Merhaba sevgili öğrencilerim! 4. Ünite’nin sonundaki bu soruları birlikte çözerek bilgilerimizi pekiştirelim. Hazırsanız, hemen başlayalım!
A. Aşağıda bazı elementlerin periyodik tablodaki yerleri gösterilmiştir. Bu elementlerin periyodik tablodaki periyot ve grup numaralarını aşağıdaki boşluğa yazınız.
Bu soruyu çözmek için periyodik tablonun yapısını hatırlamamız gerekiyor. Unutmayın, periyodik tablodaki yatay sıralara periyot, dikey sütunlara ise grup adını veriyoruz. Şimdi tablodaki elementlerin yerlerini tek tek bulalım.
Küçük bir ipucu: Grupları sayarken 1A, 2A diye başlayıp sonra B gruplarını atlayarak 3A, 4A… şeklinde devam ediyoruz. En sondaki sütun ise 8A grubudur.
- Li (Lityum):
Periyot: 2. yatay sırada yer alıyor. Bu yüzden 2. Periyot elementidir.
Grup: 1. dikey sütunda, yani 1A Grubu‘nda yer alıyor.
- Mg (Magnezyum):
Periyot: 3. yatay sırada yer alıyor. Bu yüzden 3. Periyot elementidir.
Grup: 2. dikey sütunda, yani 2A Grubu‘nda yer alıyor.
- Na (Sodyum):
Periyot: 3. yatay sırada yer alıyor. Bu yüzden 3. Periyot elementidir.
Grup: 1. dikey sütunda, yani 1A Grubu‘nda yer alıyor.
- Al (Alüminyum):
Periyot: 3. yatay sırada yer alıyor. Bu yüzden 3. Periyot elementidir.
Grup: 13. dikey sütunda, yani 3A Grubu‘nda yer alıyor.
- N (Azot):
Periyot: 2. yatay sırada yer alıyor. Bu yüzden 2. Periyot elementidir.
Grup: 15. dikey sütunda, yani 5A Grubu‘nda yer alıyor.
- O (Oksijen):
Periyot: 2. yatay sırada yer alıyor. Bu yüzden 2. Periyot elementidir.
Grup: 16. dikey sütunda, yani 6A Grubu‘nda yer alıyor.
- He (Helyum):
Periyot: 1. yatay sırada yer alıyor. Bu yüzden 1. Periyot elementidir.
Grup: 18. dikey sütunda, yani 8A Grubu‘nda yer alıyor. (Helyum özel bir elementtir, unutmayın!)
- Ne (Neon):
Periyot: 2. yatay sırada yer alıyor. Bu yüzden 2. Periyot elementidir.
Grup: 18. dikey sütunda, yani 8A Grubu‘nda yer alıyor.
- Cl (Klor):
Periyot: 3. yatay sırada yer alıyor. Bu yüzden 3. Periyot elementidir.
Grup: 17. dikey sütunda, yani 7A Grubu‘nda yer alıyor.
B. Aşağıda asit, baz ve tuz çözeltilerine turnusol kâğıdı daldırılıyor. Daldırma sonucunda turnusol kâğıtlarında oluşan renk değişimlerini çözeltilerin altlarına yazınız.
Bu soruda asit ve bazların en önemli özelliklerinden birini, yani belirteçlere etkisini hatırlamamız gerekiyor. Aklımızda tutmamız gereken sihirli cümle neydi? “Asitler kızartır, Bazlar morartır (maviye çevirir).” Tuzlu su gibi nötr maddeler ise turnusol kâğıdının rengini değiştirmez. Haydi kapları tek tek inceleyelim.
Adım 1: I numaralı kap (Zaç yağı çözeltisi)
Zaç yağı, kimyasal adıyla sülfürik asit, çok kuvvetli bir asittir. Asitler mavi turnusol kâğıdını ne yapardı? Elbette kırmızıya çevirirdi!
Sonuç:Mavi turnusol kâğıdını kırmızıya çevirir.
Adım 2: II numaralı kap (Amonyak çözeltisi)
Amonyak, bilinen en meşhur zayıf bazlardan biridir. Bazlar kırmızı turnusol kâğıdını ne yapardı? Maviye çevirirdi!
Sonuç:Kırmızı turnusol kâğıdını maviye çevirir.
Adım 3: III numaralı kap (Sud kostik çözeltisi)
Sud kostik, kimyasal adıyla sodyum hidroksit, çok kuvvetli bir bazdır. Tıpkı amonyak gibi o da bir baz olduğu için kırmızı turnusol kâğıdını maviye çevirecektir.
Sonuç:Kırmızı turnusol kâğıdını maviye çevirir.
Adım 4: IV numaralı kap (Tuzlu su çözeltisi)
Tuzlu su, bir asit veya baz değildir. O bir nötr maddedir. Nötr maddeler, turnusol kâğıdı gibi belirteçlerin rengini değiştirmezler.
Sonuç:Turnusol kâğıdının rengini değiştirmez.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Konuları tekrar etmeyi unutmayın, harikasınız! Başarılar dilerim.