Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle birlikte veri düzenleme ve grafik oluşturma alıştırmaları yapacağız. Önümüzdeki soruları dikkatlice okuyup adım adım çözeceğiz. Unutmayın, grafikler sayıları ve bilgileri daha kolay anlamamızı sağlayan harika araçlardır. Haydi başlayalım!
1. Soru: Bir iş yerinde çalışanlardan 7 kişi ilkokul, 9 kişi ortaokul, 15 kişi lise, 4 kişi üniversite mezunudur. Bu verileri önce şekil grafiğiyle düzenleyiniz. Sonra bu verilere ait sütun grafiğini oluşturunuz.
Çözüm:
Bu soruda bizden bir iş yerindeki çalışanların eğitim durumlarını gösteren iki farklı grafik çizmemiz isteniyor. Önce verilerimizi bir kenara yazalım ki işimiz kolaylaşsın.
- İlkokul: 7 kişi
- Ortaokul: 9 kişi
- Lise: 15 kişi
- Üniversite: 4 kişi
Adım 1: Şekil Grafiği Oluşturalım
Şekil grafiği, verileri resimler veya semboller kullanarak gösterdiğimiz eğlenceli bir grafiktir. Her bir kişiyi temsil etmesi için bir sembol seçelim. Mesela gülen yüz ☺ sembolünü kullanabiliriz.
Not: Her ☺ bir kişiyi göstermektedir.
Şimdi grafiğimizi çizelim:
Çalışanların Eğitim Durumu Şekil Grafiği
İlkokul: ☺☺☺☺☺☺☺ (7 kişi)
Ortaokul: ☺☺☺☺☺☺☺☺☺ (9 kişi)
Lise: ☺☺☺☺☺☺☺☺☺☺☺☺☺☺☺ (15 kişi)
Üniversite: ☺☺☺☺ (4 kişi)
İşte bu kadar! Her bir eğitim durumu için kişi sayısı kadar gülen yüz çizdik.
Adım 2: Sütun Grafiği Oluşturalım
Sütun grafiği ise verileri dikey veya yatay çubuklar (sütunlar) kullanarak karşılaştırmamızı sağlar. Bu grafiği çizerken kareli defterimiz bize çok yardımcı olur.
- Önce yatay (düz) ve dikey (yukarı doğru) iki çizgi çizeriz.
- Yatay çizgiye eğitim durumlarını (İlkokul, Ortaokul, Lise, Üniversite) yazarız.
- Dikey çizgiye ise kişi sayısını yazarız. En çok kişi 15 olduğu için, dikey çizgiyi 1’den 15’e kadar numaralandırmalıyız.
- Sonra her eğitim durumu için kişi sayısı kadar yüksekliğe sahip bir sütun çizeriz.
Örneğin;
- İlkokul için çizeceğimiz sütun, dikey çizgideki 7 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Ortaokul için çizeceğimiz sütun, 9 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Lise için çizeceğimiz sütun, 15 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Üniversite için çizeceğimiz sütun ise 4 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
Grafiğimize bir de başlık koymayı unutmayalım: “İş Yerindeki Çalışanların Eğitim Durumu Grafiği”. Böylece herkes grafiğin ne hakkında olduğunu anlar.
2. Soru: Bir mağazada satılan ayakkabılardan 45’i 30 numara, 25’i 31 numara, 30’u 32 numara, 35’i 33 numara ve 40’ı 34 numaradır. Bu verileri önce nesne grafiğinde düzenleyiniz. Sonra bu verilere ait sütun grafiğini oluşturunuz.
Çözüm:
Harika bir soru daha! Bu sefer bir ayakkabı mağazasındaki satışları inceleyeceğiz. Verilerimizi yine not alalım:
- 30 Numara: 45 adet
- 31 Numara: 25 adet
- 32 Numara: 30 adet
- 33 Numara: 35 adet
- 34 Numara: 40 adet
Adım 1: Nesne Grafiği Oluşturalım
Nesne grafiği de şekil grafiği gibidir. Verileri temsil etmek için ilgili nesneleri veya sembolleri kullanırız. Burada ayakkabıları temsil etmek için bir ayakkabı sembolü 👟 kullanabiliriz. Sayılarımız (45, 25, 30 gibi) oldukça büyük. 45 tane ayakkabı çizmek çok uzun sürer. O yüzden burada zekice bir yöntem kullanacağız!
Her bir ayakkabı sembolü, 1 ayakkabıyı değil, birden fazla ayakkabıyı temsil etsin. Bütün sayılarımız 5’e bölünebildiği için, işimizi kolaylaştıralım.
Not: Her 👟 5 çift ayakkabıyı göstermektedir.
Şimdi her numara için kaç tane sembol çizeceğimizi bulalım:
- 30 Numara: 45 ÷ 5 = 9 tane 👟 sembolü
- 31 Numara: 25 ÷ 5 = 5 tane 👟 sembolü
- 32 Numara: 30 ÷ 5 = 6 tane 👟 sembolü
- 33 Numara: 35 ÷ 5 = 7 tane 👟 sembolü
- 34 Numara: 40 ÷ 5 = 8 tane 👟 sembolü
Mağazada Satılan Ayakkabı Sayıları Nesne Grafiği
30 Numara: 👟👟👟👟👟👟👟👟👟
31 Numara: 👟👟👟👟👟
32 Numara: 👟👟👟👟👟👟
33 Numara: 👟👟👟👟👟👟👟
34 Numara: 👟👟👟👟👟👟👟👟
Gördünüz mü? Grafiğimiz ne kadar düzenli ve anlaşılır oldu!
Adım 2: Sütun Grafiği Oluşturalım
Şimdi de bu veriler için bir sütun grafiği hazırlayalım. Yine aynı adımları izleyeceğiz.
- Yatay ve dikey çizgilerimizi çizelim.
- Yatay çizgiye Ayakkabı Numaralarını (30, 31, 32, 33, 34) yazalım.
- Dikey çizgiye Satılan Ayakkabı Sayısını yazalım. En yüksek sayımız 45 olduğu için, sayıları birer birer yazmak yerine beşer beşer (5, 10, 15, 20…) yazmak daha pratik olacaktır.
- Şimdi de sütunlarımızı çizelim:
Örneğin;
- 30 Numara için çizeceğimiz sütun, dikey çizgideki 45 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- 31 Numara için çizeceğimiz sütun, 25 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- 32 Numara için çizeceğimiz sütun, 30 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- 33 Numara için çizeceğimiz sütun, 35 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- 34 Numara için çizeceğimiz sütun ise 40 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
Grafiğimize başlık olarak “Mağazada Satılan Ayakkabı Sayıları Grafiği” yazabiliriz. Böylece hangi ayakkabı numarasının en çok satıldığını (30 numara) bir bakışta görebiliriz.
Harika iş çıkardınız çocuklar! Grafikler, karmaşık bilgileri basit ve anlaşılır hale getirmenin en iyi yollarından biridir. Bol bol pratik yapmayı unutmayın!