Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle matematik kitabımızdaki bazı alıştırmaları birlikte çözeceğiz. Görseldeki soruları dikkatlice inceledim ve şimdi size adım adım, kolayca anlayacağınız bir dille açıklayacağım. Hazırsanız, haydi başlayalım!
C) Verilen kelimelerle aşağıdaki cümleler tamamlanacaktır. Buna göre kelimeleri uygun noktalı yerlere yazınız.
1. Bir şekle simetri doğrusu çizildiğinde simetri doğrusunun iki tarafında kalan şekiller birbirine eşit ise bu şekle ……………… denir.
Çözüm: simetrik
Açıklama: Sevgili çocuklar, bir kelebeği düşünün. Kanatlarını tam ortadan kapattığında iki kanadı da üst üste gelir, değil mi? İşte bu tür, tam ortadan ikiye katlandığında eş parçalara ayrılan şekillere simetrik şekiller deriz. Bu yüzden doğru cevap “simetrik” olmalı.
2. Üç kenar uzunluğu birbirine eşit olan üçgen türüne ……………… denir.
Çözüm: eşkenar üçgen
Açıklama: “Eş” kelimesi “eşit” anlamına gelir. “Kenar” da zaten üçgenin kenarları. Yani üç kenarı da birbirine eşit olan üçgene ne deriz? Tabii ki eşkenar üçgen!
3. Ölçüsü 90° olan açıya ……………… denir.
Çözüm: dik açı
Açıklama: Bir karenin köşelerini düşünün, dimdik dururlar. İşte bu tam 90 derecelik açılara dik açı adını veriyoruz. Bu bilgiyi hiç unutmayın, çok önemlidir.
4. Sınırsız büyüklükte, başlangıcı ve sonu olmayan düz yüzeylere ……………… denir.
Çözüm: düzlem
Açıklama: Odamızın duvarı ya da masamızın yüzeyi bir düzlem modelidir. Ama gerçek bir düzlem, her yöne sonsuza kadar uzanan dümdüz bir yüzeydir. Başlangıcı ve sonu yoktur.
5. Bir ABCD dikdörtgeninin ……………… A, B, C, D’dir.
Çözüm: köşeleri
Açıklama: Bir dikdörtgenin kenarlarının birleştiği sivri yerlere ne ad veriyorduk? Elbette köşeleri! A, B, C, D harfleri de bu köşeleri isimlendirmek için kullanılır.
6. Açıyı oluşturan ışınlara açının ……………… denir.
Çözüm: kolları
Açıklama: Bir açıyı çizerken iki tane ışın kullanırız. Bu ışınlar, tıpkı bizim kollarımız gibi açıyı oluşturur. Bu yüzden onlara açının kolları diyoruz.
7. Çeşitkenar üçgenin tüm ……………… uzunlukları birbirinden farklıdır.
Çözüm: kenar
Açıklama: “Çeşitkenar” kelimesi bize ipucunu veriyor. Yani kenarları çeşit çeşit, hepsi birbirinden farklı uzunlukta demektir. O halde boşluğa kenar kelimesi gelmelidir.
8. Düzlem modelinin üzerinde yer alan şekillere ……………… denir.
Çözüm: düzlemsel şekil
Açıklama: Bir kağıt parçasını düzlem gibi düşünürsek, üzerine çizdiğimiz kare, üçgen, daire gibi şekillerin hepsi o düzlemin üzerinde yer alır. Bu yüzden onlara düzlemsel şekil deriz.
9. İki dik açının ölçüsünün toplamı bir ……………… dır.
Çözüm: doğru açı
Açıklama: Bir dik açının 90 derece olduğunu öğrenmiştik. İki tane dik açıyı toplarsak ne olur? 90 + 90 = 180 derece eder. 180 derecelik dümdüz açıya ise doğru açı diyoruz.
10. İki kenarının uzunluğu 6 cm ve bir kenarının uzunluğu 4 cm olan üçgene ……………… denir.
Çözüm: ikizkenar üçgen
Açıklama: Bakın, bu üçgenin iki tane kenarı aynı uzunlukta (6 cm). Tıpkı ikiz kardeşler gibi! İki kenarı eşit olan üçgenlere biz ikizkenar üçgen diyoruz.
11. Küpün 6 eş ……………… vardır.
Çözüm: karesel bölgesi
Açıklama: Bir oyun zarını veya bir zeka küpünü düşünelim. Her bir yüzü ne şeklindedir? Kare! İşte küpün 6 tane eş, yani birbirinin aynısı olan karesel bölgesi (yüzü) vardır.
