7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 172
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle “Milli Kültürümüz” teması kapsamında Telkâri sanatı üzerine harika bir etkinliğin sorularını çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
1. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metne göre cevaplayınız.
1. Telkâri ne demektir?
Sevgili gençler, metnimizde Telkâri’nin ne anlama geldiği açıkça belirtilmişti. Telkâri, telden yapılan anlamına gelen, incecik gümüş veya altın tellerin bükülerek ve birleştirilerek işlendiği çok özel bir el sanatıdır. Metinde de dediği gibi, “telden yapılan” bir sanat.
2. Metinde bahsi geçen sanatın geçmişi hangi yıllara dayanır?
Bu sanatın geçmişi oldukça eski zamanlara dayanıyor çocuklar. Metinde okuduğumuz gibi, Telkâri sanatı Mezopotamya’da MÖ 2500 yılından, yani günümüzden yaklaşık 4500 yıl öncesinden beri biliniyor. Anadolu’da ise MÖ 2000 yılından beri bu sanatla uğraşıldığı belirtiliyor. Ne kadar köklü bir sanat, değil mi?
3. Telkâri ülkemizde nerelerde yapılan bir sanattır?
Ülkemizde bu güzel sanatın canlandığı, yaşatıldığı önemli yerler var. Metne göre, Telkâri sanatının en bilinen merkezlerinden biri Mardin‘dir. Ayrıca Ankara’nın Beypazarı ilçesinde ve Trabzon‘da da bu sanatın çok geliştiğini görüyoruz. Bu şehirlerimiz Telkâri’nin kalbi gibi düşünebiliriz.
4. Telkâri hangi alanlarda kullanılır?
Telkâri sanatı, ince işçiliği sayesinde birçok alanda kullanılıyor. Metinde doğrudan spesifik alanlar listelenmese de, görsellerden ve metnin genel içeriğinden bu sanatın özellikle takı ve süs eşyası yapımında kullanıldığını anlıyoruz. Yüzükler, küpeler, kolyeler gibi zarif parçalar Telkâri ile hayat buluyor.
2. Etkinlik
Aşağıdaki ifadelerden hangileri bu metin için uygun bir başlık olabilir? İşaretleyiniz.
Bu etkinlikte metnin ana fikrini en iyi yansıtan başlıkları bulacağız. Metni okurken Telkâri’nin neyden yapıldığına, nasıl bir sanat olduğuna ve başka isimlerinin olup olmadığına dikkat etmiştik, değil mi?
- Gümüşün Zarafeti
- İp Bükme Sanatı
- Vav İşi
- Çift İşi
- Renklerin Büyüsü
Açıklama: Metinde Telkâri’nin gümüş tellerle yapıldığı ve gümüşün nasıl yeniden kullanıldığı anlatılıyor. Bu sanatın ortaya çıkardığı ürünler de çok zarif olduğu için bu başlık uygun.
Açıklama: Telkâri “tel ile örülen dantel” olarak geçse de, ip değil, metal tel bükülerek yapılıyor. Bu yüzden bu başlık tam olarak doğru değil.
Açıklama: Metinde Telkâri’nin bir diğer adının “Vav işi” olduğu açıkça belirtiliyor. Bu yüzden bu başlık kesinlikle uygun.
Açıklama: Yine metinde Telkâri için “Uluslararası ‘çift işi’ de deriz.” ifadesi geçiyor. Bu da Telkâri’nin bir başka adı olduğu için uygun bir başlık.
Açıklama: Metinde Telkâri sanatında renklerden veya renklerin büyüsünden bahsedilmiyor. Daha çok gümüşün işlenmesi üzerine odaklanılıyor. Bu nedenle bu başlık uygun değil.
3. Etkinlik
Metinde verilen yüzük yapımının iş ve işlem basamaklarını tekrar okuyunuz. Buna göre aşağıdaki maddeleri geçiş ve bağlantı ifadelerini dikkat ederek sıraya koyunuz.
Şimdi de Telkâri bir yüzüğün nasıl yapıldığını adım adım sıralayacağız. Burada “ilk önce”, “daha sonra”, “son olarak” gibi ifadelere dikkat ederek doğru sırayı bulmamız çok önemli.
İşte doğru sıralama ve açıklamaları:
Adım 1: İlk önce kalın bir telden çiçek yapıldı ve bu çiçek pense ile düzeltildi.
Açıklama: Bir şeyi yapmaya başlarken ilk adımı atmamız gerekir, değil mi? “İlk önce” ifadesiyle bu, başlangıç noktamız oluyor. Telkâri yüzüğün ana şekli, yani çiçeği kalın telden oluşturulur.
Adım 2: Kalın telden yapılan çiçeğe “tavlama” işlemi uygulandı ve şekil verildi.
Açıklama: Telin daha kolay işlenebilmesi ve istediğimiz şekli alabilmesi için ısıtma işlemi olan “tavlama” yapılır. Bu, telin daha yumuşak olmasını sağlar.
Adım 3: Diş kısmı hazır olan çiçeğe toz halindeki gümüş kullanılarak kaynak yapıldı.
Açıklama: Çiçeğin ana yapısı oluştuktan sonra, parçaları birleştirmek veya güçlendirmek için kaynak işlemi yapılır. Burada toz gümüş kullanılarak yapılan bir kaynak söz konusu.
Adım 4: Kaynaktan sonra çiçek, pense ile yeniden düzeltildi.
Açıklama: Kaynak işleminden sonra, çiçeğin son şeklini vermek ve olası pürüzleri gidermek için pense ile tekrar düzeltme yapılır. “Kaynaktan sonra” ifadesi bize bu sırayı veriyor.
Adım 5: Daha sonra yüzüğün boş kalan kısımları incecik tellerle süslendi.
Açıklama: Ana yapı ve düzeltmeler bittikten sonra, yüzüğün boşlukları Telkâri’nin esasını oluşturan incecik tellerle doldurulur ve süslenir. “Daha sonra” bu aşamanın bir sonraki adım olduğunu gösterir.
Adım 6: Süslemeden sonra toz gümüş yeniden kullanılarak çiçek, daha sağlam ve parlak hâle getirildi.
Açıklama: Süslemeler yapıldıktan sonra, yüzüğün hem daha dayanıklı olması hem de daha parlak görünmesi için üzerine tekrar toz gümüş uygulanır. “Süslemeden sonra” ifadesi burada kilit rol oynuyor.
Adım 7: Yüzük, asit dolu bir kavanoza atıldı.
Açıklama: Yüzüğün yapım aşamaları bittikten sonra, üzerindeki kirleri ve oksitlenmeleri temizlemek için asit banyosu yapılır. Bu, takıyı parlatmak için önemli bir adımdır.
Adım 8: Son olarak asitten çıkarılan yüzük fırçalanıp temizlendi. İşte yüzüğüm hazır!
Açıklama: Asit banyosundan sonra yüzük çıkarılır, fırçalanır ve iyice temizlenir. “Son olarak” ifadesiyle, bu adımın tüm sürecin sonu olduğunu anlıyoruz. Artık yüzüğümüz takılmaya hazır!