Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 4. Sınıf Matematik öğretmeninim. Gel şimdi bu bölme işlemlerini birlikte, adım adım ve kolayca anlayacağın bir şekilde çözelim. Tıpkı derste yaptığımız gibi, sakin sakin ilerleyeceğiz. Hazırsan başlayalım!
SORU 5
Aşağıdaki bölme işlemlerini yapınız.
a) 5172 ÷ 6 işlemini yapalım.
Adım 1: Bölme işlemine en soldaki basamaktan başlarız. 5’in içinde 6 var mı diye bakarız. Hayır, yok. Çünkü 5, 6’dan küçüktür. O zaman yanındaki rakamı da alarak sayımızı büyütürüz. Artık sayımız 51 oldu.
Adım 2: Şimdi sorumuz şu: “51’in içinde kaç tane 6 var?”. Çarpım tablosunu hatırlayalım! 6 kere 8, 48 eder. 6 kere 9 ise 54 eder. 54, 51’den büyük olduğu için 9’u alamayız. Demek ki 8 kere var. Bölüm kısmına 8 yazarız. Sonra 8 ile 6’yı çarparız (8 x 6 = 48) ve 51’in altına yazarız. Çıkarma işlemi yaptığımızda 51 – 48 = 3 kalır.
Adım 3: Sırada yukarıdaki 7 rakamını aşağı indirmek var. Kalan 3’ün yanına 7’yi indirdiğimizde yeni sayımız 37 olur.
Adım 4: Tekrar soruyoruz: “37’nin içinde kaç tane 6 var?”. 6 kere 6, 36 eder. Bu çok yakın! O zaman bölüm kısmına, 8’in yanına 6 yazarız. 6 ile 6’yı çarpar (6 x 6 = 36) ve 37’nin altına yazarız. Çıkarma işlemi yaptığımızda 37 – 36 = 1 kalır.
Adım 5: Son bir rakamımız kaldı, o da 2! Kalan 1’in yanına 2’yi indirdiğimizde yeni sayımız 12 olur.
Adım 6: “12’nin içinde kaç tane 6 var?”. Bu çok kolay! Tam 2 tane var. Bölüm kısmına, 86’nın yanına 2 yazarız. 2 ile 6’yı çarparız (2 x 6 = 12) ve 12’nin altına yazarız. 12 – 12 = 0. Kalanımız 0 olduğu için işlemimiz bitti.
Sonuç: 862
b) 3043 ÷ 9 işlemini yapalım.
Adım 1: En soldan başlıyoruz. 3’ün içinde 9 var mı? Yok. O zaman yanındaki rakamı da alıyoruz ve sayımız 30 oluyor.
Adım 2: “30’un içinde kaç tane 9 var?”. Düşünelim… 9 x 3 = 27. 9 x 4 = 36. 36 büyük geldi, o zaman 3 kere var. Bölüme 3 yazıyoruz. 3 ile 9’u çarpıp (3 x 9 = 27) 30’un altına yazıyoruz. 30 – 27 = 3 kalır.
Adım 3: Yukarıdan 4’ü aşağıya, 3’ün yanına indiriyoruz. Yeni sayımız 34 oldu.
Adım 4: “34’ün içinde kaç tane 9 var?”. Az önce bulmuştuk, yine 3 kere var! (9 x 3 = 27). Bölüme, yazdığımız 3’ün yanına bir 3 daha ekliyoruz. 3 ile 9’u çarpıp (3 x 9 = 27) 34’ün altına yazıyoruz. 34 – 27 = 7 kalır.
Adım 5: Son rakamımız olan 3’ü de 7’nin yanına indiriyoruz. Yeni sayımız 73 oldu.
Adım 6: “73’ün içinde kaç tane 9 var?”. 9 x 8 = 72. Bu çok yakın! O zaman 8 kere var. Bölüme, 33’ün yanına 8 yazıyoruz. 8 ile 9’u çarpıp (8 x 9 = 72) 73’ün altına yazıyoruz. 73 – 72 = 1 kalır.
Adım 7: İndirecek başka rakam kalmadığı için işlemimiz burada bitti. Bu işlemde bir de kalanımız oldu.
Sonuç: Bölüm 338, Kalan 1
c) 6763 ÷ 5 işlemini yapalım.
Adım 1: 6’nın içinde 5 var mı? Evet, var! 1 kere. Bölüme 1 yazıyoruz. 1 x 5 = 5. 6’nın altına 5 yazıp çıkarıyoruz. 6 – 5 = 1.
Adım 2: 7’yi aşağı, 1’in yanına indiriyoruz. Yeni sayımız 17.
Adım 3: “17’nin içinde kaç tane 5 var?”. 5, 10, 15… 3 kere var! Bölüme, 1’in yanına 3 yazıyoruz. 3 x 5 = 15. 17’nin altına 15 yazıp çıkarıyoruz. 17 – 15 = 2.
Adım 4: Sırada 6 var. 6’yı aşağı, 2’nin yanına indiriyoruz. Yeni sayımız 26.
Adım 5: “26’nın içinde kaç tane 5 var?”. 5 x 5 = 25. Tam 5 kere var! Bölüme, 13’ün yanına 5 yazıyoruz. 5 x 5 = 25. 26’nın altına 25 yazıp çıkarıyoruz. 26 – 25 = 1.
Adım 6: Son olarak 3’ü aşağı, 1’in yanına indiriyoruz. Yeni sayımız 13.
Adım 7: “13’ün içinde kaç tane 5 var?”. 5 x 2 = 10. 2 kere var. Bölüme, 135’in yanına 2 yazıyoruz. 2 x 5 = 10. 13’ün altına 10 yazıp çıkarıyoruz. 13 – 10 = 3.
Adım 8: İndirecek başka sayımız kalmadı. İşlemimiz bitti.
Sonuç: Bölüm 1352, Kalan 3
d) 4986 ÷ 8 işlemini yapalım.
Adım 1: 4’ün içinde 8 var mı? Hayır, yok. O zaman komşusunu da alıyoruz, sayımız 49 oluyor.
Adım 2: “49’un içinde kaç tane 8 var?”. Çarpım tablosu aklımıza gelsin. 8 x 6 = 48. Çok yaklaştık! Demek ki 6 kere var. Bölüme 6 yazıyoruz. 6 x 8 = 48. 49’un altına 48 yazıp çıkarıyoruz. 49 – 48 = 1.
Adım 3: Yukarıdan 8’i aşağı, 1’in yanına indiriyoruz. Yeni sayımız 18 oldu.
Adım 4: “18’in içinde kaç tane 8 var?”. 8 x 2 = 16. 2 kere var. Bölüme, 6’nın yanına 2 yazıyoruz. 2 x 8 = 16. 18’in altına 16 yazıp çıkarıyoruz. 18 – 16 = 2.
Adım 5: Son rakamımız 6’yı aşağı, 2’nin yanına indiriyoruz. Yeni sayımız 26 oldu.
Adım 6: “26’nın içinde kaç tane 8 var?”. 8 x 3 = 24. 3 kere var. Bölüme, 62’nin yanına 3 yazıyoruz. 3 x 8 = 24. 26’nın altına 24 yazıp çıkarıyoruz. 26 – 24 = 2.
Adım 7: Başka indirecek rakam kalmadı. İşlemimiz burada sona erdi.
Sonuç: Bölüm 623, Kalan 2
Umarım hepsi çok anlaşılır olmuştur. Gördüğün gibi, bölme işlemi adımları takip edince ne kadar kolay! Aferin sana, harika bir iş çıkardın!