Merhaba sevgili öğrencim! Harika bir ünite sonu değerlendirme sayfasıyla karşı karşıyayız. Gel, bu soruları birlikte, adım adım çözelim ve konuları ne kadar iyi öğrendiğimizi görelim. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
A) Aşağıdaki noktalı yerleri uygun ifadeler ile tamamlayınız.
► Payı 1 olan kesirlere …………………….. denir.
Bu soruda kesir türleri hakkındaki bilgimizi kullanacağız. Bir kesrin payı, yani kesir çizgisinin üstündeki sayısı 1 ise, o kesre özel bir isim veririz. Bu kesirler bir bütünün eş parçalarından sadece bir tanesini gösterir. Bu yüzden onlara “birim” deriz.
Payı 1 olan kesirlere birim kesir denir.
► Payı paydasından küçük olan kesirlere …………………….. denir.
Yine bir kesir tanımı sorusu! Bir bütünden daha azını gösteren kesirleri hatırlayalım. Mesela bir pastayı 8’e bölüp 3 dilimini yediğimizde bunu 3/8 olarak yazarız. Burada pay (3), paydadan (8) küçüktür ve bu kesirler en sık karşılaştığımız basit kesirlerdir.
Payı paydasından küçük olan kesirlere basit kesir denir.
► Birim kesirlerde karşılaştırma yaparken paydası küçük olan kesir …………………….. .
Bu çok önemli bir kural! Bir pizzayı düşünelim. Pizzayı 2’ye bölersek mi dilimler daha büyük olur, yoksa 8’e bölersek mi? Elbette 2’ye bölersek! Yani payda ne kadar küçükse, her bir dilim (birim kesir) o kadar büyük olur.
Birim kesirlerde karşılaştırma yaparken paydası küçük olan kesir daha büyüktür.
► 18 hafta …………………….. gündür.
Zaman ölçülerini hatırlama zamanı! Bu soruyu çözmek için bir haftanın kaç gün olduğunu bilmemiz gerekiyor.
Adım 1: Bir haftanın 7 gün olduğunu hatırlayalım.
Adım 2: 18 hafta kaç gün eder bulmak için 18 ile 7’yi çarpmalıyız. 18 x 7 = 126 eder.
18 hafta 126 gündür.
► 240’ın 1/4’i …………………….. eder.
Bir sayının birim kesir kadarını bulmak çok kolaydır. Bu, o sayıyı kesrin paydasına bölmek demektir. Yani 240’ı 4 eş parçaya ayıracağız ve bir parçasının ne kadar olduğunu bulacağız.
Adım 1: Yapmamız gereken işlem 240’ı 4’e bölmektir.
Adım 2: 240 ÷ 4 = 60 işlemini yaparız.
240’ın 1/4’i 60 eder.
► Nesne grafiğinde veriler yerine onları çağrıştıran …………………….. kullanılır.
Grafik türlerini düşünelim. Hani bazen meyveleri anlatmak için grafikte elma, armut resimleri kullanırız ya da arabaları saymak için araba sembolleri koyarız. İşte bu grafik türüne nesne grafiği denir ve verileri göstermek için sayılar yerine o nesneleri hatırlatan resimler, şekiller veya semboller kullanılır.
Nesne grafiğinde veriler yerine onları çağrıştıran şekil veya semboller kullanılır.
► 3 dakika …………………….. saniyedir.
Yine bir zaman ölçüsü sorusu! Bu sefer dakika ve saniye arasındaki ilişkiyi kullanacağız.
Adım 1: 1 dakikanın 60 saniye olduğunu biliyoruz.
Adım 2: 3 dakikanın kaç saniye olduğunu bulmak için 3 ile 60’ı çarpmamız gerekir. 3 x 60 = 180.
3 dakika 180 saniyedir.
► 2 tam 3/9 kesri …………………….. kesirdir.
Bu kesre baktığımızda bir tam sayı (2) ve yanında bir de basit kesir (3/9) görüyoruz. Bir tam sayı ve bir basit kesirden oluşan bu tür kesirlere verdiğimiz özel bir isim var.
2 tam 3/9 kesri tam sayılı kesirdir.
► Paydaları eşit kesirlerde toplama işlemi yaparken …………………….. toplanıp toplamın payına yazılır. …………………….. aynen yazılır.
Kesirlerde toplama işleminin en temel kuralı! Paydalar eşitse işimiz çok kolay. Paydalar, bir bütünün kaç eş parçaya bölündüğünü gösterdiği için değişmez. Biz sadece o parçalardan kaç tane aldığımızı, yani payları toplarız.
Paydaları eşit kesirlerde toplama işlemi yaparken paylar toplanıp toplamın payına yazılır. Payda aynen yazılır.
► Şubat ayının 29 gün olduğu yıla …………………….. denir.
Takvim bilgimizi yoklayalım. Normalde Şubat ayı 28 gün çeker. Ama her 4 yılda bir, Şubat ayına bir gün eklenir ve o ay 29 gün olur. Bu özel yıllara ne dendiğini hatırlıyor musun?
Şubat ayının 29 gün olduğu yıla artık yıl denir.
B) Aşağıda verilen kutucuklardan içerisinde bileşik kesir olanları kırmızıya boyayarak ortaya çıkacak şekli bulunuz.
Harika bir boyama etkinliği! Ama önce, bileşik kesrin ne olduğunu hatırlamamız gerekiyor.
Bileşik kesir, payı paydasına eşit veya paydasından büyük olan kesirlerdir. Yani, bu kesirler bir bütüne eşit ya da bir bütünden daha fazlasını ifade ederler. Mesela 5/3 gibi.
Şimdi tablodaki bütün kesirleri tek tek inceleyelim ve bu kurala uyanları, yani bileşik kesir olanları bulalım:
- 8/7 (Çünkü 8, 7’den büyüktür.)
- 11/6 (Çünkü 11, 6’dan büyüktür.)
- 5/3 (Çünkü 5, 3’ten büyüktür.)
- 12/7 (Çünkü 12, 7’den büyüktür.)
- 19/5 (Çünkü 19, 5’ten büyüktür.)
- 22/8 (Çünkü 22, 8’den büyüktür.)
- 6/5 (Çünkü 6, 5’ten büyüktür.)
- 21/11 (Çünkü 21, 11’den büyüktür.)
- 35/15 (Çünkü 35, 15’ten büyüktür.)
- 21/9 (Çünkü 21, 9’dan büyüktür.)
- 10/4 (Çünkü 10, 4’ten büyüktür.)
- 17/11 (Çünkü 17, 11’den büyüktür.)
Bu bulduğumuz bileşik kesirlerin olduğu kutucukları kırmızıya boyadığımızda, karşımıza çok tanıdık bir şekil çıkıyor!
Ortaya çıkan şekil 4 rakamıdır.
Tebrikler! Bütün soruları başarıyla tamamladın. Matematik, böyle adım adım ilerleyince çok daha kolay ve eğlenceli, değil mi? Başarılarının devamını dilerim!