4. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Çalışma Kitabı 1 Sayfa 59
Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben 4. sınıf matematik öğretmeniniz. Bugün birlikte bölme işlemiyle ilgili çok güzel sorular çözeceğiz ve bu konuyu daha da iyi anlayacağız. Önünüzdeki kağıtları, kalemleri hazırlayın. Hazırsanız, haydi başlayalım!
1) Bir yardım kampanyasında 675 kg gıda yardımı toplanmıştır. Bu gıdalar 5 kg’lık kolilere yerleştirilmiştir. Toplam kaç koli olduğunu bulunuz.
Bu soruyu çözmek için elimizdeki toplam gıda miktarını, her bir kolinin alacağı gıda miktarına paylaştırmamız gerekiyor. Yani büyük bir sayıyı, eşit küçük gruplara ayıracağız. Bu durumda yapmamız gereken işlem bölme işlemidir.
Hadi şimdi 675’i 5’e bölelim.
Adım 1: En soldaki basamaktan başlıyoruz. 6’nın içinde 5 kaç kere var? 1 kere var. 1’i bölüm kısmına yazarız. 1 kere 5, 5 eder. 6’nın altına 5 yazıp çıkarırız. 6 – 5 = 1 kalır.
Adım 2: Yukarıdaki 7’yi, kalan 1’in yanına indiririz. Yeni sayımız 17 oldu. Şimdi soruyoruz: 17’nin içinde 5 kaç kere var? 3 kere var. 3’ü bölüm kısmına yazarız. 3 kere 5, 15 eder. 17’nin altına 15 yazıp çıkarırız. 17 – 15 = 2 kalır.
Adım 3: Yukarıdaki son rakam olan 5’i, kalan 2’nin yanına indiririz. Yeni sayımız 25 oldu. Şimdi soruyoruz: 25’in içinde 5 kaç kere var? 5 kere var. 5’i bölüm kısmına yazarız. 5 kere 5, 25 eder. 25’in altına 25 yazıp çıkarırız. 25 – 25 = 0 kalır.
Sonuç olarak, toplam 135 koli gereklidir.
Şimdi de aşağıdaki küçük dostumuzun sorularına bakalım:
✔ Cevabı bulurken hangi işlemi yaptınız? Nedenini açıklayınız.
Cevabı bulurken bölme işlemi yaptık. Çünkü elimizdeki 675 kg’lık büyük bir miktarı, 5 kg’lık eşit ve daha küçük gruplara (kolilere) ayırdık. Paylaştırma ve gruplama yapmamız gerektiği için bölme işlemini kullandık.
✔ Cevabınız kaç basamaklı çıktı? İşlem yapmadan cevabınızın basamak sayısını bulabilir miydiniz? Nasıl bulabileceğinizi açıklayınız.
Cevabımız 135, yani 3 basamaklı çıktı. Evet, işlemi yapmadan da sonucun kaç basamaklı olacağını bulabilirdik. İşte sırrı:
Bölme işlemimiz 675 ÷ 5 idi. Bölünen sayımız (675) 3 basamaklı. Bölen sayımız (5) ise 1 basamaklı.
Kural şudur: Bölünenin en soldaki rakamına (yani 6’ya) bakarız. Eğer bu rakam, bölenden (yani 5’ten) büyük veya ona eşitse, sonuç (bölüm), bölünen ile aynı sayıda basamağa sahip olur.
Burada 6, 5’ten büyük olduğu için, sonucumuz da bölünen sayı olan 675 gibi 3 basamaklı olacaktır.
2) Aşağıdaki bölme işlemlerinin sonucunun kaç basamaklı olduğunu işlem yapmadan bulunuz. İşlemi örnekteki gibi tablodaki uygun yere yazınız.
Harika! Az önce öğrendiğimiz kuralı kullanarak bu etkinliği kolayca yapabiliriz. Unutmayın, bölünenin ilk rakamı bölenden büyük veya eşitse basamak sayısı aynı kalır. Eğer küçükse, basamak sayısı bir azalır. Hadi başlayalım!
1 Basamaklı Sonuçlar
- 96 ÷ 12 (Çünkü 9, 12’den küçüktür. Sonuç, 96’nın basamak sayısından bir eksik, yani 2-1=1 basamaklıdır.)
- 84 ÷ 21 (Çünkü 8, 21’den küçüktür. Sonuç 2-1=1 basamaklıdır.)
- 48 ÷ 8 (Çünkü 4, 8’den küçüktür. Sonuç 2-1=1 basamaklıdır.)
- 72 ÷ 12 (Çünkü 7, 12’den küçüktür. Sonuç 2-1=1 basamaklıdır.)
2 Basamaklı Sonuçlar
- 650 ÷ 65 (Çünkü 6, 65’ten küçüktür. Bu yüzden 65’e bakarız. 65, 65’e eşittir. Sonuç, 650’nin basamak sayısından bir eksik, yani 3-1=2 basamaklıdır.)
- 702 ÷ 9 (Çünkü 7, 9’dan küçüktür. Sonuç 3-1=2 basamaklıdır.)
- 56 ÷ 4 (Çünkü 5, 4’ten büyüktür. Sonuç, 56 ile aynı basamak sayısına sahip, yani 2 basamaklıdır.)
- 425 ÷ 25 (Çünkü 4, 25’ten küçüktür. 42’ye bakarız. 42, 25’ten büyüktür. Sonuç 3-1=2 basamaklıdır.)
3 Basamaklı Sonuçlar
- 606 ÷ 6 (Örnekte verilmiş. Çünkü 6, 6’ya eşittir. Sonuç, 606 ile aynı basamak sayısına sahip, yani 3 basamaklıdır.)
- 502 ÷ 2 (Çünkü 5, 2’den büyüktür. Sonuç 3 basamaklıdır.)
- 864 ÷ 8 (Çünkü 8, 8’e eşittir. Sonuç 3 basamaklıdır.)
- 384 ÷ 3 (Çünkü 3, 3’e eşittir. Sonuç 3 basamaklıdır.)
Harikasınız çocuklar! Bölme işleminin sırlarını çözmeye devam ediyoruz. Unutmayın, matematik pratik yaparak öğrenilir. Bol bol alıştırma yapın!