Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün seninle birlikte Atatürk’ün okuma sevgisiyle ilgili çok güzel bir metin üzerinde çalışacağız. Bu metin, bizlere Atatürk’ün ne kadar okumayı seven, kendini geliştiren bir lider olduğunu gösteriyor. Şimdi hazırsan, soruları adım adım çözelim ve her birini güzelce açıklayalım. Unutma, okuduğunu anlama ve yorumlama becerisi çok önemli!
1. Etkinlik
a) Metinde geçen aşağıdaki kelimeleri anlamları ile eşleştiriniz.
Sevgili öğrencim, bu soruda soldaki tanımları, sağdaki kelimelerle eşleştirmemiz isteniyor. Metni dikkatlice okuduktan sonra bu kelimelerin bazılarını metinde görmüş olmalısın. Şimdi her bir tanıma uygun kelimeyi bulalım:
- Kültürlü, okumuş, görgülü, ileri düşünceli (kimse); aydın.
Bu tanım, bilgili, aydın ve düşünceleri gelişmiş kişiyi ifade eder. Metinde de Atatürk’ün bir “entelektüel hayatı” olduğu belirtiliyor.
Sonuç: entelektüel - Herhangi bir şey üstünde mülkiyeti olan, onu yasaya uygun bir biçimde dilediği gibi kullanabilen kimse, sahip.
Bu tanım, bir şeye sahip olan, onun sahibi olan kişiyi anlatır.
Sonuç: malik - Bir dildeki kelimelerin kaynağını gösteren, nereden ortaya çıktıklarını, nereden geldiklerini araştıran, kelimelerin hem biçim hem anlam tarihini ele alan dil bilimi dalı.
Bu tanım, kelimelerin kökenini ve zaman içindeki değişimini inceleyen dil bilimi dalını açıklar.
Sonuç: etimoloji - Bir topluluğa düşünceler, duygular aşılamak amacıyla söylenen uzunca, coşkulu ve güzel söz, hitabe.
Bu tanım, coşkulu ve etkileyici konuşmaları ifade eder. Metinde de Atatürk’ün “siyasi nutukları”ndan bahsediliyor.
Sonuç: nutuk - Bir şeyin bütününü birine, bir şeye ayırmak, vermek.
Bu tanım, bir şeyi tamamen bir amaca veya bir kişiye ayırmayı, tahsis etmeyi anlatır.
Sonuç: hasretmek - İncelemek işi.
Sevgili öğrencim, bu tanım için verilen kelimeler arasında doğrudan bir eşleşme bulunmamaktadır. Ancak yukarıdaki eşleştirmeler doğru olduğu için bu tanımın karşılığı listede yok gibi görünüyor. Belki de bu tanım için ayrı bir kelime verilmesi gerekiyordu.
Sonuç: Bu tanıma uygun bir kelime verilenler arasında bulunmamaktadır.
b) Yukarıdaki kelimeleri, anlamlarına uygun kullanarak Atatürk’ün okuma sevgisiyle ilgili bir haber metni hazırlayınız. A4 kâğıdına hazırlayacağınız haberin içeriğine uygun bir başlık belirleyiniz. Yazdığınız haberi sınıf panosunda arkadaşlarınızla paylaşınız.
Sevgili öğrencim, bu etkinlik senin yaratıcılığını ve kelime dağarcığını kullanmanı gerektiren harika bir görev. Ben şu an senin yerine bir haber metni yazıp panoya asamam ama sana bu görevi nasıl yapacağını anlatabilirim.
Adım 1: Başlık Belirle: Öncelikle haberin için dikkat çekici ve konuyu özetleyen bir başlık bulmalısın. Mesela, “Atatürk’ün Entelektüel Dünyası: Okuma Sevgisi” veya “Bir Liderin Bilgi Tutkusu: Atatürk ve Kitaplar” gibi başlıklar düşünebilirsin.
Adım 2: Giriş Paragrafı: Haber metnine Atatürk’ün okuma sevgisini ve bunun kişisel gelişimine, liderliğine etkilerini anlatan kısa bir girişle başlayabilirsin.
Adım 3: Kelimeleri Kullan: Eşleştirdiğimiz kelimeleri (entelektüel, nutuk, malik, etimoloji, hasretmek) haber metninin farklı yerlerinde anlamlarına uygun şekilde kullanmaya çalış. Örneğin, Atatürk’ün “entelektüel” kişiliğinden bahsederken, “siyasi nutuklarının” kaynaklarından söz ederken bu kelimeleri cümlelerine yerleştirebilirsin.
