Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, ben 5. sınıf matematik öğretmenin. Gönderdiğin bu geometri alıştırmalarını çok beğendim. Geometride çizim yapmak hem çok eğlenceli hem de dikkat gerektiren bir iştir. Şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve anlayarak çözelim. Hazırsan başlayalım!
1) Kareli kâğıda aşağıdaki gibi bir p doğrusu çizip üzerinde H noktası işaretleyiniz. Bu doğruya pergel ve cetvel kullanarak H noktasından bir dikme çiziniz.
Bu soruda bizden bir doğrunun üzerindeki bir noktadan dikme çizmemiz isteniyor. Pergel ve cetvel bizim en iyi yardımcılarımız olacak! Haydi yapalım.
Adım 1: Pergelimizin sivri ucunu tam olarak H noktasının üzerine koyalım. Pergelimizi biraz açarak p doğrusunu hem sağda hem de solda kesen iki tane minik yay çizelim. Bu yayların doğruyu kestiği yerlere K ve L noktaları diyelim. Artık H noktası, K ve L noktalarına eşit uzaklıkta oldu.
Adım 2: Şimdi pergelimizin sivri ucunu bu yeni bulduğumuz K noktasına koyalım. Pergelimizi H noktasına olan uzaklıktan biraz daha fazla açarak doğrunun üst tarafına doğru bir yay çizelim.
Adım 3: Pergelimizin açıklığını hiç bozmadan, bu defa sivri ucu L noktasına koyalım ve az önce çizdiğimiz yayı kesecek yeni bir yay daha çizelim. Gördün mü, iki yay bir noktada kesişti!
Adım 4: Son olarak cetvelimizi elimize alalım. Yayların kesiştiği bu yeni nokta ile en baştaki H noktasını birleştiren bir doğru parçası çizelim. İşte bu çizdiğimiz doğru, p doğrusuna tam 90 derecelik açıyla gelen bir dikmedir. Harikasın!
2) Aşağıdaki n doğrusuna dışındaki L noktasından pergel ve cetvel kullanarak bir dikme çiziniz.
Bu sefer noktamız doğrunun üzerinde değil, dışında. Yöntemimiz birazcık değişecek ama yine çok kolay. Takip et beni.
Adım 1: Pergelimizin sivri ucunu bu defa L noktasına koyalım. Pergelimizi, n doğrusunu iki farklı yerde kesecek kadar açalım ve büyük bir yay çizelim. Bu yayın doğruyu kestiği noktalara M ve N diyelim.
Adım 2: Şimdi pergelimizin sivri ucunu bu yeni noktalardan biri olan M‘ye koyalım. Pergelin açıklığını istediğin gibi ayarlayabilirsin. Doğrunun alt tarafına (L’nin olmadığı tarafa) bir yay çizelim.
Adım 3: Pergelin açıklığını yine hiç bozmadan, sivri ucu diğer noktamız olan N‘ye koyalım ve bir önceki yayı kesecek şekilde yeni bir yay çizelim. Bu yaylar da bir noktada kesişti, değil mi?
Adım 4: Cetvelimizi alıp en baştaki L noktası ile yayların aşağıda kesiştiği yeni noktayı birleştirelim. İşte bu doğru, n doğrusuna L noktasından inen bir dikmedir. Çok güzel!
3) Aşağıdaki m doğrusuna üzerindeki D noktasından ve dışındaki E noktasından açıölçer ve cetvel kullanarak birer dikme çiziniz.
Bu soruda iki işimiz var ve bu sefer pergel yerine açıölçer (iletki) kullanacağız. Açıölçer işimizi daha da kolaylaştırır çünkü dikme demek 90 derecelik açı demektir!
Önce D noktasından dikme çizelim:
Adım 1: Açıölçerimizin tam ortasındaki noktayı D noktasının üzerine getirelim. Açıölçerin düz kenarının m doğrusuyla tam olarak hizalı olduğundan, yani üst üste geldiğinden emin olalım.
Adım 2: Açıölçerin üzerindeki sayılardan 90‘ı bulalım ve 90’ın olduğu yere kalemimizle küçük bir nokta koyalım.
Adım 3: Açıölçeri kaldırıp cetvelimizle D noktası ile o 90 dereceyi işaretlediğimiz noktayı birleştirelim. İşte D noktasından geçen dikmemiz hazır!
Şimdi de E noktasından dikme çizelim:
Adım 1: Açıölçerimizin düz kenarını m doğrusunun üzerine koyalım.
Adım 2: Açıölçeri, m doğrusu üzerinde sağa-sola kaydırarak, tam 90 derecelik çizgisinin E noktasının üzerine gelmesini sağlayalım.
Adım 3: 90 derecelik çizgi E noktasından geçerken, cetvelimizi kullanarak E noktasından m doğrusuna doğru bir çizgi çizelim. İşte bu da E noktasından m doğrusuna inen dikme oldu. Gördüğün gibi açıölçerle bu iş çok daha hızlı!
4) Aşağıdaki t doğrusu üzerindeki A noktasından bu doğruya gönye kullanarak bir dikme çiziniz.
Geldik en pratik yönteme! Gönye kullanmak. Gönyenin bir köşesi zaten 90 derece olduğu için işimiz çok basit.
Adım 1: Gönyemizin dik açılı (90 derecelik) köşesini bulalım. Bu köşeyi oluşturan iki kenar birbirine diktir.
Adım 2: Bu dik kenarlardan birini t doğrusu ile tam olarak çakıştıralım, yani üst üste koyalım.
Adım 3: Gönyemizi t doğrusu üzerinde sağa veya sola kaydırarak diğer dik kenarının tam A noktasından geçmesini sağlayalım.
Adım 4: Gönyenin A noktasından geçen dik kenarı boyunca bir çizgi çizelim. İşte bu kadar! A noktasından t doğrusuna bir dikme çizmiş olduk. En kolay yöntem bu, değil mi?
Umarım tüm çözümleri ve adımları net bir şekilde anlamışsındır. Unutma, geometri pratik yaparak öğrenilir. Bol bol çizim yapmaya devam et! Başarılar dilerim!