4. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Çalışma Kitabı 1 Sayfa 122

Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben 4. sınıf matematik öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte standart olmayan ölçü birimleriyle açıları ölçme konusunu işleyeceğiz. Bu çok eğlenceli bir konu çünkü kendi ölçü birimlerimizi oluşturacağız!

Gelin, görseldeki etkinliği adım adım birlikte yapalım ve mantığını kavrayalım.

1) Sayfa 175’teki Ek-5’te verilen dairelerin renkli dilimlerini kesiniz. Kestiğiniz dilimlerin her biri ile aşağıdaki açıları ölçünüz. Ölçme sonuçlarına göre tabloyu uygun şekilde doldurunuz.

Şimdi çocuklar, bu etkinliği yapabilmemiz için kitapta verilen renkli daire dilimlerine ihtiyacımız var. Benim yanımda o dilimler olmadığı için, ben bu ölçümü sizinle birlikte akıl yürüterek yapacağım ve tablonun nasıl dolması gerektiğini anlatacağım. Hazır mısınız?

Adım 1: Açıları Tanıyalım

Önce şekillerdeki açılara bir göz atalım. Onları büyüklüklerine göre sıralayabiliriz.

• B Açısı: Gördüğümüz en küçük açı, yani bir dar açı.
• A Açısı: Tam bir köşe gibi duruyor, değil mi? Bu bir dik açıdır. Dar açıdan daha büyüktür.
• C Açısı: Dik açıdan daha fazla açılmış, yani bir geniş açıdır.
• D Açısı: Dümdüz bir çizgi olmuş. Bu en büyük açımız, yani bir doğru açıdır.

Yani açılarımızın küçükten büyüğe sıralaması: B < A < C < D

Adım 2: Ölçüm Birimlerini (Dilimleri) Düşünelim

Etkinlik bizden farklı renklerdeki dilimleri kullanmamızı istiyor. Bu renkli dilimlerin de büyüklükleri birbirinden farklı olmalı. Haydi biz de onlara tahmini bir büyüklük verelim.

• Kırmızı Dilim: En küçük dilim olsun.
• Yeşil Dilim: Kırmızıdan biraz büyük olsun.
• Mavi Dilim: Yeşil’den de büyük olsun.
• Kahverengi Dilim: En büyük dilimimiz olsun.

Adım 3: Tabloyu Dolduralım

Şimdi mantık yürütme zamanı! Bir açıyı ölçerken, kullandığımız dilim ne kadar küçükse, o kadar çok sayıda dilim kullanmamız gerekir. Dilimimiz ne kadar büyükse, o kadar az sayıda dilim yeterli olur.

Bu bilgilere göre tablomuzun yaklaşık olarak şöyle dolması gerekir (sayılar temsilidir):

A Açısı (Dik Açı) için:

• Kırmızı: 6 dilim
• Yeşil: 4 dilim
• Mavi: 3 dilim
• Kahverengi: 2 dilim

B Açısı (Dar Açı) için: (A’dan daha az dilim gerekir)

• Kırmızı: 4 dilim
• Yeşil: 3 dilim
• Mavi: 2 dilim
• Kahverengi: 1 dilim

C Açısı (Geniş Açı) için: (A’dan daha çok dilim gerekir)

• Kırmızı: 8 dilim
• Yeşil: 6 dilim
• Mavi: 4 dilim
• Kahverengi: 3 dilim

D Açısı (Doğru Açı) için: (En çok dilim gerekir)

• Kırmızı: 12 dilim
• Yeşil: 8 dilim
• Mavi: 6 dilim
• Kahverengi: 4 dilim

Gördüğünüz gibi, açı büyüdükçe gereken dilim sayısı artıyor. Ölçüm dilimi büyüdükçe gereken dilim sayısı azalıyor.

Aynı açıyı ölçmenize rağmen ölçüm yaparken kullandığınız dilim sayınız hep farklı oldu. Bunun nedeni ne olabilir? Açıklayınız.

Bu sorunun cevabı aslında çok basit ve eğlenceli!

Adım 1: Farklı Birimler, Farklı Sonuçlar

Bunun nedeni, ölçüm yapmak için kullandığımız birimlerin, yani renkli dilimlerin, birbirinden farklı büyüklükte olmasıdır. Kırmızı dilim küçük olduğu için ondan çok sayıda kullanmamız gerekirken, kahverengi dilim büyük olduğu için daha az sayıda kullanmamız yeterli oldu.

Adım 2: Bir Örnekle Anlayalım

Tıpkı bir sıranın uzunluğunu önce silginizle, sonra da kaleminizle ölçmek gibi düşünün. Silginiz ve kaleminiz farklı boyutta olduğu için, bulacağınız “silgi sayısı” ile “kalem sayısı” da farklı olacaktır. İşte burada da her renk dilim farklı bir ‘ölçü aleti’ gibidir. Bu yüzden sonuçlar farklı çıkar. Bu tür birimlere standart olmayan ölçü birimleri deriz.

Bu farkın olmaması için ne yapmanız gerekir? Açıklayınız.

Harika bir soru! Madem sonuçlar hep farklı çıkıyor, peki herkesin aynı sonucu bulması için ne yapmalıyız?

Adım 1: Tek Birim Kullanmak

Bu farkın olmaması için herkesin aynı ölçü birimini kullanması gerekir. Yani, ya herkes sadece kırmızı dilimi, ya da herkes sadece mavi dilimi kullanmalıydı. Eğer hepimiz aynı birimi kullansaydık, aynı açı için aynı sayıda dilim bulurduk.

Adım 2: Standart Birimlere Geçmek

En doğrusu ise ‘derece’ gibi herkes tarafından kabul edilen standart bir ölçü birimi kullanmaktır. Matematikte açıları ölçmek için kullandığımız standart birim derecedir ve ölçü aletimiz de açıölçerdir (iletki). Açıölçer kullanmamızın sebebi de budur. Böylece kim ölçerse ölçsün, aynı açıyı her zaman aynı derecede bulur ve karışıklık olmaz!