Merhaba sevgili öğrencim,
Matematik dersimize hoş geldin! Ben senin 4. sınıf matematik öğretmeninim. Bana gönderdiğin görseldeki soruları çok beğendim. Bu sorular, bir bütünün istenen kesir kadarını bulmayı öğretiyor. Haydi şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve anlayarak çözelim. Hazır mısın?
1) Emel, elindeki 42 fındığın 1⁄6‘ini kendine ayırdı. Geri kalanları arkadaşlarına dağıttı. Emel’in kendine kaç fındık ayırdığını model üzerinde göstererek bulunuz.
Bu soruyu çözmek için bir bütünün parçasını bulma yöntemini kullanacağız. Unutma, kesirlerde alttaki sayı (payda) bütünün kaç eş parçaya bölündüğünü, üstteki sayı (pay) ise o parçalardan kaç tanesinin alındığını gösterir.
Adım 1: Elimizdeki bütün fındık sayısı 42. Soruda bizden bu fındıkların 1⁄6‘ini (altıda birini) bulmamız isteniyor. Bu kesrin paydası 6 olduğu için, 42 fındığı 6 eşit gruba ayırmalıyız. Bunun için bölme işlemi yaparız.
42 ÷ 6 = 7
Bu işlem bize, oluşturduğumuz 6 gruptan her birinde 7 fındık olduğunu gösterir.
Adım 2: Kesrimizin payı ise 1. Bu da bize, bu 6 gruptan sadece 1 tanesini almamız gerektiğini söyler. Bir grupta 7 fındık olduğuna göre, Emel’in kendine ayırdığı fındık sayısı 7’dir.
7 × 1 = 7
Sonuç: Emel kendine 7 fındık ayırmıştır.
Şimdi de sorunun altındaki diğer kısımları cevaplayalım:
- Bütünü kaç eş parçaya böldünüz? Neden?
Bütünü 6 eş parçaya böldük. Çünkü soruda istenen kesir 1⁄6 idi ve bir kesrin paydası, bütünün kaç eş parçaya bölüneceğini gösterir. - Emel’in kendine ayırdığı fındık sayısını nasıl buldunuz? Açıklayınız.
Toplam fındık sayısı olan 42’yi, kesrin paydası olan 6’ya böldük. Bulduğumuz sonucu (7) kesrin payı olan 1 ile çarparak 7 fındık sonucuna ulaştık.
2) Aşağıdaki kalemleri sayınız. Daha sonra kalemlerin 1⁄8‘ini boyayınız.
Harika bir soru daha! Hadi bunu da birlikte çözelim.
Adım 1: Öncelikle resimdeki toplam kalem sayısını bulmalıyız. Resimde 2 sıra kalem var ve her sırada 12 kalem bulunuyor. Toplam kalem sayısı:
12 + 12 = 24 kalem
Yani bizim bütünümüz 24 kalemdir.
Adım 2: Soruda bizden bu 24 kalemin 1⁄8‘ini (sekizde birini) bulup boyamamız isteniyor. Bu kesrin paydası 8 olduğuna göre, 24 kalemi 8 eşit gruba ayırmalıyız.
24 ÷ 8 = 3
Bu, her bir grupta 3 kalem olduğu anlamına gelir.
Adım 3: Kesrin payı 1 olduğu için, bu 8 gruptan sadece 1 tanesini almamız, yani boyamamız gerekiyor. Bir grupta 3 kalem olduğuna göre, boyamamız gereken kalem sayısı 3’tür.
Kaç kalem boyadınız?
3
3) Aşağıdaki yumurtaları sayınız. Daha sonra yumurtaların 2⁄4‘sini boyayınız.
Bu son soru da diğerleri kadar keyifli. Hadi başlayalım!
Adım 1: Önce toplam yumurta sayısını bulalım. Resimde 2 sıra yumurta var ve her sırada 8 yumurta bulunuyor. Toplam yumurta sayısı:
8 + 8 = 16 yumurta
Bu sorudaki bütünümüz 16‘dır.
Adım 2: Bizden 16 yumurtanın 2⁄4‘sini (dörtte ikisini) bulmamız isteniyor. Önce birim kesir kadarını, yani 1⁄4‘ini bulalım. Bunun için bütünü paydaya, yani 4’e böleriz.
16 ÷ 4 = 4
Bu sonuç, 1⁄4‘lük her bir parçada 4 yumurta olduğunu gösterir.
Adım 3: Soruda bizden 2⁄4‘ü, yani 2 parça isteniyor. Bir parçada 4 yumurta olduğuna göre, 2 parçada kaç yumurta olduğunu bulmak için çarpma yaparız.
4 × 2 = 8
Demek ki 8 yumurta boyamalıyız. Küçük bir ipucu: 2⁄4 kesri aslında yarım demektir. 16’nın yarısı da 8’dir, değil mi?
Kaç yumurta boyadınız?
8
Umarım açıklamalarım senin için faydalı olmuştur. Kesirler konusu çok eğlencelidir. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!