4. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Çalışma Kitabı 1 Sayfa 125
Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, ben 4. sınıf matematik öğretmenin. Gel, bu açıları birlikte çizelim ve soruları cevaplayalım. İletkini (açıölçerini) yanına almayı unutma, çünkü bu etkinlikte en iyi yardımcımız o olacak!
1) Sayfa 123’teki 1. soruda kullandığınız iletkiyle aşağıda verilen ışınları, belirtilen ölçülerde başlangıç noktaları etrafında döndürünüz. Işının ilk hâli ile yeni hâli arasında belirtilen ölçüde bir açı oluşturunuz.
Bu soruda bizden, verilen ışınları başlangıç noktası sabit kalacak şekilde, istenen derecede döndürerek yeni açılar oluşturmamız isteniyor. Haydi adım adım yapalım.
60 Derecelik Açı Çizimi
Adım 1: Öncelikle iletkimizi elimize alalım. İletkinin tam ortasında küçük bir delik veya bir artı (+) işareti göreceksin. O noktayı, bize verilen ışının başlangıç noktası olan siyah noktanın tam üzerine koyalım.
Adım 2: Şimdi iletkinin altındaki düz çizgiyi, resimdeki ışınla tam olarak hizalayalım. Işın, iletkinin 0 (sıfır) derecesini göstermeli.
Adım 3: İletkinin üzerindeki sayılara bakalım. Işının hizalandığı 0’dan başlayarak sayalım ve 60’ı bulalım. 60 derecenin olduğu yerde, kâğıdın üzerine küçük bir nokta koyalım.
Adım 4: İletkiyi kaldıralım. Şimdi cetvelimizi kullanarak ışının başlangıç noktası ile az önce koyduğumuz bu yeni noktayı birleştiren bir çizgi çizelim. İşte bu kadar! Artık 60 derecelik bir açımız var.
130 Derecelik Açı Çizimi
Adım 1: Yine iletkimizin orta noktasını ışının başlangıç noktasına koyuyoruz.
Adım 2: İletkinin düz kenarını ışınla hizalıyoruz, yani ışın 0 dereceyi göstermeli.
Adım 3: 0’dan başlayarak sayıyoruz ve bu sefer 130‘u buluyoruz. 130’un olduğu yere bir nokta koyuyoruz. 130 derece, 90 dereceden büyük olduğu için bu bir geniş açıdır.
Adım 4: Cetvelimizle başlangıç noktasını ve yeni noktamızı birleştirerek ikinci ışını çiziyoruz. Harika!
90 Derecelik Açı Çizimi
Adım 1: İletkimizin merkezini ışının başlangıç noktasına yerleştirelim.
Adım 2: İletkinin taban çizgisini ışınla hizalayalım.
Adım 3: 0’dan başlayarak 90‘ı bulalım ve oraya bir işaret koyalım. Unutma, 90 derecelik açıya dik açı diyoruz ve genellikle köşesine küçük bir kare çizerek gösteririz.
Adım 4: Başlangıç noktasından işaretlediğimiz yere doğru yeni ışınımızı çizelim. İşte sana bir dik açı!
180 Derecelik Açı Çizimi
Adım 1: İletkinin merkezini ışının başlangıç noktasına koyalım.
Adım 2: Işını 0 derece ile hizalayalım.
Adım 3: 0’dan başlayarak sayalım ve tam karşı taraftaki 180‘i bulup işaretleyelim.
Adım 4: Başlangıç noktasından bu işarete doğru yeni ışını çizdiğimizde ne göreceğiz? İki ışın birleşerek dümdüz bir çizgi oluşturdu! Çünkü 180 derecelik açıya doğru açı denir.
150 Derecelik Açı Çizimi
Adım 1: İletkinin merkezini başlangıç noktasına koyalım.
Adım 2: İletkiyi ışınla hizalayalım.
Adım 3: 0’dan başlayarak 150‘yi bulup işaretleyelim. Bu da bir geniş açıdır.
Adım 4: Başlangıç noktasını ve işaretlediğimiz noktayı birleştirerek açımızı tamamlayalım.
115 Derecelik Açı Çizimi
Adım 1: İletkimizin merkezini ışının başlangıç noktasına yerleştirelim.
Adım 2: İletkinin tabanını ışınla hizalayalım.
Adım 3: Sayılar üzerinden 110’u bulalım. 110 ile 120’nin tam ortasındaki çizgi 115‘i gösterir. Orayı işaretleyelim.
Adım 4: Başlangıç noktasından bu işarete doğru yeni ışınımızı çizelim. İşte 115 derecelik açımız hazır!
2) Aşağıda verilen ışınları ve iletkinizi kullanarak 60 derecelik açılar oluşturunuz.
Bu soruda da aslında ilk soruda yaptığımızın aynısını yapacağız. Tek farkı, bize verilen üç farklı ışının hepsiyle 60 derecelik açılar çizeceğiz. Unutma, ışının hangi yöne baktığı önemli değil, bizim yapacağımız işlemler hep aynı!
Adım 1: Her bir ışın için sırayla iletkinin merkezini ışının başlangıç noktasına koy.
Adım 2: İletkinin düz kenarını ışınla hizala (ışın 0’ı göstersin).
Adım 3: İletki üzerinden 60 dereceyi bul ve bir nokta ile işaretle.
Adım 4: Başlangıç noktası ile işaretlediğin noktayı bir cetvel yardımıyla birleştir.
Bu adımları resimdeki üç ışın için de tekrarladığında, farklı yönlere bakan ama hepsi 60 derece olan üç tane açı elde edeceksin.
✓ Duruşları farklı olan açıların dereceleri birbirinden farklı olmak zorunda mıdır? Nedenini açıklayınız.
Çok güzel bir soru! Cevabı hemen vereyim: Hayır, zorunda değildir.
Şöyle düşünelim: Elinde bir makas var ve makası birazcık açtın. Bu makasın ağzının açıklığı bir açıdır. Sen bu makası sağa çevirsen, sola çevirsen, hatta ters tutsan bile makasın ağzının açıklığı değişir mi? Değişmez! İşte açılar da böyledir.
Bir açının derecesini belirleyen şey, kollarının arasındaki açıklıktır; açının hangi yöne baktığı veya nasıl durduğu değil. Zaten yukarıdaki 2. soruda tam da bunu gördük. Üç tane farklı duruşta açı çizdik ama hepsinin ölçüsü aynıydı: 60 derece.
Kısacası, bir açının duruşu farklı olsa bile derecesi başka bir açıyla aynı olabilir. Önemli olan kollarının ne kadar açık olduğudur.