adım 1: Modelde iki tane 10’luk şerit görüyoruz. İlk şeridin tamamı maviye boyanmış. Bu, 1 tam demektir.
Adım 2: İkinci şerit ise yine 10 parçaya bölünmüş ve bu parçalardan 6 tanesi maviye boyanmış. Bu da 6/10 kesrini ifade eder. Ondalık olarak yazarsak 0,6 olur.
Adım 3: Şimdi bu iki parçayı birleştirelim: 1 tam ve 0,6. Topladığımızda 1,6 ondalık sayısını elde ederiz. Bu sayıyı “bir tam onda altı” diye okuruz.
Adım 4: Sorudaki ifade de ondalık gösterimin 1,6 olduğunu belirtiyor. Demek ki doğru yoldayız.
Sonuç: Bu ifade Doğru‘dur. Kutucuğa D yazmalıyız.
4) Yandaki modelde turuncu boyalı bölgeleri ifade eden kesrin ondalık gösterimi 1,007’dir.
Adım 1: Bu modelde büyük küpler görüyoruz. Her bir büyük küp, 1000 tane küçük küpten oluşur. İlk modeldeki büyük küpün tamamı turuncuya boyanmış, bu da 1 tam demektir.
Adım 2: İkinci modelde ise 1000 küçük küpten sadece birkaç tanesi boyanmış. Dikkatlice saydığımızda 7 tane küçük küpün boyalı olduğunu görürüz. Bu durumu kesirle ifade edersek 7/1000 olur.
Adım 3: 7/1000 kesrini ondalık olarak yazarken virgülden sonra üç basamak olması gerekir (çünkü payda 1000). Bu yüzden 0,007 olarak yazarız.
Adım 4: Şimdi tam kısmı ve ondalık kısmı birleştirelim: 1 tam + 0,007 = 1,007. Bu sayıyı “bir tam binde yedi” diye okuruz.
Sonuç: Sorudaki ifade de 1,007 diyor. Bulduğumuz sonuçla birebir aynı. Bu ifade Doğru‘dur. Kutucuğa D yazmalıyız.
B. Aşağıdaki noktalı yerlere doğru sayıları veya ifadeleri yazınız.
1) 1,7 ondalık gösteriminin okunuşu “………………” şeklindedir.
Çözüm: Bir sayıyı okurken önce virgülden önceki tam kısma bakarız, burada “1” var. Yani “bir tam“. Sonra virgülden sonraki kısma bakarız. Virgülden sonra bir basamak varsa “onda“, iki basamak varsa “yüzde“, üç basamak varsa “binde” deriz. Burada bir basamak (7) var, o yüzden “onda yedi” diyeceğiz.
Sonuç:bir tam onda yedi
2) 4,07 ondalık gösteriminin okunuşu “………………” şeklindedir.
Çözüm: Yine aynı yöntemle ilerleyelim. Tam kısımda “4” var, yani “dört tam“. Virgülden sonra iki basamak (07) var, bu yüzden “yüzde” kelimesini kullanacağız. Sayımız da 7 olduğuna göre “yüzde yedi” diyeceğiz.
Sonuç:dört tam yüzde yedi
3) 5,124 ondalık gösteriminin okunuşu “………………” şeklindedir.
Çözüm: Tam kısımda “5” var, bu “beş tam” demektir. Virgülden sonra üç basamak (124) var. Üç basamak olunca “binde” diyorduk. Sayımız da 124 olduğu için “binde yüz yirmi dört” deriz.
Sonuç:beş tam binde yüz yirmi dört
4) Okunuşu “üç tam onda beş” olan ondalık gösterimin yazılışı …………….. şeklindedir.
Çözüm: “üç tam” dediği için virgülün soluna 3 yazarız. “onda beş” dediği için virgülün sağına bir basamak yazacağız, o da 5‘tir.
Sonuç:3,5
5) Okunuşu “on tam yüzde iki” olan ondalık gösterimin yazılışı …………….. şeklindedir.
Çözüm: “on tam” dediği için virgülün soluna 10 yazarız. “yüzde iki” dediği için virgülün sağına iki basamak yazmamız gerekiyor. Sayımız “iki” yani 2. İki basamak olması için önüne bir sıfır ekleriz ve 02 olarak yazarız. Sakın 20 yazma, o “yüzde yirmi” olur!
Sonuç:10,02
6) Okunuşu “dört tam binde yüz on üç” olan ondalık gösterimin yazılışı …………….. şeklindedir.
Çözüm: “dört tam” için virgülün soluna 4 yazıyoruz. “binde yüz on üç” dediği için virgülün sağına üç basamak yazacağız. Sayımız zaten “yüz on üç” yani 113. Bu sayı zaten üç basamaklı olduğu için direkt yazarız.
Sonuç:4,113
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Gördüğün gibi ondalık sayılar oldukça mantıklı ve eğlenceli bir konu. Bol bol pratik yaparak bu konuyu çok daha iyi bir şekilde pekiştirebilirsin. Başarılar dilerim