Harika bir soru! Hadi gel, 8. Sınıf Fen Bilimleri dersimizin en keyifli konularından biri olan “Mevsimler ve İklim” ünitesindeki bu görseli birlikte analiz edelim ve soruları adım adım çözelim. Tıpkı derste yaptığımız gibi, tane tane anlatacağım.
Soru 1: Dünya’nın 21 Aralık’taki konumu göz önüne alındığında hangi noktada gündüz süresi daha uzundur?
Çözüm:
Adım 1: Öncelikle sorunun bizden ne istediğini anlayalım. Soru, 21 Aralık tarihinde, görseldeki K, L ve M noktalarından hangisinde gündüzün daha uzun olduğunu bulmamızı istiyor. Bunun için Görsel 1.7’deki sağ tarafta bulunan “Dünya’nın 21 Aralık tarihindeki konumu”nu incelemeliyiz.
Adım 2: 21 Aralık tarihinin ne anlama geldiğini hatırlayalım. Bu tarih, Kuzey Yarım Küre için kış mevsiminin başlangıcı, Güney Yarım Küre için ise yaz mevsiminin başlangıcıdır. Yaz mevsiminin yaşandığı yarım kürede gündüzler gecelerden daha uzun olur.
Adım 3: Şimdi görseldeki noktalara bakalım.
- K noktası: Kuzey Yarım Küre’de yer alıyor. 21 Aralık’ta Kuzey Yarım Küre kışı yaşadığı için burada en kısa gündüz ve en uzun gece yaşanır.
- L noktası: Tam olarak Ekvator çizgisi üzerinde. Ekvator’da yıl boyunca gece ve gündüz süreleri birbirine eşittir (yaklaşık 12 saat gece, 12 saat gündüz).
- M noktası: Güney Yarım Küre’de yer alıyor. 21 Aralık’ta Güney Yarım Küre yazı yaşadığı için burada en uzun gündüz ve en kısa gece yaşanır.
Sonuç:
Bu bilgilere göre, 21 Aralık tarihinde gündüz süresinin en uzun olduğu nokta M noktasıdır.
Soru 2: Hangi noktada gece ve gündüz süresi her iki konumda da aynıdır?
Çözüm:
Adım 1: Bu soruda ise hem 21 Haziran hem de 21 Aralık tarihlerinde, yani her iki konumda da gece ve gündüz süresinin eşit olduğu bir nokta bulmamız isteniyor.
Adım 2: Dünyamızın eksen eğikliğinden dolayı Güneş ışınlarının geliş açısı yıl içinde değişir ve bu da gece-gündüz sürelerini etkiler. Ancak bu durumun en az etkilediği, hatta hiç etkilemediği özel bir yer vardır: Ekvator!
Adım 3: Noktaları tekrar inceleyelim:
- K noktası (Kuzey Yarım Küre): 21 Haziran’da en uzun gündüzü, 21 Aralık’ta ise en kısa gündüzü yaşar. Yani süreler aynı değil, tam tersi.
- M noktası (Güney Yarım Küre): 21 Haziran’da en kısa gündüzü, 21 Aralık’ta ise en uzun gündüzü yaşar. Burada da süreler aynı değil, tam tersi.
- L noktası (Ekvator): Ekvator çizgisi üzerinde Güneş ışınları yıl boyunca dike yakın açılarla gelir. Bu nedenle Ekvator’da tüm yıl boyunca gece ve gündüz süreleri birbirine eşittir ve yaklaşık 12’şer saattir. Dolayısıyla 21 Haziran’da da 21 Aralık’ta da durum değişmez.
Sonuç:
Her iki konumda da (21 Haziran ve 21 Aralık) gece ve gündüz süresinin aynı olduğu nokta L noktasıdır.