Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte “Mevsimler ve İklim” ünitemizin sonundaki alıştırmaları çözeceğiz. Bu sorular, iklim ve hava olayları arasındaki farkı ne kadar iyi anladığımızı ölçmek için harika bir fırsat. Hazırsanız, haydi başlayalım!
A. Aşağıdaki öğrencilerden iklim ile ilgili örnek verenlerin isimlerini boşluğa yazalım.
Bu soruyu çözmeden önce, iklim ve hava olayı arasındaki o önemli farkı bir kez daha hatırlayalım.
Unutmayın ki;iklim, çok geniş bir bölgede, uzun yıllar boyunca (en az 30-35 yıl) gözlemlenen hava olaylarının ortalamasıdır. Genel ifadeler içerir. Örneğin “yazlar sıcak ve kurak geçer” gibi.
Hava olayı ise dar bir alanda, kısa bir süre içinde meydana gelen atmosfer olaylarıdır. Genellikle günlük veya saatlik tahminlerdir. Örneğin “yarın hava yağmurlu olacak” gibi.
Şimdi bu bilgilerle öğrencilerimizin söylediklerini tek tek inceleyelim.
- Emre: “Ankara’da yazlar kurak ve sıcak geçer.”
Emre’nin ifadesi Ankara’nın genel bir özelliğinden bahsediyor. “Yazlar” kelimesi uzun bir zaman dilimini, “kurak ve sıcak” ifadesi ise genel bir durumu anlatıyor. Bu bir iklim özelliğidir.
- Filiz: “Rize’de her mevsim yağış görülebilir.”
Filiz de Rize’nin genel bir iklim özelliğini söylüyor. “Her mevsim” ifadesi uzun bir süreyi kapsar ve o bölgenin genel karakterini anlatır. Bu da bir iklim özelliğidir.
- Ayşe: “İstanbul’da öğle saatlerinde hava sıcaklığının 37 °C olacağı tahmin ediliyor.”
Ayşe’nin söylediği ise belirli bir günün, belirli bir saatine ait bir tahmindir. Kısa süreli ve anlık bir durum olduğu için bu bir hava olayıdır.
- Mert: “Erzurum’da bugün yoğun kar yağışı bekleniyor.”
Mert de “bugün” diyerek kısa süreli bir tahminde bulunuyor. Bu nedenle, bu da bir hava olayıdır.
Sonuç olarak, iklim ile ilgili örnek veren öğrencilerimiz Emre ve Filiz‘dir.
Sonuç:
Emre ve Filiz
B. Aşağıda verilen kavramlar ile açıklamalarını eşleştirelim.
Bu soruda ise temel kavramları ve onların tanımlarını doğru bir şekilde eşleştirmemiz isteniyor. Haydi, kavramları tanımlarıyla buluşturalım!
Adım 1
Önce 1 numaralı “Rüzgâr” kavramına bakalım. Rüzgârın, havanın yer değiştirmesi olduğunu biliyoruz. Hava her zaman basıncın yüksek olduğu yerden, alçak olduğu yere doğru hareket eder. Bu tanıma uyan seçeneği arayalım.
a) Yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru yatay yöndeki hava hareketidir.
Evet, bu tanım tam olarak rüzgârı anlatıyor!
Eşleştirme: 1 -> a
Adım 2
Şimdi 2 numaralı “Meteorolog” kavramına bakalım. Sonundaki “-log” ekinden bunun bir bilim insanı olduğunu anlayabiliriz. Meteoroloji bilimiyle uğraşan uzman kişiye meteorolog denir. Seçeneklere göz atalım.
d) Meteoroloji ile ilgili çalışmalar yapan uzmanlardır.
Bu tanım, meteorologu mükemmel bir şekilde açıklıyor.
Eşleştirme: 2 -> d
Adım 3
Sırada 3 numaralı “İklim bilimi” var. Adı üstünde, iklimi inceleyen bilim dalıdır. Bu bilim dalına aynı zamanda klimatoloji de diyoruz.
c) İklimi inceleyen bilim dalıdır.
Bu da çok net bir şekilde eşleşti.
Eşleştirme: 3 -> c
Adım 4
Son olarak 4 numaralı “Hava olayı” kavramına bakalım. İlk soruda da konuştuğumuz gibi, hava olayları dar bir alanda ve kısa sürede gerçekleşir.
ç) Dar bir alanda ve kısa sürede gerçekleşen hava koşullarıdır.
Bu tanım da hava olayına aittir.
Eşleştirme: 4 -> ç
Gördüğünüz gibi, b) Hava olaylarını inceleyen bilim dalıdır. açıklaması boşta kaldı. Bu tanım, hava olaylarını inceleyen bilim dalı olan Meteoroloji‘ye aittir. Listemizde “Meteoroloji” olmadığı için bu seçenek boşta kalmış. Bu tür sorularda bazen fazladan seçenekler verilebilir, kafanız karışmasın.
Sonuç:
1 – a
2 – d
3 – c
4 – ç
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Konuları tekrar etmeyi unutmayın. Başarılar dilerim!