Merhaba sevgili öğrencim,
Bugünkü dersimizde sana gönderdiğim görseldeki etkinlikleri beraber çözeceğiz. Unutma, her soruyu dikkatlice okuyup üzerinde düşünerek doğru cevabı bulacağız. Hazırsan başlayalım!
4. Etkinlik
Aşağıda, dinlediğiniz metinden alınan bazı cümleler yer almaktadır. Bu cümlelerde düşünceyi geliştirme yollarından hangisinin kullanıldığını eşleştirerek belirtiniz.
Şimdi bu cümleleri tek tek inceleyelim ve hangi düşünceyi geliştirme yolunun kullanıldığına karar verelim:
Adım 1: İlk cümleyi okuyalım.
“Buralarda iş gören genç kızlar öyle şık, temiz; öyle terbiyeli ki en iyi yetişmiş ev kızları da bu kadar olabilir.”
Bu cümlede, iş gören genç kızların özellikleri (şık, temiz, terbiyeli) ile “en iyi yetişmiş ev kızları”nın özellikleri karşılaştırılıyor. Yani iki farklı durumu veya kişiyi belli özellikler açısından kıyaslıyoruz. Bu durumda kullanılan düşünceyi geliştirme yolu nedir dersin?
Çözüm: Bu cümlede Karşılaştırma yapılmıştır. Çünkü genç kızların nitelikleri, başka iyi yetişmiş kızların nitelikleriyle kıyaslanıyor.
Adım 2: İkinci cümleyi okuyalım.
“Bindiğimiz vapur beyaz bir martı gibi…”
“Gibi” kelimesini gördüğümüzde aklımıza hemen ne geliyordu? Evet, bir şeyi başka bir şeye benzetme! Burada vapurun beyaz bir martıya benzetildiğini görüyoruz. Vapurun güzelliğini, hafifliğini veya rengini martınınkine benzetmişler.
Çözüm: Bu cümlede Benzetme kullanılmıştır. Vapur, beyaz bir martıya benzetilerek daha etkili anlatılmıştır.
Adım 3: Üçüncü cümleyi okuyalım.
“Helsinki’yi dolaşıyoruz. Burası bir şehir değil, bir çiçek bahçesi…”
Bu cümlede Helsinki’nin aslında bir şehir olmasına rağmen, yazar onu o kadar güzel, o kadar düzenli bulmuş ki bir “çiçek bahçesi”ne benzetmiş. Bir şeyi kendi gerçek anlamının dışında, başka bir şeyle özdeşleştirerek anlatmak da aslında bir benzetme çeşididir. Tıpkı “cennet vatan” derken vatanımızı cennete benzetmemiz gibi. Helsinki’nin güzelliğini ve ferahlığını vurgulamak için bu benzetme yapılmış.
Çözüm: Bu cümlede de Benzetme yapılmıştır. Helsinki, güzelliği ve düzeni nedeniyle bir çiçek bahçesine benzetilmiştir.
Sonuç:
Buralarda iş gören genç kızlar öyle şık, temiz; öyle terbiyeli ki en iyi yetişmiş ev kızları da bu kadar olabilir. ->Karşılaştırma
Bindiğimiz vapur beyaz bir martı gibi… ->Benzetme
Helsinki’yi dolaşıyoruz. Burası bir şehir değil, bir çiçek bahçesi… ->Benzetme
Evet, bu etkinliği tamamladık. Şimdi sıra 5. etkinliğimizde!
5. Etkinlik
Dinlediğiniz metinden alınan aşağıda yer alan cümlelerdeki örtülü (gizlenmiş) anlamları tespit edip noktalı yerlere yazınız.
Bu etkinlikte, cümlelerin bize doğrudan söylemediği ama aslında içinden çıkarabileceğimiz gizli mesajları bulacağız. Hadi her cümleyi dikkatlice okuyalım:
Adım 1: İlk cümlenin örtülü anlamını bulalım.
“Bunlar da terbiyeli birer ev kızı.”
Birine “terbiyeli ev kızı” deniyorsa, bu ne anlama gelir? Sadece uslu oldukları mı? Hayır, daha fazlası var. Bu ifade, onların sadece görgülü, saygılı olduğunu değil, aynı zamanda düzenli, becerikli, belki de ev işlerinden anlayan, gelecekte iyi bir eş veya anne olabilecek niteliklere sahip olduğunu da ima eder. Toplumda “iyi yetiştirilmiş” kavramının karşılığıdır aslında.
