Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün birlikte harika bir matematik alıştırması yapacağız. Görseldeki soruları adım adım, hep birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Soru: Selin mayıs ayında 40 TL, haziran ayında 60 TL, temmuz ayında 100 TL, ağustos ayında 80 TL ve eylül ayında 120 TL biriktirmiştir.
a. Yukarıdaki verilerin gösteriminde kullanılacak uygun grafik hangisidir?
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soruda Selin’in farklı aylarda ne kadar para biriktirdiğini karşılaştırmamız isteniyor. Farklı kategorilerdeki (burada aylar) verileri karşılaştırmak için en uygun grafik türü sütun grafiğidir. Çünkü her ay için ne kadar para biriktirildiğini ayrı ayrı sütunlarla net bir şekilde gösterebilir ve hangi ay daha çok veya daha az para biriktirdiğini kolayca görebiliriz.
b. Yukarıdaki verilerin toplanmasında hangi soru sorulmuş olabilir?
Çözüm:
Verileri toplamamız gerektiğinde, genellikle bir bütünün ne kadar olduğunu bulmaya çalışırız. Bu durumda, sorulabilecek en mantıklı soru şudur:
“Selin beş ayın sonunda toplam kaç TL biriktirmiştir?”
Bu sorunun cevabını bulmak için de bütün aylarda biriktirdiği paraları toplamamız gerekir. Haydi toplayalım:
40 TL (Mayıs)
60 TL (Haziran)
100 TL (Temmuz)
80 TL (Ağustos)
+ 120 TL (Eylül)
-------
400 TL (Toplam)
Gördüğünüz gibi, Selin toplamda 400 TL biriktirmiş.
c. Yukarıdaki verilerin grafiklerle gösteriminde hangi başlık ve birimler kullanılmalıdır?
Çözüm:
Bir grafik çizerken, o grafiğin ne hakkında olduğunu anlatan bir başlığa ve eksenlerdeki sayıların neyi ifade ettiğini gösteren birimlere ihtiyacımız var.
- Başlık: Grafiğimize, ne anlattığını özetleyen bir isim vermeliyiz. Örneğin; “Selin’in Aylara Göre Biriktirdiği Para Miktarı” çok uygun bir başlık olur.
- Birimler: Eksenlerdeki bilgileri de adlandırmalıyız.
- Bir eksende aylar yer alacağı için bu eksenin adı “Aylar” olmalı.
- Diğer eksende para miktarları yer alacağı için bu eksenin adı da “Para Miktarı (TL)” olmalı. Buradaki birimimiz TL‘dir.
ç. Yukarıdaki verileri tablo, yatay ve dikey sütun grafikleri kullanarak sununuz.
Çözüm:
Şimdi bize verilen bilgileri önce bir tabloya, sonra da iki farklı grafiğe dökelim. Bu çok eğlenceli!
Adım 1: Tabloyu Oluşturalım
Önce verilerimizi düzenli bir şekilde göstermek için bir tablo hazırlayalım.
Tablo: Selin’in Aylara Göre Biriktirdiği Para Miktarı
Aylar | Biriktirilen Para Miktarı
———————————-
Mayıs | 40 TL
Haziran | 60 TL
Temmuz | 100 TL
Ağustos | 80 TL
Eylül | 120 TL
Adım 2: Dikey Sütun Grafiğini Çizelim
Şimdi bu tabloyu dikey bir sütun grafiğine dönüştürelim. Kareli defterinize benimle birlikte çizebilirsiniz.
- Önce grafiğimize başlığımızı yazalım: Grafik: Selin’in Aylara Göre Biriktirdiği Para Miktarı
- Alttaki yatay çizgiye (eksene) “Aylar” adını verelim ve sırasıyla Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül yazalım.
- Soldaki dikey çizgiye (eksene) “Para Miktarı (TL)” adını verelim. Sayıları aşağıdan yukarıya doğru 20, 40, 60, 80, 100, 120, 140 şeklinde yazalım. 20’şer 20’şer gitmek işimizi kolaylaştırır.
- Şimdi her ay için bir sütun çizelim:
- Mayıs ayının sütunu 40 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Haziran ayının sütunu 60 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Temmuz ayının sütunu 100 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Ağustos ayının sütunu 80 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Eylül ayının sütunu ise 120 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
İşte bu kadar! Grafiğimiz hazır.
Adım 3: Yatay Sütun Grafiğini Çizelim
Yatay sütun grafiği de dikey olanın aynısı, sadece yan yatmış hali gibi düşünebilirsiniz.
- Yine başlığımızı yazalım: Grafik: Selin’in Aylara Göre Biriktirdiği Para Miktarı
- Bu kez soldaki dikey çizgiye (eksene) “Aylar” adını verelim ve aşağıya doğru Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül yazalım.
- Alttaki yatay çizgiye (eksene) “Para Miktarı (TL)” adını verelim ve sayıları soldan sağa doğru 20, 40, 60, 80, 100, 120, 140 şeklinde yazalım.
- Şimdi her ay için soldan sağa doğru uzanan çubuklar (sütunlar) çizelim:
- Mayıs ayının çubuğu 40 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Haziran ayının çubuğu 60 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Temmuz ayının çubuğu 100 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Ağustos ayının çubuğu 80 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
- Eylül ayının çubuğu ise 120 sayısının hizasına kadar uzanmalı.
Harikasınız çocuklar! Bütün soruları başarıyla tamamladık. Unutmayın, verileri tablo ve grafiklerle göstermek, onları daha kolay anlamamızı ve karşılaştırmamızı sağlar. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!