Harika bir matematik dersine hoş geldin! Ben senin 4. sınıf matematik öğretmeninim ve bugün birlikte bölme işlemlerini keyifli bir şekilde çözeceğiz. Görseldeki soruları senin için adım adım, tane tane anlatacağım. Hazırsan, haydi başlayalım!
Soru 1: 3746 ÷ 2 işlemini yapınız.
Bu işlemde 3746 sayısını 2’ye böleceğiz. Bölme işlemine her zaman en soldaki basamaktan başlarız, unutma!
3746 | 2
– 2 | 1873
17
– 16
14
– 14
06
– 6
0
Adım 1: Önce 3’ün içinde 2 kaç tane var diye soruyoruz. 1 tane var. Bölüm kısmına 1 yazıyoruz. 1 kere 2, 2 eder. 3’ün altına 2 yazıp çıkarıyoruz. 3 – 2 = 1 kalır.
Adım 2: Yukarıdaki 7’yi 1’in yanına indiriyoruz, sayımız 17 oluyor. Şimdi 17’nin içinde 2 kaç tane var? 8 tane var! (8 x 2 = 16). Bölüme 8 yazıyoruz. 17’den 16’yı çıkarıyoruz, geriye 1 kalıyor.
Adım 3: Sırada 4 var! 4’ü aşağıya, 1’in yanına indiriyoruz. Yeni sayımız 14 oldu. 14’ün içinde 2 tam 7 kere var. Bölüme 7 yazıyoruz. 7 kere 2, 14 eder. 14’ten 14 çıkınca 0 kalır.
Adım 4: Son olarak 6’yı aşağı indiriyoruz. 6’nın içinde 2 kaç tane var? 3 tane var. Bölüme 3 yazıyoruz. 3 kere 2, 6 eder. 6’dan 6’yı çıkarınca 0 kalır. İşlemimiz bitti!
Sonuç: 1873
Soru 2: 7285 ÷ 5 işlemini yapınız.
Şimdi de 7285’i 5’e bölelim. Yine en soldan başlıyoruz.
7285 | 5
– 5 | 1457
22
– 20
28
– 25
35
– 35
00
Adım 1: 7’nin içinde 5, 1 kere vardır. Bölüme 1 yazarız. 1 kere 5, 5 eder. 7’den 5’i çıkarırız, 2 kalır.
Adım 2: 2’yi aşağı indiririz, sayımız 22 olur. 22’nin içinde 5, 4 kere vardır (4 x 5 = 20). Bölüme 4 yazarız. 22’den 20’yi çıkarırız, 2 kalır.
Adım 3: Sırada 8 var. 8’i aşağı indirince yeni sayımız 28 olur. 28’in içinde 5, 5 kere vardır (5 x 5 = 25). Bölüme 5 yazarız. 28’den 25’i çıkarırız, 3 kalır.
Adım 4: Son rakamımız olan 5’i aşağı indiririz, sayımız 35 olur. 35’in içinde 5, tam 7 kere vardır. Bölüme 7 yazarız. 7 kere 5, 35 eder. 35’ten 35 çıkınca 0 kalır. İşte bu kadar!
Sonuç: 1457
Soru 3: 8659 ÷ 7 işlemini yapınız.
Harika gidiyorsun! Şimdi de 8659 sayısını 7’ye bölme zamanı.
8659 | 7
– 7 | 1237
16
– 14
25
– 21
49
– 49
00
Adım 1: 8’in içinde 7, 1 kere var. Bölüme 1 yazdık. 1 kere 7, 7 eder. 8’den 7 çıktı, 1 kaldı.
Adım 2: 6’yı aşağı indirdik, sayımız 16 oldu. 16’nın içinde 7, 2 kere var (2 x 7 = 14). Bölüme 2 yazdık. 16’dan 14 çıktı, 2 kaldı.
Adım 3: 5’i aşağı indirdik, yeni sayımız 25. 25’in içinde 7, 3 kere var (3 x 7 = 21). Bölüme 3 yazdık. 25’ten 21 çıktı, 4 kaldı.
Adım 4: Son rakamımız 9’u aşağı indirdik, sayımız 49 oldu. 49’un içinde 7, tam 7 kere var! Bölüme 7 yazdık. 7 kere 7, 49 eder. 49’dan 49 çıktı, 0 kaldı. Aferin sana!
Sonuç: 1237
Soru 4: 8426 ÷ 7 işlemini yapınız.
Bu son soruya dikkat edelim, içinde küçük bir sürpriz olabilir! Hadi çözelim.
8426 | 7
– 7 | 1203
14
– 14
02
– 0
26
– 21
05
Adım 1: 8’in içinde 7, 1 kere var. Bölüme 1 yazdık. 1 kere 7, 7 eder. 8’den 7 çıktı, 1 kaldı.
Adım 2: 4’ü aşağı indirdik, sayımız 14 oldu. 14’ün içinde 7, 2 kere var. Bölüme 2 yazdık. 2 kere 7, 14 eder. 14’ten 14 çıktı, 0 kaldı.
Adım 3:Şimdi dikkat! 2’yi aşağı indirdik. Yeni sayımız 2. Peki, 2’nin içinde 7 var mı? Hayır, yok. İşte böyle durumlarda, yani yukarıdan indirdiğimiz sayı bölen sayıdan küçükse, bölüme bir sıfır (0) koyarız. Bu adımı sakın unutma!
Adım 4: Şimdi sıradaki sayıyı, yani 6’yı, 2’nin yanına indirebiliriz. Sayımız 26 oldu. 26’nın içinde 7 kaç kere var? 3 kere var (3 x 7 = 21). Bölüme 3 yazarız. 26’dan 21’i çıkarırız, geriye 5 kalır. Aşağı indirecek başka sayımız olmadığı için işlem bitti.
Bu işlemde sonda 0’dan farklı bir sayı kaldı. Buna kalan diyoruz. Yani bu işlemimiz kalanlı bir bölme işlemidir.
Sonuç: Bölüm 1203, Kalan 5