Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte 6. Ünite’deki bazı soruları çözeceğiz. Bu sorular geri dönüşüm ve kaynakların tasarruflu kullanımı gibi çok önemli konuları içeriyor. Hadi hep birlikte soruları dikkatlice okuyup, adım adım çözelim!
Soru 1: Aşağıdaki katı atıklardan hangisinin geri dönüşümü yapılamaz?
A) Plastik çatal
B) Yağlı kâğıt
C) Cam bardak
D) Yağ tenekesi
Çözüm:
Bu soruda bize verilen maddelerden hangisinin geri dönüştürülemeyeceğini bulmamız isteniyor. Geri dönüşüm, atıkların tekrar işlenerek yeni ürünlere dönüştürülmesi demektir. Ancak her madde bu işleme uygun değildir. Özellikle gıda artıklarıyla kirlenmiş maddeler geri dönüşümü zorlaştırır.
- Adım 1: Şıkları tek tek inceleyelim. Plastik çatal, cam bardak ve yağ tenekesi (metal) temiz olduklarında uygun tesislerde geri dönüştürülebilen malzemelerdir.
- Adım 2: B şıkkındaki yağlı kâğıt ise özel bir durumdur. Kâğıt normalde geri dönüştürülebilir bir malzemedir. Ancak üzerine yağ veya yemek artığı bulaştığında, bu yağlar kâğıdın hamurlaşma sürecini bozar ve yeni kâğıt üretimini engeller. Bu nedenle, yağ bulaşmış kâğıtlar, pizzanın altındaki yağlı kartonlar gibi atıklar geri dönüştürülemez.
- Adım 3: Bu bilgilere göre, geri dönüşümü yapılamayacak olan atık yağlı kâğıttır.
Sonuç: Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 2: Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı bir kaynağın tasarruflu kullanımına yönelik önlemlerdendir?
A) Elleri yıkarken boşa akan musluğu kapatmak
B) Kullanılmayan lambaları açık bırakmamak
C) Buzdolabının kapağını uzun süre açık bırakmamak
D) Çamaşırları nemli olarak ütülemek
Çözüm:
Bu soruda, şıklarda verilen tasarruf önlemlerinin hangi doğal kaynakla ilgili olduğunu bulup, farklı olanı seçmemiz gerekiyor. Hadi bakalım hangi önlem hangi kaynağı koruyor.
- Adım 1: A seçeneğinde “musluğu kapatmak” ifadesi geçiyor. Bu doğrudan su tasarrufu ile ilgilidir.
- Adım 2: B seçeneğinde “lambaları açık bırakmamak” deniyor. Lambalar elektrikle çalışır, bu yüzden bu önlem elektrik enerjisi tasarrufu sağlar.
- Adım 3: C seçeneğinde “buzdolabının kapağını açık bırakmamak” uyarısı var. Buzdolabının kapağı açıldığında içerisi ısınır ve motor tekrar soğutmak için daha fazla çalışır. Bu da daha fazla elektrik tüketimi demektir. Yani bu da bir elektrik enerjisi tasarrufu yöntemidir.
- Adım 4: D seçeneğinde “çamaşırları nemli ütülemek” tavsiye ediliyor. Nemli çamaşırların kırışıklıkları daha kolay açılır ve ütü daha kısa sürede işini bitirir. Ütü daha az çalıştığı için bu da elektrik enerjisi tasarrufu sağlar.
- Adım 5: Gördüğümüz gibi B, C ve D şıkları elektrik enerjisi tasarrufu ile ilgiliyken, A şıkkı su tasarrufu ile ilgilidir. Bu yüzden farklı olan A seçeneğidir.
Sonuç: Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 3: 1 ton atık kâğıdın geri kazanımı ile,
- 17 ağacın kesilmesi önlenir.
- 12400 m³ kadar sera gazı engellenir.
- 2,4 m³ atık depolama alanından tasarruf sağlanır.