12. Açıları ……………… yardımıyla ölçebiliriz.
Çözüm: açıölçer
Açıklama: Cetvel ile uzunluk ölçtüğümüz gibi, açıları ölçmek için de özel bir alet kullanırız. Adı üstünde, açı ölçtüğü için ona açıölçer (veya iletki) deriz.
13. Bir karıncanın boyunu ……………… ölçü birimi ile ifade edebiliriz.
Çözüm: milimetre
Açıklama: Karınca çok küçük bir canlıdır, değil mi? Onu santimetre ile ölçmek bile zor olabilir. Cetvelimizdeki en küçük, en minik çizgilere milimetre diyoruz. Karınca gibi çok küçük şeyleri milimetre ile ölçeriz.
14. Ölçüsü 90°den küçük olan açılara ……………… denir.
Çözüm: dar açı
Açıklama: 90 derecelik açıya dik açı demiştik. Eğer bir açı 90 dereceden daha küçükse, yani daha kapalı, daha darsa, ona dar açı adını veririz.
15.……………… uzunluk ölçüleri temel birimidir.
Çözüm: metre
Açıklama: Uzunlukları ölçerken santimetre, kilometre gibi birimler kullanırız ama bunların hepsi tek bir temel birimden gelir. Bu temel birim metre‘dir.
16. Küpte 12 ……………… vardır.
Çözüm: ayrıt
Açıklama: Küpün yüzlerinin birleştiği kenarlara ayrıt denir. Bir küpü elinize alıp saysanız, tam 12 tane ayrıtı olduğunu görebilirsiniz.
17. Şekilleri iki eş parçaya ayıran doğruya ……………… denir.
Çözüm: simetri doğrusu
Açıklama: İlk sorudaki kelebeği hatırlayalım. Kanatlarını katladığımız o hayali çizgi var ya, işte o çizgiye simetri doğrusu diyoruz. Şekli iki eşit, simetrik parçaya ayırır.
18. Şehirler arası yollar gibi uzun mesafeleri ……………… ölçü birimi ile ifade ederiz.
Çözüm: kilometre
Açıklama: İstanbul’dan Ankara’ya olan mesafeyi metre ile ölçmeye kalksak sayılar çok büyür. Bu yüzden böyle çok uzun mesafeler için kilometre birimini kullanırız.
19. Başlangıç noktası belli, bitiş noktası belli olmayan noktalar bütününe ……………… denir.
Çözüm: ışın
Açıklama: Bir el feneri düşünün. Işık fenerden çıkar (başlangıç noktası bellidir) ama sonsuza kadar gider (bitiş noktası belli değildir). İşte bu modele ışın diyoruz.
D) Aşağıdaki soruların doğru cevaplarını verilen şıklar arasından bulup işaretleyiniz.
1. Yandaki çubukları kullanarak kaç farklı ikizkenar üçgen elde edilebilir? Aşağıya çiziniz.
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bu soru biraz dikkat gerektiriyor. Hadi birlikte düşünelim.
Adım 1: İkizkenar üçgen ne demekti, onu hatırlayalım. İki kenarının uzunluğu birbirine eşit olan üçgenlere ikizkenar üçgen diyorduk.
Adım 2: Şimdi resimdeki çubuklara bakalım. Kırmızı, mavi, sarı, beyaz gibi farklı renklerde çubuklar var. Bu çubukların boylarını gözümüzle karşılaştırdığımızda hepsinin birbirinden farklı uzunlukta olduğunu görüyoruz.
Adım 3: Bir ikizkenar üçgen yapabilmemiz için elimizde aynı boyda en az iki çubuk olması gerekir. Resimde ise aynı boyda iki çubuk bulunmuyor.
Sonuç: Bu yüzden, resimdeki çubukların hepsi farklı uzunlukta olduğu için, bu çubukları kullanarak bir ikizkenar üçgen oluşturamayız.
Belki de bu soruda bir baskı hatası olmuş ve bazı çubukların aynı boyda olması gerekirken farklı çizilmiş olabilir. Unutmayın, önemli olan ikizkenar üçgenin kuralını bilmektir: İki kenarı mutlaka eşit olmalı!
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Matematik, dikkat ve mantıkla çözüldüğünde çok zevklidir. Hepinize iyi çalışmalar dilerim