Çözüm: Bu kızların sadece görgülü ve saygılı değil, aynı zamanda düzenli, ev işlerinde becerikli ve iyi yetiştirilmiş oldukları, belki de evlenilecek kız vasıflarını taşıdıkları ima ediliyor.
Adım 2: İkinci cümlenin örtülü anlamını bulalım.
“Oraları da düzgün, temiz…”
“Oralar” dediği yerler neresi olursa olsun, “düzgün ve temiz” olması bize ne anlatır? Bir yerin düzgün ve temiz olması, o yerde yaşayan veya çalışan insanların da titiz, düzenli, tertipli olduğunu gösterir. Yani ortamın bakımlı olması, orada yaşayanların karakteri hakkında da bilgi verir.
Çözüm: Bahsedilen yerlerin (ev, oda, çevre vb.) çok düzenli, tertipli ve hijyenik olduğu; bu durumun orada yaşayan veya çalışan kişilerin de titiz ve özenli insanlar olduğunu gösterdiği ima ediliyor.
Adım 3: Üçüncü cümlenin örtülü anlamını bulalım.
“Orayı bir daha görebilmek içimde en büyük istek oldu.”
Bir yeri tekrar görmeyi çok istemek, o yerin bizim üzerimizde nasıl bir etki bıraktığını gösterir? Demek ki orası çok beğenilmiş, çok sevilmiş, unutulmaz ve keyifli bir yer olmuş. Konuşmacı oradan ayrılmak istememiş veya orayı çok özlemiş.
Çözüm: Gidilen yerin konuşmacı üzerinde çok olumlu ve unutulmaz bir etki bıraktığı, konuşmacının orayı çok beğendiği, sevdiği ve tekrar ziyaret etmeyi çok arzuladığı anlaşılıyor.
Adım 4: Dördüncü cümlenin örtülü anlamını bulalım.
“Önlerine taktıkları şık, pırıl pırıl keten önlükler bile insanı kendisine çekiyor.”
Düşünsene, sadece bir önlükten bahsediliyor ama bu önlük bile o kadar şık ve temiz ki insanı etkiliyor. Bu ne anlama gelir? Bu, o insanların veya o ortamın genel olarak ne kadar özenli, titiz ve estetik olduğunun bir göstergesidir. En basit eşyalarına bile bu kadar dikkat etmeleri, onların yüksek bir yaşam standardına veya iş ahlakına sahip olduğunu düşündürür.
Çözüm: Bahsedilen kişilerin (muhtemelen kızların) sadece kendilerine değil, kullandıkları en basit eşyalara (önlüklere) bile büyük özen gösterdikleri; bunun da onların genel titizlik, zarafet ve yüksek standartlarını yansıttığı ima ediliyor.
Adım 5: Beşinci cümlenin örtülü anlamını bulalım.
“İskandinavya’ya geçmek üzere yine o temiz trenlerle Abo Limanı’na gittik.”
“Yine o temiz trenler” ifadesi önemli. Trenlerin “temiz” olması zaten güzel bir özellik. Ama “yine o temiz trenler” denmesi, bu temizliğin tek seferlik bir durum olmadığını, sürekli ve alışılmış bir durum olduğunu gösterir. Bu da bize neyi düşündürür? O bölgedeki hizmet kalitesinin, düzenin ve genel temizlik anlayışının çok yüksek olduğunu. Yani sadece trenler değil, her şeyin düzenli ve temiz olduğu bir yer izlenimi veriyor.
Çözüm: Seyahat edilen trenlerin her zaman çok bakımlı, hijyenik ve kaliteli olduğu; bu durumun o bölgedeki toplu taşıma hizmetlerinin ve genel yaşam kalitesinin yüksekliğini, düzeni ve titizliği yansıttığı ima ediliyor. “Yine” kelimesi, bu temizliğin alışılagelmiş bir özellik olduğunu pekiştiriyor.
Aferin sana! Bütün soruları başarıyla tamamladık. Gördün mü, dikkatli okuyup biraz düşündüğümüzde her şey ne kadar da kolaylaşıyor. Bir sonraki derste görüşmek üzere!