Sadece verilen bilgilere göre geri dönüşüm ile ilgili,
I. Çevrenin korunmasına katkı sağlar.
II. Ham madde kullanımını azaltır.
III. Enerjiden tasarruf sağlar.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Çözüm:
Bu soruda dikkat etmemiz gereken en önemli kelime grubu “Sadece verilen bilgilere göre“. Yani kendi genel bilgilerimizi değil, sadece yukarıdaki maddelerde yazanları dikkate alarak bir sonuca varmalıyız.
- Adım 1: I. yargıyı inceleyelim: “Çevrenin korunmasına katkı sağlar.” Verilen bilgilere bakalım. Ağaçların kesilmesini önlemek, sera gazı salınımını engellemek ve çöp depolama alanlarından tasarruf etmek… Bunların hepsi çevreyi korumaya yönelik olumlu etkilerdir. O zaman bu yargıya ulaşabiliriz.
- Adım 2: II. yargıyı inceleyelim: “Ham madde kullanımını azaltır.” Kâğıdın ham maddesi nedir? Ağaç! Verilen bilgiye göre 17 ağacın kesilmesi önleniyor. Bu da doğrudan ham madde kullanımının azaldığını gösteriyor. O zaman bu yargıya da ulaşabiliriz.
- Adım 3: III. yargıyı inceleyelim: “Enerjiden tasarruf sağlar.” Şimdi yukarıdaki üç maddeyi tekrar okuyalım. Ağaçlardan, sera gazından ve depolama alanından bahsediyor. Enerji tasarrufu ile ilgili (örneğin “şu kadar kilowatt saat enerji kazanılır” gibi) herhangi bir bilgi verilmiş mi? Hayır. Geri dönüşümün enerji tasarrufu sağladığını genel kültür olarak bilsek bile, soru bizden sadece verilen bilgilere göre cevap vermemizi istediği için bu yargıya buradan ulaşamayız.
- Adım 4: Sonuç olarak, verilen metinden sadece I. ve II. yargılara ulaşabiliyoruz.
Sonuç: Doğru cevap C seçeneğidir (I ve II).
Soru 4: Elif tablodaki ifadelerin yanlış ve doğru olma durumunu aşağıdaki gibi işaretliyor. Yaptığı her hatasız işaretlemeden 10 puan alıyor. Buna göre Elif toplam kaç puan almıştır?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için tablodaki her ifadenin doğru mu yanlış mı olduğunu belirleyip, Elif’in işaretiyle karşılaştıracağız. Her doğru eşleştirme için Elif’e 10 puan vereceğiz.
- Adım 1:Birinci ifade: “Geri dönüşüm doğadaki atık madde miktarını azaltır.” Bu ifade Doğru‘dur. Elif de ‘D’ sütununu işaretlemiş. O zaman buradan 10 puan kazandı. (1/1 doğru)
- Adım 2:İkinci ifade: “Katı atıkların hepsi geri dönüştürülebilir.” Bu ifade Yanlış‘tır. Örneğin yemekle kirlenmiş ambalajlar, bazı plastik türleri geri dönüştürülemez. Elif ‘Y’ sütununu işaretlemiş. Yani doğru cevap vermiş. Buradan da 10 puan kazandı. (2/2 doğru)
- Adım 3:Üçüncü ifade: “Duş süresini kısaltmak sudan tasarruf sağlar.” Bu ifade kesinlikle Doğru‘dur. Elif ‘D’ sütununu işaretlemiş. Harika! Bir 10 puan daha kazandı. (3/3 doğru)
- Adım 4:Dördüncü ifade: “Yağmur suları ile bitkilerin sulanması su tasarrufu sağlar.” Bu ifade de Doğru‘dur, çünkü içme suyu yerine yağmur suyu kullanmış oluruz. Elif yine ‘D’ sütununu işaretlemiş. Buradan da 10 puan kazandı. (4/4 doğru)
- Adım 5: Elif’in toplam puanını hesaplayalım. Elif tüm sorulara doğru cevap vermiş.
10 + 10 + 10 + 10 = 40 puan.
Sonuç: Elif toplam 40 puan almıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Unutmayın, kaynaklarımızı korumak ve geri dönüşüme katkıda bulunmak hepimizin görevi. Başarılar dilerim!