Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle harika bir Türkçe etkinliği yapacağız. Önümüzdeki metni dikkatlice okuyup soruları cevaplayacağız ve bir de eğlenceli bir kelime bulmacası çözeceğiz. Hazırsanız, kalemleriniz ve defterleriniz hazır olsun, başlıyoruz!
1. Etkinlik
Metinden alınan “kimlik, çiftlik, lokma, harman” sözcüklerinden yeni kelimeler türeterek bu sözcükleri okun gösterdiği yönde ilgili kutulara yazınız. Bu sözcüklerden 1, 2, 4, 6, 8 ve 12 numaralı olanları görselden bularak işaretleyiniz.
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, bu etkinlikte ilk başta biraz kafa karıştırıcı bir ifade var gibi görünüyor, “yeni kelimeler türeterek” kısmı. Ama görsele baktığımızda ve verilen kelimelere odaklandığımızda aslında yapmamız gereken şeyin, o kelimelerin harflerini ok yönünde takip ederek bulmak ve sonra da istenen numaralı harfleri belirlemek olduğunu anlıyoruz. Hadi hep birlikte bu kelimeleri bulalım ve sonra da istenen numaralı harfleri işaretleyelim (burada listeleyelim).
- Adım 1: Görseldeki ilk şekle bakıyoruz. Okları takip ettiğimizde harfler sırasıyla K-İ-M-L-İ-K şeklinde birleşiyor. Yani ilk kelimemiz KİMLİK.
- Adım 2: İkinci şekle geçelim. Okları takip ettiğimizde Ç-İ-F-T-L-İ-K harfleriyle ÇİFTLİK kelimesini görüyoruz.
- Adım 3: Üçüncü şekil ise L-O-K-M-A harflerini bir araya getirerek LOKMA kelimesini oluşturuyor.
- Adım 4: Son şekle geldiğimizde H-A-R-M-A-N harfleriyle HARMAN kelimesini buluyoruz.
Gördüğünüz gibi, metinde verilen kelimeler tam da şekillerde gizlenmiş. Şimdi bizden istenen numaralı harfleri bulalım:
- 1 numaralı harf: KİMLİK kelimesindeki ‘K’
- 2 numaralı harf: KİMLİK kelimesindeki ‘İ’
- 4 numaralı harf: ÇİFTLİK kelimesindeki ‘F’
- 6 numaralı harf: ÇİFTLİK kelimesindeki ‘T’
- 8 numaralı harf: LOKMA kelimesindeki ‘O’
- 12 numaralı harf: HARMAN kelimesindeki ‘H’
Sonuç:
1 numaralı harf: K
2 numaralı harf: İ
4 numaralı harf: F
6 numaralı harf: T
8 numaralı harf: O
12 numaralı harf: H
***
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayınız.
1. Yazar, insanlarla hayvanların hangi ortak özelliklerine değinmiştir?
Çözüm:
Metni dikkatlice okuduğumuzda, yazarın insanlarla hayvanlar arasındaki bazı benzerliklere değindiğini görüyoruz. Özellikle metnin başında bu konuda önemli bilgiler var.
- Adım 1: Metinde “Hayvanlar da tıpkı insanlar gibi içinden geçtikleri dönemin olağan ya da olağanüstü koşullarını sezip biliyor, ona uyum gösteriyor çocuklar, inanın…” cümlesini görüyoruz. Bu, hem insanların hem de hayvanların çevrelerine ve koşullara uyum sağlayabildiğini gösteriyor.
- Adım 2: Devamında “Duygularını karar bile alabilir onlar ve derin yazılarını içlerinde işleyeni hiç ama hiç unutmazlar. Tıpkı insanlar gibi huy sahibi bile olur, umulmadık zekâ çalışmaları da yapabilirler.” ifadeleriyle hayvanların da duygusal olabildiğini, bir şeyleri hatırlayabildiğini, huy sahibi olabildiğini ve zekice davranışlar sergileyebildiğini anlıyoruz. Tıpkı insanlar gibi!