Adım 4: Metinden Destek Al: Metinde geçen “zevkle okuduğu, bilgi edinmek için okuduğu ve siyasi nutuklarına kaynak olması” gibi ifadeleri kendi cümlelerinle haberine taşıyabilirsin. Atatürk’ün sadece zevk için değil, aynı zamanda ülkesi için yaptığı devrimlere hazırlanmak amacıyla da okuduğunu vurgulayabilirsin.
Adım 5: Sonuç: Haberi, Atatürk’ün okuma alışkanlığının bizlere nasıl bir örnek teşkil ettiği ve bilgiye verilen önemin önemiyle ilgili bir mesajla bitirebilirsin.
Bu şekilde hazırlayacağın haber metni hem bilgilendirici hem de etkileyici olacaktır. Eminim sınıf panosunda çok güzel durur!
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruları, okuduğunuz metne göre cevaplayınız.
1. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’ni kurduktan sonra okumalarını niçin artırmıştır?
Metinde bu sorunun cevabı çok açık bir şekilde belirtilmiş, hatırlıyor musun? Atatürk, savaş meydanlarındaki zaferlerden sonra ülkeyi kalkındırmak için yeni adımlar atmayı planlıyordu.
“O, artık savaş alanlarında kazandığı zaferleri kültür, sosyal, ekonomi alanlarında yapacağı devrimler konusunda ilkin kendisinin yeterli bilgilerle donatılmasının gerekliliğine inanıyordu.”
Sonuç: Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’ni kurduktan sonra kültür, sosyal ve ekonomi alanlarında yapmayı planladığı devrimler için kendisini yeterli bilgilerle donatması gerektiğine inandığı için okumalarını artırmıştır. Yani, yeni ve büyük işler için daha çok bilgiye ihtiyacı olduğunu düşünmüştür.
2. Kitap okurken hangi amaçları gütmektesiniz? Atatürk hangi amaçlar doğrultusunda kitap okumuştur? Karşılaştırınız.
Sevgili öğrencim, önce sen kendi amaçlarını düşün. Neden kitap okuyorsun?
- Benim kitap okuma amaçlarım:
- Yeni bilgiler öğrenmek ve genel kültürümü artırmak.
- Farklı dünyaları keşfetmek, hayal gücümü geliştirmek.
- Boş zamanımı değerlendirmek ve keyifli vakit geçirmek.
- Derslerime yardımcı olacak konular hakkında bilgi edinmek.
- Kelime dağarcığımı geliştirmek ve daha iyi Türkçe konuşup yazmak.
- Atatürk’ün kitap okuma amaçları:
Metinde Afet İnan’ın sözleriyle bu konuda bize ipuçları veriliyor:“Atatürk’ün bildiğime göre, bir entelektüel hayatı daima mevcut olmuştur. Zevk için okumuş, bilgi edinmek için okumuş ve nihayet siyasi nutuklarına ve yazılarına kaynak olması için okumuştur.”
Sonuç: Atatürk,
- Zevk almak için okumuştur.
- Bilgi edinmek için okumuştur.
- Siyasi nutuklarına ve yazılarına kaynak oluşturmak için okumuştur.
- Ülke için yapacağı devrimler konusunda kendini donatmak için okumuştur.
- Karşılaştırma:
Atatürk de benim gibi bilgi edinmek ve zevk almak için okumuştur. Ancak onun okuma amaçlarına ek olarak, bir lider olarak ülkesi için yapacağı siyasi konuşmalara ve devrimlere kaynak oluşturmak gibi daha büyük ve ulusal hedefleri de vardı. Yani hem kişisel gelişim hem de ülkenin geleceği için okumuştur.
3. Atatürk hangi içerikteki eserleri daha çok tercih etmiştir?
Metnin son kısmına baktığımızda, Atatürk’ün hangi tür kitaplara ilgi duyduğu açıkça belirtiliyor:
“Özellikle Türk ve İslam konularında tanınmış ve yabancı yazarların yanı sıra Mustafa Celalettin, Aşıkpaşazade, Peçevi, Sadettin Ahmet, Ahmet Refik, Rıza Nur vb. (…) Türk yazarlarının eserlerini de ilgiyle okumuştur.”
Sonuç: Atatürk, özellikle Türk ve İslam konularındaki eserleri, hem Türk hem de yabancı yazarların bu konulardaki çalışmalarını okumayı tercih etmiştir. Yani tarih, kültür ve medeniyet konuları onun ilgi alanına girmiştir.
