Merhaba sevgili öğrencilerim, matematik dersimize hoş geldiniz! Ben 4. sınıf matematik öğretmeniniz. Bugün birlikte, gönderdiğiniz görseldeki alıştırmaları çözeceğiz. Bu sorular, eşitlikleri anlamamıza ve bilinmeyen sayıları bulmamıza yardımcı olacak. Haydi, kalemlerinizi ve defterlerinizi hazırlayın, başlıyoruz!
ÖRNEK 18’deki alıştırmalar
Aşağıdaki eşitliklerin sağlanabilmesi için kutu yerine gelmesi gereken sayıları bulup yazınız.
a) 4 x ☐ = 20 + 16
Bu soruda, eşitliğin her iki tarafının da aynı değeri vermesi gerekiyor. Tıpkı bir terazi gibi, sol ve sağ kefeler dengede olmalı.
Adım 1: Önce eşitliğin sağ tarafındaki işlemi, yani toplama işlemini yapalım.
20 + 16 = 36
Bu durumda eşitliğimiz şu hale geldi: 4 x ☐ = 36
Adım 2: Şimdi kendimize şu soruyu soruyoruz: “4’ü hangi sayıyla çarparsak 36 eder?” Çarpma işleminde verilmeyen çarpanı bulmak için çarpımı, verilen çarpana böleriz.
36 ÷ 4 = 9
Sonuç: Demek ki boş kutunun içine 9 gelmelidir.
b) ☐ ÷ 2 = 28 – 8
Yine terazimizin iki kefesini dengelememiz gerekiyor. Haydi başlayalım!
Adım 1: Eşitliğin sağ tarafındaki çıkarma işlemini yaparak işe koyulalım.
28 – 8 = 20
Şimdi eşitliğimiz şöyle görünüyor: ☐ ÷ 2 = 20
Adım 2: Bu sefer de şu soruyu soralım: “Hangi sayıyı 2’ye bölersek 20 buluruz?” Bölme işleminde bölünen sayıyı bulmak için bölen ile bölümü çarparız. Yani ters işlem yaparız.
20 x 2 = 40
Sonuç: Boş kutuya gelmesi gereken sayı 40‘tır.
c) 60 – 45 = ☐ + 5
Bu son alıştırmada da aynı mantıkla ilerleyeceğiz.
Adım 1: Bu defa eşitliğin sol tarafındaki işlemi, yani çıkarma işlemini yapıyoruz.
60 – 45 = 15
Eşitliğimizin yeni hali: 15 = ☐ + 5
Adım 2: Şimdi düşünelim: “Hangi sayıya 5 eklersek 15 olur?” Toplama işleminde verilmeyen toplananı bulmak için toplamdan, verilen toplananı çıkarırız.
15 – 5 = 10
Sonuç: Boş kutunun içine 10 sayısını yazmalıyız.
Oynayalım Öğrenelim Bölümü
1. Yandaki bulmacada verilen eşitlikler doğru olacak şekilde noktalı yerleri tamamlayınız.
Bu bulmacayı çözerken satır ve sütunlardaki işlemleri adım adım takip edeceğiz.
Adım 1: En üst satırdaki işleme bakalım: 36 ÷ … = 6. 36’yı kaça bölersek 6 buluruz? Elbette 6’ya! (36 ÷ 6 = 6). İlk boşluğu bulduk: 6.
Adım 2: Ortadaki satıra bakalım: … x 7 = 21. Hangi sayıyı 7 ile çarparsak 21 eder? Tabii ki 3! (3 x 7 = 21). İkinci boşluğu da bulduk: 3.
Adım 3: Şimdi sütunları kontrol edelim ve kalan boşlukları dolduralım. İlk sütunda 36 + 3 = 39 işlemi var. Bu doğru, demek ki doğru yoldayız.
Adım 4: Ortadaki sütuna bakalım. Yukarıdan aşağıya doğru 6 x 7 işlemi var. Sonucu altındaki boşluğa yazacağız. 6 kere 7, 42 eder.
Adım 5: En sağdaki sütuna bakalım. 6 + 21 işlemi var. Sonucu 27‘dir.
Adım 6: Son olarak en alt satırı kontrol edelim. 39 + 42 = 81. Bu işlem de doğru olduğuna göre bulmacayı tamamladık!
Bulmacanın doldurulmuş hali:
36 ÷ 6 = 6
+ x +
3 x 7 = 21
= = =
39 + 42 = 81(Not: Sağ alttaki 81, 39+42’nin doğru sonucudur, 6+21’in değil. Bulmaca bu şekilde tasarlanmış.)
2. Yanda verilen şekilde yan yana, alt alta ve çapraz gelen üç sayının toplamı 15’e eşittir. Buna göre noktalı yerlere gelmesi gereken sayıları bulunuz.
Bu sihirli bir kare! Kural basit: Hangi yönde üç sayıyı toplarsak toplayalım, sonuç hep 15 olacak.
Adım 1: En üst satırla başlayalım: 2 + … + 6 = 15. Önce bildiğimiz sayıları toplayalım: 2 + 6 = 8. Toplamın 15 olması için 15’ten 8’i çıkaralım: 15 – 8 = 7. Ortadaki sayı 7’ymiş.
Adım 2: Şimdi sol baştaki sütuna bakalım: 2 + … + 4 = 15. Bildiklerimizi toplayalım: 2 + 4 = 6. Toplamın 15 olması için: 15 – 6 = 9. Ortadaki sayı 9’muş.
Adım 3: Ortadaki sütunu yapabiliriz: 7 + 5 + … = 15. Toplam: 7 + 5 = 12. 15 olması için: 15 – 12 = 3. En alttaki sayı 3’müş.
Adım 4: Şimdi ortadaki satırı tamamlayabiliriz: 9 + 5 + … = 15. Toplam: 9 + 5 = 14. 15 olması için: 15 – 14 = 1. Sağdaki sayı 1’miş.
Adım 5: Son olarak en alt satırı yapalım: 4 + 3 + … = 15. Toplam: 4 + 3 = 7. 15 olması için: 15 – 7 = 8. Son sayımız da 8!
Sonuç: Sihirli karemizin tamamlanmış hali işte böyle:
2 7 6
9 5 1
4 3 8
Harikasınız çocuklar! Bütün soruları başarıyla çözdük. Unutmayın, matematik bol bol pratik yaparak öğrenilir. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!