Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 4. sınıf matematik öğretmeninim. Gönderdiğin bu güzel etkinlikteki soruları şimdi birlikte, adım adım çözeceğiz. Kütle ölçü birimleri olan ton ve miligram‘ı nerelerde kullandığımızı daha iyi anlayacağız. Hazırsan başlayalım!
1) Aşağıdaki nesneler ile bu nesnelerin kütleleri ölçülürken kullanılması uygun olan ölçme birimlerini eşleştiriniz.
Sevgili öğrencim, bu soruyu çözmeden önce küçük bir hatırlatma yapalım.
- TON: Kamyon, gemi, tren gibi çok ama çok ağır şeyleri ölçmek için kullanırız. Kısaltması “t” harfidir.
- MİLİGRAM: Bir kuş tüyü, bir karınca veya ilaç tanesi gibi çok ama çok hafif şeyleri ölçmek için kullanırız. Kısaltması “mg” harfleridir.
Şimdi bu bilgiyle resimdeki nesneleri eşleştirelim.
Ton ile Ölçülmesi Uygun Olanlar:
Bunlar çok ağır olanlardır.
- Kamyon: Kamyonlar çok büyük ve ağırdır, bu yüzden ton ile ölçülür.
- Silo: İçindeki tahıllarla birlikte bir silo tonlarca ağırlıkta olabilir.
- Traktör ve Römorku: Bir traktör ve arkasındaki dolu bir römork da oldukça ağırdır ve ton ile ölçülür.
Miligram ile Ölçülmesi Uygun Olanlar:
Bunlar da neredeyse hiç ağırlığı yokmuş gibi hissettiren hafif olanlardır.
- Yaprak: Tek bir ağaç yaprağı çok hafiftir, bu yüzden miligram ile ölçülür.
- İlaç: Masanın üzerindeki ilaç kutusu ve taneleri çok küçük ve hassas ağırlıklara sahiptir. Bu yüzden miligram ile ölçülür.
- Kuş Tüyü: Bir kuş tüyü o kadar hafiftir ki üfleyince uçar! Onu da miligram ile ölçeriz.
Eşleştirmeleri yaparken neye göre karar verdiniz? Açıklayınız.
Eşleştirmeleri yaparken nesnelerin ne kadar ağır ya da hafif olduğuna dikkat ettim. Kamyon gibi gözle görülür şekilde çok ağır olan, tek başımıza kaldıramayacağımız varlıkları Ton ile eşleştirdim. Kuş tüyü gibi elimize aldığımızda ağırlığını bile hissetmekte zorlandığımız çok hafif varlıkları ise Miligram ile eşleştirdim.
2) Aşağıdaki ifadelerin başına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
Şimdi de cümleleri okuyup doğru mu yanlış mı olduklarına karar verelim. Haydi bakalım!
[ D ] Bir tır dolusu patatesin kütlesi t ile ölçülür.
Açıklama: Bir tır, kasasını ağzına kadar patatesle doldurursa bu yük çok ağır olur. Bu kadar büyük bir ağırlığı ölçmek için en uygun birim ton‘dur. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
[ D ] İlaç yapımında kullanılan maddelerin kütlesi mg ile ölçülür.
Açıklama: İlaçların içindeki maddeler çok küçük ve hassas ölçülerle konulur. Bu yüzden miligram (mg) kullanılır. Hatta ilaç kutularının üzerinde “500 mg” gibi ifadeler görürsün. Bu ifade doğrudur.
[ Y ] Bir karpuzun kütlesi mg ile ölçülür.
Açıklama: Bir karpuz, bir yaprak veya kuş tüyü kadar hafif değildir. Onu elimize aldığımızda ağırlığını hissederiz. Karpuz gibi nesneleri genellikle kilogram ile ölçeriz. Miligram çok ama çok hafif kalır. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
[ Y ] Bir koyunun kütlesi t ile ölçülür.
Açıklama: Bir koyun ağırdır, evet ama bir kamyon kadar ağır değildir. Ton, devasa ağırlıklar içindir. Bir koyunu da, tıpkı bir insan gibi, kilogram ile ölçeriz. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
[ D ] Yüzük yapımında kullanılan altının kütlesi mg ile ölçülür.
Açıklama: Altın çok değerli olduğu için küçük miktarları bile çok hassas ölçülür. Bir yüzükteki altın miktarı azdır. Genellikle gram ile ölçülse de, hassas ölçümlerde miligram da kullanılır. Ton ile ölçülemeyeceği kesindir! Bu yüzden bu ifadeyi doğru kabul edebiliriz.
[ Y ] Bir kasa domatesin kütlesi t ile ölçülür.
Açıklama: Bir kasa domates yaklaşık 15-20 kilogram gelir. Ton olması için yüzlerce kasa domatesin bir arada olması gerekir. Tek bir kasayı kilogram ile ölçeriz. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
[ D ] Bir kamyonet dolusu soğanın kütlesi t ile ölçülür.
Açıklama: Bir kamyonet dolusu soğan, tıpkı bir tır dolusu patates gibi, taşınması zor, ağır bir yüktür. Bu ağırlığı ifade etmek için en uygun birim ton‘dur. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Harika iş çıkardın! Unutma, matematiği anlamanın en güzel yolu bol bol pratik yapmaktır. Başarılar dilerim!