Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin 6. Sınıf Matematik öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte gönderdiğiniz görseldeki “Cebirsel İfade” etkinliğini çözeceğiz. Bu konu ilk başta biraz farklı gelebilir ama aslında günlük hayatta sürekli kullandığımız bir düşünme biçimi. Hadi gelin, adım adım bu etkinliği birlikte yapalım ve ne kadar kolay olduğunu görelim!
Soru a) Bu akış şemasının 4. adımını temsil eden cebirsel ifadeyi yazınız.
Sevgili çocuklar, soruyu çözmeden önce gelin akış şemasını bir inceleyelim. Akış şemaları, bir problemi çözmek için izlememiz gereken adımları bize sırasıyla gösteren haritalar gibidir.
Problemimiz şu: “Cebinde 5 TL’si olan Ensar’a babası bir miktar para vermiştir. Ensar’ın toplam parasını gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.”
Burada bilmediğimiz bir şey var: Babasının Ensar’a ne kadar para verdiği. Matematikte bilmediğimiz bu tür değerlere bir sembol veya harf veririz. Buna “değişken” diyoruz. Akış şeması da babasının verdiği paraya “x” demiş.
- Adım 1: Akış şemasına baktığımızda 4. adımda bize bir işlem söylüyor:
Toplam Para = Babasının Verdiği Para + Ensar’ın Cebindeki Para
- Adım 2: Şimdi bu yazıdaki ifadelerin yerine matematiksel karşılıklarını yazalım.
- “Babasının Verdiği Para” yerine ne yazacağımızı şema bize söylemiş: x
- “Ensar’ın Cebindeki Para”nın ne kadar olduğunu da biliyoruz: 5
- Adım 3: Bu değerleri 4. adımdaki işlemde yerlerine koyalım.
Toplam Para = x + 5
İşte bu kadar! 4. adımı temsil eden cebirsel ifademiz x + 5‘tir. Bu ifade, babası kaç lira verirse versin, Ensar’ın toplam parasını bulmamızı sağlayan sihirli bir formül gibidir.
Sonuç: x + 5
Soru b) Ensar’ın babasının verdiği para miktarlarını göz önünde bulundurarak tabloyu doldurunuz. Ensar’ın toplam parasının miktarlarını gösteren cebirsel ifadesini yazınız.
Şimdi de bu kuralı kullanarak tablodaki boşlukları doldurma zamanı! Kuralımız hep aynı: Babasının verdiği paraya, Ensar’ın cebindeki 5 TL’yi ekleyeceğiz.
- Adım 1: Tablonun ilk satırı zaten örnek olarak yapılmış. Babası 43 TL verince, Ensar’ın toplam parası 43 + 5 = 48 TL olmuş.
- Adım 2: Şimdi sıradaki satıra bakalım. Babası 57 TL vermiş.
Ensar’ın Toplam Parası = 57 + 5 = 62 TL
- Adım 3: Bir sonraki satırda babası 100 TL vermiş.
Ensar’ın Toplam Parası = 100 + 5 = 105 TL
- Adım 4: Diğer satırda ise babası 192 TL vermiş.
Ensar’ın Toplam Parası = 192 + 5 = 197 TL
- Adım 5: Son satırda ise babasının verdiği para miktarı için x yazılmış. Yani bize genel kuralı soruyor. Babası ne kadar verirse versin, biz her zaman bu miktara 5 eklemeyecek miyiz? Evet! Öyleyse:
Ensar’ın Toplam Parası = x + 5
Gördüğünüz gibi, tablonun son satırı bize zaten Ensar’ın toplam parasını gösteren cebirsel ifadeyi veriyor.
Doldurulmuş Tablo Sonuçları:
- 57 TL için toplam para: 62 TL
- 100 TL için toplam para: 105 TL
- 192 TL için toplam para: 197 TL
- x TL için toplam para (cebirsel ifade): x + 5
Sorunun istediği cebirsel ifade: x + 5
Umarım anlaşılmıştır çocuklar. Cebirsel ifadeler, bilmediğimiz değerler olduğunda problemleri genel bir kuralla ifade etmemizi sağlar. Harikasınız!