Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte “Veri Toplama ve Değerlendirme” konusuna harika bir giriş yapacağız. Önümüzdeki görselde yer alan soruları ve örnekleri inceleyerek, bir soruyu “araştırma sorusu” yapan şeyin ne olduğunu hep birlikte öğreneceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Giriş Sorusu: “Sınıf arkadaşınız Nermin, hangi ay doğmuştur?”, “Sınıfınızdaki arkadaşlarınızın doğdukları aylar hangileridir?” Nesrin Öğretmen’in sorduğu sorulardan hangisi araştırma sorusu olabilir?
Çözüm:
Bu iki soru arasındaki farkı düşünelim, olur mu?
- Adım 1: İlk soruya bakalım: “Sınıf arkadaşınız Nermin, hangi ay doğmuştur?” Bu sorunun cevabını bulmak için ne yapmamız gerekir? Sadece Nermin’e sormamız yeterli, değil mi? Tek bir kişiye sorup, tek bir cevap alıyoruz.
- Adım 2: Şimdi ikinci soruya odaklanalım: “Sınıfınızdaki arkadaşlarınızın doğdukları aylar hangileridir?” Bu soruyu cevaplamak için tek bir kişiye sormak yeterli mi? Hayır! Sınıftaki bütün arkadaşlarımıza tek tek sormalı ve aldığımız cevapları, yani verileri, bir yere not etmeliyiz.
Sonuç: İşte bu yüzden ikinci soru, yani “Sınıfınızdaki arkadaşlarınızın doğdukları aylar hangileridir?” sorusu bir araştırma sorusudur. Çünkü cevabını bulmak için bir gruptan veri toplamamız gerekiyor. Unutmayın, bir sorunun araştırma sorusu olabilmesi için birden fazla kişiye yöneltilmesi ve cevap olarak birden fazla veri elde edilmesi gerekir.
ÖRNEK-1: Nevin Hanım, bir sonraki seçimlerde ikamet ettiği mahalleden muhtar adayı olmak istemektedir. Yürüteceği seçim kampanyası için bir araştırma yapmaya karar verir. Yapacağı araştırmada Nevin Hanım’a yardımcı olabilecek araştırma soruları neler olabilir?
Çözüm:
Nevin Hanım’ın iyi bir muhtar olabilmesi için mahalle sakinlerinin ne istediğini, nelerden şikayetçi olduğunu öğrenmesi gerekir. Bunu tek bir kişiye sorarak anlayamaz. Bütün mahalleyi ilgilendiren genel bir fikir edinmelidir. Bu yüzden mahalledeki bir gruba sorması gereken sorular düşünmeliyiz.
İşte Nevin Hanım’ın sorabileceği bazı harika araştırma soruları:
- Mahalle muhtarından beklentileriniz nelerdir?
- Mahallede gerçekleşmesini istediğiniz etkinlikler nelerdir?
- Mahallede günlük hayatınızı zorlaştıran, çözülmesini istediğiniz problemler nelerdir?
Açıklama: Bu soruların hepsi birer araştırma sorusudur. Çünkü Nevin Hanım bu soruların cevaplarını bulmak için mahallede yaşayan birçok farklı insana danışmalı ve onlardan veri toplamalıdır. Böylece mahallenin genel görüşünü öğrenmiş olur.
ÖRNEK-2: Aşağıdaki soruların araştırma sorusu olup olmadığını belirleyelim.
a) Hangi tür kitaplar daha çok okunmaktadır?
b) Sınıfınızdaki öğrenciler en çok hangi tür kitapları okumaktadır?
Çözüm:
Bu iki soru birbirine çok benziyor gibi görünse de aralarında çok önemli bir fark var. Gelin bu farkı birlikte bulalım.
a) Hangi tür kitaplar daha çok okunmaktadır?
- Adım 1: Soruyu dikkatlice okuyalım. Bu soruyu kime soracağımız belli mi? Yani veriyi hangi gruptan toplayacağız? Okulumuzdaki öğrencilerden mi, şehirdeki insanlardan mı, yoksa tüm Türkiye’den mi?
- Adım 2: Soruda verinin toplanacağı grup belirtilmemiş. Bu belirsizlik yüzünden bu soru bir araştırma sorusu değildir. Çok genel bir soru olmuş.
b) Sınıfınızdaki öğrenciler en çok hangi tür kitapları okumaktadır?
- Adım 1: Bu soruyu okuduğumuzda, veriyi kimden toplayacağımızı net bir şekilde anlıyor muyuz? Evet! Grup çok açık: “Sınıfınızdaki öğrenciler”.
- Adım 2: Cevabı bulmak için ne yapmalıyız? Sınıftaki bütün arkadaşlarımıza en çok hangi tür kitapları okuduklarını sormalıyız. Her birinden bir cevap, yani bir veri almalıyız.
Sonuç: Bu soruda verilerin hangi gruptan toplanacağı açıkça belli olduğu için, bu soru tam bir araştırma sorusudur.
Umarım araştırma sorularının ne olduğunu ve nasıl oluşturulduğunu daha iyi anlamışsınızdır. Bir sonraki dersimizde bu topladığımız verileri nasıl düzenleyeceğimizi öğreneceğiz. Harikasınız çocuklar!