Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 4. Sınıf Matematik öğretmeninim. Şimdi birlikte bu sayfadaki geometri sorularına göz atalım ve adım adım çözelim. Geometrinin ne kadar eğlenceli olduğunu göreceksin!
1) Aşağıdaki nesnelerden düzlem modeline örnek olanların altındaki kutuyu işaretleyiniz.
Çözüme geçmeden önce, düzlem neydi bir hatırlayalım, olur mu? Düzlem, her yöne doğru sonsuza kadar uzanan düz ve pürüzsüz bir yüzeydir. Tabii ki sonsuza kadar giden bir şey gösteremeyiz, bu yüzden günlük hayattaki düz ve pürüzsüz yüzeylere “düzlem modeli” diyoruz. Mesela bir masanın yüzeyi, bir duvar ya da kitabımızın kapağı gibi. Yüzeyin kıvrımlı, buruşuk veya engebeli olmaması gerekir. Şimdi resimlere bu gözle bakalım!
- Yatak: Resimdeki yatağın üzerindeki yorgan buruşuk ve katlanmış. Düz bir yüzey değil. Bu yüzden bu bir düzlem modeli değildir. Kutuyu boş bırakıyoruz.
- Tablo: Duvardaki tablonun içindeki resmin yüzeyi dümdüz ve pürüzsüz görünüyor. İşte bu harika bir düzlem modeli! Bu yüzden altındaki kutuyu işaretlemeliyiz.
- Yuvarlak Yer Masası: Bu masanın üst yüzeyi de tıpkı tablo gibi düz ve pürüzsüz. Şeklinin yuvarlak olması önemli değil, önemli olan yüzeyinin düz olması. Bu da bir düzlem modelidir. Altındaki kutuyu işaretlemeliyiz.
- Kek: Bu kekin yüzeyine bir baksana, ne kadar çok girinti ve çıkıntı var! Hiç düz değil. Bu nedenle bir düzlem modeli olamaz. Kutuyu boş bırakıyoruz.
- Dikdörtgen Masa: Bu masanın yüzeyi de dümdüz ve pürüzsüz. Bu da çok güzel bir düzlem modeli örneğidir. Altındaki kutuyu işaretlemeliyiz.
- Yumurta Kolisi: Yumurtaların konulduğu bu kartonun yüzeyi, yumurtaların oturması için çukurlu ve tepeli. Yani engebeli bir yüzey. Bu yüzden bir düzlem modeli değildir. Kutuyu boş bırakıyoruz.
Sonuç olarak; Tablo, Yuvarlak Yer Masası ve Dikdörtgen Masa düzlem modeline örnektir.
Aşağıdaki noktalı yere düzlem modellerine günlük hayattan örnekler yazınız.
Hemen düşünelim, etrafımızda ne gibi düz ve pürüzsüz yüzeyler var?
İşte aklıma gelen birkaç örnek:
- Sınıfımızdaki yazı tahtasının yüzeyi
- Defterimizin bir yaprağı
- Pencerenin camı
- Odamızın duvarı veya tabanı
- Aynanın yüzeyi
- Bir futbol sahasının zemini
Düzlem modellerine örnek yazarken neye dikkat ettiniz? Açıklayınız.
Bu çok önemli bir soru! Bir nesnenin yüzeyinin düzlem modeli olup olmadığına karar verirken neye baktığımızı soruyor.
Adım 1: İlk olarak, verdiğim örneklerin yüzeylerinin düz olmasına dikkat ettim. Yani bir top gibi yuvarlak veya bir yorgan gibi dalgalı olmamalı.
Adım 2: İkinci olarak, yüzeylerinin pürüzsüz olmasına, yani üzerinde girinti ve çıkıntıların bulunmamasına dikkat ettim. Tıpkı yumurta kolisi gibi engebeli olmamalı.
Kısacası, bir şeye düzlem modeli diyebilmek için onun “düz ve pürüzsüz bir yüzeye” sahip olup olmadığına baktım.
Umarım açıklamalarım yardımcı olmuştur. Geometri konularında takıldığın bir yer olursa hiç çekinme, yine sorabilirsin!