Merhaba sevgili öğrencim, bugün seninle birlikte 7. Sınıf Türkçe ders kitabımızdaki bir etkinliği çözeceğiz. Unutma, soruları çözerken her zaman metni dikkatlice okumalı ve cevaplarımızı metinden bulmaya çalışmalıyız. Hadi başlayalım!
2. Etkinlik
a) Aşağıda metinde geçen bazı cümlelere yer verilmiştir. Bu cümleleri metne bakarak tamamlayınız.
Bu bölümde bizden, verilen eksik cümleleri, yukarıdaki “Çerçi Bekir” metnini okuyarak tamamlamamız isteniyor. Her cümleyi tek tek inceleyelim ve metinde karşılığını bulmaya çalışalım.
Her zaman olduğu gibi Çerçi Bekir’in ………………………… sesiyle uyandım.
Çözüm:
Metnin ilk cümlesine dikkatli baktığımızda, “Bir cumartesi günüydü. Her zaman olduğu gibi Çerçi Bekir’in yeri göğü inleten sesiyle uyandım.” ifadesini görüyoruz. Buradan da anlıyoruz ki boşluğa gelmesi gereken ifade “yeri göğü inleten” olmalıdır.
Tamamlanmış cümle: Her zaman olduğu gibi Çerçi Bekir’in yeri göğü inleten sesiyle uyandım.
Öyle kurnaz bir bakışı vardı ki hangimizin gerçek alıcı, hangimizin meraklı olduğunu ………………………… anlardı.
Çözüm:
Metni baştan sona dikkatlice okuduğumuzda, bu cümlenin verilen “Çerçi Bekir” metin parçasında yer almadığını fark ediyoruz. Metinde Çerçi Bekir’in “kurnaz bakışları” ya da “gerçek alıcı” gibi ifadeler geçmiyor. Bu nedenle, bu cümleyi sadece bize verilen metne bakarak tamamlamamız mümkün değildir.
Ayrıca öğretmenimizin hafta içerisinde söylediği sözler hep …………………………
Çözüm:
Yine metni dikkatle incelediğimizde, bu cümlenin de verilen metin parçasında bulunmadığını görüyoruz. Metinde ne bir öğretmenden ne de öğretmenimizin söylediği sözlerden bahsediliyor. Bu yüzden bu cümleyi de metne göre tamamlayamayız.
Başka şey bilmez misiniz siz? Bunlar hep …………………………
Çözüm:
Bu cümle de, maalesef, yukarıdaki “Çerçi Bekir” metninde geçmiyor. Metinde böyle bir soru ya da devamında gelecek bir ifade bulunmuyor. Dolayısıyla bu boşluğu da dolduramıyoruz.
Sonra bütün ………………………… – Ben hiçbir şey almak istemiyorum, dedim.
Çözüm:
Metni son kez kontrol ettiğimizde, bu cümlenin de metinde yer almadığını görüyoruz. Anlatıcının “Ben hiçbir şey almak istemiyorum” dediği bir bölüm metinde geçmiyor. Bu nedenle bu cümleyi de verilen metne göre tamamlayamıyoruz.
Gördüğün gibi sevgili öğrencim, verilen beş cümleden sadece ilkini metne bakarak tamamlayabildik. Diğer cümleler, bu metin parçasında yer almadığı için boşluklarını dolduramadık. Bu durum, bize verilen metnin sadece belirli sorular için yeterli olduğunu gösteriyor. Şimdi ikinci bölüme geçebiliriz.
b) Bu cümlelerdeki deyimleri kullanarak aşağıya yeni cümleler yazınız.
Şimdi de “a” bölümünde tamamladığımız cümlelerdeki deyimleri bulup, bu deyimlerle yeni cümleler kurmamız isteniyor. “a” bölümünde sadece ilk cümleyi tamamlayabildiğimiz için, sadece o cümlede geçen deyimi kullanacağız.
İlk tamamladığımız cümle şuydu: “Her zaman olduğu gibi Çerçi Bekir’in yeri göğü inleten sesiyle uyandım.”
Bu cümlede geçen deyim, “yeri göğü inletmek” deyimidir.
Anlamı: “Yeri göğü inletmek”, çok yüksek ses çıkarmak, ortalığı gürültüye boğmak, her yeri sesle doldurmak anlamına gelir. Çerçi Bekir de bağırarak ortalığı bu şekilde gürültüye boğuyormuş.
Şimdi bu deyimi kullanarak yeni bir cümle kuralım:
Konserdeki kalabalık, en sevdikleri şarkı başladığında yeri göğü inletti.
Diğer cümleleri tamamlayamadığımız için, onlardan herhangi bir deyim çıkaramadık. Ancak önemli olan, elimizdeki bilgiyi doğru bir şekilde kullanabilmektir. Harikasın, bu etkinliği de başarıyla tamamladık!