- Adım 3: Son olarak, “Hayvanlar bizden azap da fena yanıldığımız dünyamızın, bizim hayatlarımızın süslü değil, bu dünyada bizler kadar hak sahibi, doğadan alacağı olan canlılar.” cümlesiyle yazar, hayvanların da insanlar gibi hak sahibi olduğunu vurguluyor.
Sonuç:
Yazar, insanlarla hayvanların
çevrelerine uyum sağlama, duygusal olma, bir şeyleri hatırlama, huy sahibi olma, zekice davranışlar sergileme
ve
hak sahibi olma
gibi ortak özelliklerine değinmiştir.
2. Metinde Adapazarı’nın hangi özelliği belirtilmiştir?
Çözüm:
Metni okurken Adapazarı ile ilgili özel bir bilgiye rastlıyoruz. Hadi o kısmı bulalım.
- Adım 1: Metnin ortalarına doğru “O bölgemizin türlü insan gruplarından oluşmuş, göç alan bir yapısı vardır. Birkaç insan grubu, ırkı, insanların güzelim kültür ve alışkanlıkları harmanlanmış, barış ve güzellik içinde yaşamaktadır, Adapazarı’nda.” cümlesi Adapazarı’nın önemli bir özelliğini açıklıyor.
Sonuç:
Metinde Adapazarı’nın,
göç alarak farklı insan gruplarının, ırkların ve kültürlerin bir arada, barış ve güzellik içinde yaşadığı bir yer
olduğu özelliği belirtilmiştir.
3. Süleyman Efendi evini, ailesini neden bırakıp gitmiştir?
Çözüm:
Bu sorunun cevabı metinde açıkça verilmiş. Metnin başlığı bile bize ipucu veriyor aslında!
- Adım 1: Metinde “Kurtuluş Savaşı yıllarında, tüm bölgelerimizde olduğu gibi burada da insanlar savaşa gidip çarpışmakta, yurtlarını özveriyle savunmaktayken…” ifadesi geçiyor. Süleyman Efendi de bu dönemde savaşa gidenlerden biri.
Sonuç:
Süleyman Efendi,
Kurtuluş Savaşı yıllarında yurdunu savunmak için cepheye, savaşa
gitmiştir.
4. Süleyman Efendi evine niçin yıllar sonra dönebilmiştir?
Çözüm:
Metin, savaşın zorluklarını ve askerlerin geri dönüş şartlarını anlatıyor. Süleyman Efendi’nin neden dönebildiğini bu bilgilerden çıkarabiliriz.
- Adım 1: Metinde “Kurtuluş Savaşı yıllarında… yurtlarını özveriyle savunmaktayken, gidemeyenler de el ele verip cepheye türlü biçimlerde destek olmakta, ekip dikmekte, çocukları büyütmektedir. Gidenlerin pek azı geri dönmekte, onlar da ya yarım ya sakat olmakta, büyük bölümü de cephede kalmaktadır, geri dönmemesi…” ifadeleri yer alıyor. Bu kısım, savaştan dönmenin ne kadar zor olduğunu anlatıyor.
- Adım 2: Süleyman Efendi’nin “yıllar sonra dönebilmesi”, bu zorlu koşullara rağmen
savaştan sağ salim kurtulduğu
ve
belki de savaşın sona erdiği
anlamına gelir. Metin direkt olarak “savaş bittiği için döndü” demese de, bu, hikayenin genel akışı içinde çıkarılabilecek en mantıklı sonuçtur.
Sonuç:
Süleyman Efendi,
savaştan sağ kurtulabildiği ve muhtemelen savaşın sona erdiği
için yıllar sonra evine dönebilmiştir.
5. Süleyman Efendi’nin karısı, eşini neden güçlükle tanımıştır?
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, bu tür sorulara cevap verirken sadece bize verilen metinle sınırlı kalmalıyız. Hadi metni bir kez daha gözden geçirelim.
- Adım 1: Metnin tamamını dikkatlice okuduğumuzda, Süleyman Efendi’nin karısının onu güçlükle tanıdığına dair herhangi bir bilgiye rastlamıyoruz. Metin, Süleyman Efendi’nin dönüşünü veya karısıyla karşılaşmasını detaylandırmıyor.