4. Atatürk kitap okurken nasıl bir yöntem uygulamıştır?
Metinde Afet İnan’ın sözleri bize Atatürk’ün okuma yöntemi hakkında önemli bir ipucu veriyor:
“O’nun dikkatle okuduğunu siz okuyacak olsanız işaretlemiş olduğu şekilleri bilmiş olsanız, kitabın bütün ilginç yönlerinin belirtildiği meydana çıkar.”
Sonuç: Atatürk, kitap okurken sadece okuyup geçmekle kalmamış, aynı zamanda okuduğu metinleri dikkatle incelemiş ve ilginç veya önemli bulduğu yerleri işaretleyerek notlar almıştır. Bu yöntem, okuduğunu daha iyi anlamasına, önemli noktaları hatırlamasına ve bilgileri daha sonra kullanmasına yardımcı olmuştur.
3. Etkinlik
Afet İnan’ın “O’nun dikkatle okuduğunu siz okuyacak olsanız işaretlemiş olduğu şekilleri bilmiş olsanız, kitabın bütün ilginç yönlerinin belirtildiği meydana çıkar.” cümlesinden yola çıkarak Atatürk’ün bir kitabı okurken kitapta neleri işaretlediğini açıklayınız.
Sevgili öğrencim, Afet İnan’ın bu sözleri bize Atatürk’ün nasıl bir okuyucu olduğunu çok güzel anlatıyor. Bir düşün, bir kitabı okurken sen neleri işaretlersin? Atatürk gibi düşünen bir lider, bir kitabı okurken şunları işaretlemiş olabilir:
- Önemli Bilgiler ve Gerçekler: Özellikle tarih, sosyoloji, felsefe gibi alanlardaki kitaplarda karşısına çıkan, ülke yönetimi veya toplum için faydalı olabileceğini düşündüğü somut bilgileri ve verileri.
- Farklı Düşünceler ve Görüşler: Kendi fikirleriyle örtüşen veya çelişen, üzerinde düşünmeye değer bulduğu farklı bakış açılarını, güçlü argümanları.
- İlham Veren Sözler ve Alıntılar: Konuşmalarında veya yazılarında kullanabileceği, insanları etkileyebilecek güçlü ve anlamlı cümleleri.
- Çözüm Önerileri: Ülkenin veya toplumun karşılaştığı sorunlara dair sunulan çözüm yollarını, projeleri veya fikirleri.
- Kendi Fikirlerini Tetikleyen Noktalar: Okuduğu bir yerin, kendisinde yeni bir fikir veya plan oluşturmasına neden olan kısımları.
Kısacası, Atatürk bir kitabı okurken pasif bir alıcı değil, aktif bir düşünür ve araştırmacı gibi davranmıştır. Kitapları, kendi düşünce dünyasını zenginleştirmek ve ülkesine faydalı olacak yeni yollar bulmak için bir araç olarak görmüştür. İşaretlediği yerler de onun bu aktif okuma sürecinin birer kanıtıdır.
Not tutarak ya da işaretleme yaparak okumanın kişiye neler kazandıracağını arkadaşlarınızla konuşunuz.
Şimdi bu konuda arkadaşlarınla konuşurken şunları dile getirebilirsin:
- Daha İyi Anlama: İşaretleme ve not alma, okuduğumuz şeyi daha dikkatli okumamızı sağlar. Böylece metni daha derinlemesine anlarız.
- Hatırlama Kolaylığı: Önemli yerleri işaretlediğimizde veya not aldığımızda, daha sonra o bilgilere kolayca geri dönebiliriz. Böylece okuduklarımızı daha uzun süre hatırlarız.
- Eleştirel Düşünme: Not alırken veya işaretlerken metinle bir diyalog kurarız. “Buraya katılıyorum”, “Bunu neden böyle demiş?” gibi sorular sorarız. Bu da eleştirel düşünme becerimizi geliştirir.
- Fikirleri Birleştirme: Farklı kitaplardan aldığımız notları birleştirerek kendi özgün fikirlerimizi oluşturabiliriz.
- Zaman Tasarrufu: Bir konuyu tekrar araştırmak istediğimizde, notlarımız sayesinde kitabın tamamını tekrar okumak zorunda kalmayız, doğrudan önemli yerlere bakabiliriz.
Yani sevgili öğrencim, not tutmak ve işaretleme yapmak sadece ders çalışırken değil, genel olarak okuma alışkanlığımızı daha verimli hale getiren, bizi daha iyi birer okuyucu ve düşünür yapan harika yöntemlerdir! Atatürk gibi büyük bir liderin de bu yöntemi kullanması, aslında ne kadar değerli olduğunu gösteriyor.