7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 185
Merhaba sevgili öğrencim!
Bugün seninle çok güzel bir fıkrayı inceleyip, bir hikâyenin temel taşları olan hikâye unsurlarını bulmaya çalışacağız. Unutma, her hikâyenin bir iskeleti vardır ve bu iskeleti oluşturan şeyler de hikâye unsurlarıdır. Bunlar; olay, yer (mekân), zaman ve kişilerdir (şahıs ve varlık kadrosu). Bir hikâyeyi anlamak ve anlatmak için bu unsurları iyi bilmek çok önemlidir.
Şimdi gönderdiğin görseldeki soruları adım adım çözelim.
1. Etkinlik: Metni dinlerken aşağıdaki tablonun ilgili bölümlerine metnin hikâye unsurlarını yazınız.
2. Etkinlik a): Aşağıdaki fıkrayı okuyunuz ve 1. etkinlikte yer alan tablonun ilgili bölümlerini bu fıkraya göre doldurunuz.
Sevgili öğrencim, ilk etkinlik bizden bir metni dinleyip tablonun ilgili yerlerini doldurmamızı istiyor. Ancak dinleyeceğimiz metin bize verilmemiş. Merak etme, hemen ikinci etkinliğe bakıyoruz! İkinci etkinlikte bize “İNŞALLAH BEN GELDİM KARICIM!” başlıklı bir fıkra verilmiş ve bu fıkrayı okuyarak birinci etkinlikteki tabloyu doldurmamız isteniyor. Yani aslında iki etkinlik tek bir soruyu oluşturuyor. Biz de bu fıkrayı dikkatlice okuyup hikâye unsurlarını bulacağız ve tabloya yerleştireceğiz.
Fıkranın başlığı: “İNŞALLAH BEN GELDİM KARICIM!”
Şimdi fıkrayı okuyalım ve hikâye unsurlarını belirleyelim:
Adım 1: Fıkrayı Anlama ve Ana Karakterleri Belirleme
Fıkrada bir adam (sonradan Hoca olduğunu anlıyoruz) ve onun karısı var. Hikâye ilerledikçe yolda karşılaştığı atlı bir asker de olaylara dâhil oluyor. Askerin atı da bir varlık olarak hikâyede önemli bir yer tutuyor. Hikâyenin ana fikri, Hoca’nın başta “İnşallah” demeyi önemsememesi ve sonunda başına gelen beklenmedik olaylar sonrası bu kelimenin kıymetini anlamasıdır.
Adım 2: Tabloyu Doldurma – Hikâye Unsurları
Tabloda iki sütun var: “İNŞALLAH” ve “İNŞALLAH BEN GELDİM KARICIM!”. Bu fıkra aslında “İnşallah” demenin önemini anlatan tek bir hikâye. İlk sütun olan “İNŞALLAH”, Hoca’nın başlangıçtaki “İnşallah” demeyi reddettiği durumu ve genel olarak “İnşallah” kelimesinin hikâyedeki merkezi rolünü temsil ediyor gibi düşünebiliriz. İkinci sütun olan “İNŞALLAH BEN GELDİM KARICIM!” ise hikâyenin tamamını, Hoca’nın başından geçenleri ve nihayetinde “İnşallah” demenin değerini anladığı kısmı kapsıyor.
Şimdi tablonun her bir bölümünü dikkatlice dolduralım:
Şahıs ve varlık kadrosu:
-
İNŞALLAH:
Bu kısımda hikâyenin başında yer alan, Hoca’nın “İnşallah” demeyi reddettiği sahnedeki karakterleri yazabiliriz. Bu bölümde olay daha dar bir çerçevede geçiyor.
- Hoca (Adam)
- Hoca’nın Karısı
-
İNŞALLAH BEN GELDİM KARICIM!:
Bu kısımda ise fıkranın tamamında yer alan tüm karakterleri ve önemli varlıkları yazmalıyız. Hikâyenin gelişiminde rol alan herkes ve her şey burada yer alır.
- Hoca (Adam)
- Hoca’nın Karısı
- Atlı Asker
- At
Mekân:
-
İNŞALLAH:
Hoca’nın karısıyla konuştuğu ilk sahnenin geçtiği yerdir.
- Ev (Hoca’nın evi)
-
İNŞALLAH BEN GELDİM KARICIM!:
Fıkranın başından sonuna kadar olayların geçtiği tüm yerler. Hoca’nın yolculuğu boyunca uğradığı yerleri düşünmeliyiz.
- Ev (Hoca’nın evi)
- Orman Yolu
- Uzaktaki Köy
Zaman:
-
İNŞALLAH:
Hoca’nın karısıyla konuştuğu anı ve olayın başlangıcını ifade eder.
- Bir gün (sabah vakitleri)
-
İNŞALLAH BEN GELDİM KARICIM!:
Fıkradaki olayların başlangıcından bitişine kadar geçen tüm süreyi kapsar. Hoca’nın gün içinde yaşadığı her şeyin zamanlamasını buraya yazmalıyız.
- Bir gün (başlangıçtaki konuşma)
- Ertesi gün (Hoca’nın oduna gidişi, askere rastlaması, köye götürülmesi)
- Akşam (Hoca’nın evine dönüşü)
Olay:
-
İNŞALLAH:
Hoca’nın “İnşallah” demenin gereksiz olduğunu düşündüğü ve karısının uyarısını dinlemediği ilk durumu anlatır. Hikâyenin başlangıcındaki çatışmayı burada özetleyebiliriz.
- Hoca’nın karısıyla konuşurken yarınki planlarından bahsederken “İnşallah” kelimesini kullanmayı reddetmesi ve geleceğin kesin olduğunu, kendi kontrolünde olduğunu düşünmesi.
-
İNŞALLAH BEN GELDİM KARICIM!:
Hoca’nın “İnşallah” demeyi öğrenmesine yol açan tüm olaylar zincirini, yani hikâyenin gelişimini ve sonucunu kapsar.
- Hoca’nın ertesi gün odun toplamak için evden çıkması.
- Yolda atlı bir askerle karşılaşması ve askerin kendisine bir köyün yolunu sorması.
- Askerin Hoca’yı, bilmediği bir köye götürmeye zorlaması.
- Hoca’nın istemese de askere rehberlik etmek zorunda kalması ve bu yüzden yolunun uzaması, işlerinin aksaması.
- Hoca’nın ancak akşam geç saatte, yorgun argın evine dönebilmesi.
- Kapıyı açan karısına “Aç hanım aç, aç. İnşallah ben geldim karıcım!” diyerek “İnşallah” demenin önemini anlaması ve bu kelimeyi kullanması.
İşte bu şekilde fıkramızın hikâye unsurlarını bulmuş olduk sevgili öğrencim. Gördün mü, bir hikâyeyi parçalarına ayırıp incelemek ne kadar da kolaymış! Bu sayede hem hikâyeyi daha iyi anlarız hem de aklımızda daha kalıcı olur. Önemli olan, metni dikkatlice okumak ve anahtar bilgileri yakalamaktır.