Sonuç:
Bu bilgi,
verilen metinde yer almamaktadır.
6. Süleyman Efendi’nin köpeğinin çılgın gibi davranmasının sebebi nedir?
Çözüm:
Bu da az önceki soru gibi, metinde olup olmadığını kontrol etmemiz gereken bir soru. Metnin başlığı “Savaşa Gidenin Köpeği” olsa da, köpeğin davranışlarıyla ilgili detaylar var mı bakalım.
- Adım 1: Metni tekrar okuduğumuzda, Süleyman Efendi’nin köpeğinin “çılgın gibi davranması” veya herhangi bir spesifik davranışına dair bir açıklama bulunmuyor. Metin genel olarak hayvanların duygusal zekasına ve Süleyman Efendi’nin savaşa gitmesine odaklanıyor.
Sonuç:
Bu bilgi,
verilen metinde yer almamaktadır.
7. Bu hikâyenin sizi en çok etkileyen bölümlerini arkadaşlarınızla paylaşınız.
Çözüm:
Bu soru, sizin kişisel düşüncelerinizi ve duygularınızı ifade etmenizi istiyor. Metinde birçok etkileyici nokta vardı. Ben size beni etkileyen bir bölümü anlatayım, siz de kendi düşündüklerinizi arkadaşlarınızla paylaşabilirsiniz.
- Adım 1: Metinde yazarın, hayvanların da tıpkı insanlar gibi koşullara uyum sağlayabildiklerini, duygusal olduklarını, bir şeyleri hatırlayabildiklerini, huy sahibi olabildiklerini ve zekice davranışlar sergileyebildiklerini anlattığı bölüm beni çok etkiledi. Özellikle “Hayvanlar bizden azap da fena yanıldığımız dünyamızın, bizim hayatlarımızın süslü değil, bu dünyada bizler kadar hak sahibi, doğadan alacağı olan canlılar.” cümlesi, hayvanlara karşı bakış açımızı yeniden düşünmemizi sağlıyor.
- Adım 2: Bir de Süleyman Efendi gibi vatanı için savaşa gidenlerin yaşadığı fedakarlık ve geri dönme ihtimallerinin ne kadar düşük olduğunu anlatan kısım da oldukça duygusal. “Gidenlerin pek azı geri dönmekte, onlar da ya yarım ya sakat olmakta, büyük bölümü de cephede kalmaktadır…” cümlesi, savaşın acı gerçekliğini çok güzel özetliyor.
Sonuç:
Beni en çok etkileyen bölümlerden biri, yazarın
hayvanların da insanlar gibi duygusal, zeki ve hak sahibi canlılar olduğunu
vurguladığı kısımdı. Özellikle hayvanların yaşadıkları koşullara uyum sağlama yetenekleri ve olayları unutmama özellikleri çok dikkat çekiciydi. Ayrıca, Kurtuluş Savaşı’nda
vatanı için savaşan kahramanların yaşadığı zorluklar ve geri dönme ihtimallerinin düşüklüğü
de beni derinden etkiledi. Bu, onların fedakarlıklarını bir kez daha anlamamı sağladı.
***
3. Etkinlik
Okuduğunuz hikâyede bahsi geçen köpeğe bir isim verirseniz bu ne olurdu? Yazınız.
Çözüm:
Bu soru tamamen sizin hayal gücünüze ve hikayenin ana temasına uygun bir isim bulmanıza yönelik. Hikaye, savaş ve bekleyişle ilgili olduğu için, köpeğin sadakatini veya cesaretini vurgulayan bir isim düşünebiliriz.
- Adım 1: Hikayenin genelinde bir sadakat ve bekleyiş teması var. Köpekler de sadakatleriyle bilinirler.
- Adım 2: Bu durumda, köpeğin sahibine olan bağlılığını ve onu beklemesini çağrıştıracak bir isim seçebiliriz.
Sonuç:
Eğer ben hikâyede bahsi geçen köpeğe bir isim verecek olsaydım, ona
“Vefalı”
ismini verirdim. Çünkü köpekler sadakatleriyle bilinirler ve hikâyenin teması da sahibini bekleyen vefalı bir köpek üzerine kurulu.