Harika bir etkinlik! Kendi elektroskobunuzu yapmışsınız, tebrik ederim. Şimdi gelin bu deneyde neler olduğunu birlikte adım adım inceleyelim. Karşınızda bir Fen Bilimleri öğretmeni olarak, bu konuyu en anlaşılır şekilde size anlatacağım.
Soru: Folyo yaprakları hareket etti mi? Neden?
Merhaba sevgili öğrencilerim. Bu sorunun cevabını anlamak için elektrik yüklerinin sihirli dünyasına bir yolculuk yapalım. Evet, eminim ki deneyinizi doğru yaptıysanız o alüminyum folyodan yaptığınız yapraklar hareket etmiştir. Peki ama neden? Gelin, bu gizemi aydınlatalım.
Unutmayın, doğada pozitif (+) ve negatif (-) olmak üzere iki tür elektrik yükü vardır. Aynı yükler birbirini iterken, zıt yükler birbirini çeker. Nötr cisimlerde ise bu yükler eşit sayıdadır.
İşte cevabımız adım adım geliyor:
-
Adım 1: Kalemi Elektrikle Yüklemek
Deneyin 6. adımında plastik kalemi saçınıza sürttünüz. Bunu yaptığınızda, saçınızdaki bazı negatif yükler (yani elektronlar) kaleme geçti. Bu olaya biz sürtünme ile elektriklenme diyoruz. Artık elinizde negatif (-) yük fazlalığı olan, yani negatif yüklü bir kalem var.
-
Adım 2: Yüklü Kalemi Elektroskoba Yaklaştırmak
Negatif yüklü kalemi, elektroskobun alüminyum folyodan yaptığınız topuzuna dokundurmadan sadece yaklaştırdınız. Başlangıçta elektroskobunuz (topuz, tel ve yapraklar) nötr durumdaydı, yani içinde eşit sayıda (+) ve (-) yük vardı.
-
Adım 3: Yüklerin Hareketi (Etki ile Elektriklenme)
Kalemdeki negatif yükler, elektroskobun iletken telindeki negatif yükleri (elektronları) itmeye başladı. Çünkü ne demiştik? Aynı yükler birbirini iter! Bu itilen negatif yükler, kalemden en uzağa, yani elektroskobun en altındaki folyo yapraklara doğru kaçtılar. Bu olaya da etki ile elektriklenme adını veriyoruz.
-
Adım 4: Yaprakların Yüklenmesi ve Hareketi
Negatif yükler yapraklarda toplandığı için, her iki folyo yaprak da artık negatif (-) yükle yüklenmiş oldu. Ee, iki yaprak da aynı yükle, yani negatif yükle yüklendiğine göre ne olacak? Tabii ki birbirlerini itecekler!
Sonuç:
Folyo yapraklar, ikisi de aynı cins (negatif) elektrik yüküyle yüklendiği için birbirini itmiş ve bu nedenle birbirinden ayrılarak hareket etmiştir. Gördüğünüz gibi yaprakların açılmasının sebebi, aynı yüklerin birbirini itmesi prensibidir. İşte bu kadar basit!
