4. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Çalışma Kitabı 1 Sayfa 165
Harika bir soru! Gel bakalım, sıvıları ölçme konusunu birlikte tekrar edelim ve bu soruyu adım adım çözelim. Unutma, matematikte her şey mantıklıdır, yeter ki doğru yerden bakalım.
1) Aysun, aşağıda verilen kaplardaki sıvıların miktarını tahmin etmek istiyor. Litreyi mi mililitreyi mi seçmesi gerekir? Uygun şekilde eşleştiriniz.
Sevgili öğrencim, bu soruyu çözmeden önce küçük bir hatırlatma yapalım. Sıvıları ölçerken iki temel birim kullanırız: Litre ve Mililitre.
Peki, ne zaman litreyi, ne zaman mililitreyi kullanırız? Çok basit!
- Litre (L): Büyük miktardaki sıvıları ölçmek için kullanılır. Mesela bir damacana su, arabanın benzin deposu ya da büyük bir tencere çorba gibi.
- Mililitre (mL): Küçük miktardaki sıvıları ölçmek için kullanılır. Mesela bir kaşık şurup, bir parfüm şişesi ya da küçük bir kutu meyve suyu gibi. Unutma, 1 litre tam 1000 mililitreye eşittir! Yani mililitre, litrenin binde biri kadar küçücük bir ölçü.
Şimdi bu bilgiyi kullanarak resimdeki kapları doğru birimlerle eşleştirelim.
Adım 1: Litre ile ölçülecekleri bulalım.
Bunlar çok miktarda sıvı alabilen büyük kaplar olmalı. Resme baktığımızda hangileri sence büyük?
- Büyük mavi bidon
- Zeytinyağı tenekesi
- Kocaman su tankı (beyaz olan)
- 5 litrelik su şişesi
- Damacana
Bu kapların hepsi de 1 litreden çok daha fazla sıvı alır. Bu yüzden onları Litre ile eşleştirmeliyiz.
Adım 2: Mililitre ile ölçülecekleri bulalım.
Bunlar da az miktarda sıvı alabilen küçük kaplar olmalı. Resimdeki küçük kaplar hangileri?
- Küçük ayran kutusu
- Bir bardak süt
- İlaç ya da şurup şişesi
- Parfüm şişesi
- Kutu meyve suyu
Bu kapların içindeki sıvılar ise 1 litreden azdır. Bu sebeple onları da Mililitre ile eşleştirmemiz en doğrusu olur.
Eşleştirmeleri yaparken neye dikkat ettiniz? Açıklayınız.
Bu eşleştirmeyi yaparken dikkat ettiğimiz en önemli şey, kapların büyüklüğü yani ne kadar sıvı alabildiğidir. Buna biz kapasite diyoruz.
Adım 1
Önce her bir kabın ne kadar sıvı alabileceğini gözümüzle tahmin ettik. “Bu kap çok mu sıvı alır, az mı?” diye kendimize sorduk.
Adım 2
Eğer bir kap, marketten aldığımız 1 litrelik süt kutusu kadar veya ondan daha fazla sıvı alabiliyorsa, onu ölçmek için LİTRE birimini kullanmanın daha doğru olduğuna karar verdik. Mesela bir damacana suyu mililitre ile söylemeye kalksak “19000 mililitre” gibi çok büyük bir sayı söylememiz gerekirdi. Bunun yerine kısaca “19 litre” demek çok daha kolay!
Adım 3
Eğer bir kap, 1 litrelik süt kutusundan daha az sıvı alıyorsa, onu da MİLİLİTRE birimiyle ölçmenin daha mantıklı olduğunu düşündük. Mesela bir kaşık şurup için “0,005 litre şurup” demek yerine “5 mililitre şurup” demek daha anlaşılır ve basittir.
Sonuç: Kısacası, eşleştirme yaparken kapların içine alabileceği sıvı miktarına dikkat ettik. Çok miktarlar için Litre, az miktarlar için Mililitre kullandık.