Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 7. sınıf Türkçe öğretmenin. Sana gönderilen soruları şimdi birlikte adım adım inceleyeceğiz ve ikinci görseldeki metinden yola çıkarak cevaplarını bulacağız. Hiç merak etme, hepsini kolayca anlayacaksın.
Öncelikle sana gönderdiğim iki görseli de dikkatlice inceledim. Birinci görselde sorularımız, ikinci görselde ise bu sorulara cevap bulmamıza yardımcı olacak metinler var. Hadi başlayalım!
5. Etkinlik
Hasan Lâtif Sarıyüce’nin otobiyografisinden hareketle başarılı olma-nın çalışmaya mı yoksa yeteneğe mi bağlı olduğunu sınıf arkadaşlarınızla konuşunuz. Konuşmanızda tartışma ve güdümlü konuşma tekniklerinden faydalanınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soru Hasan Lâtif Sarıyüce’nin hayat hikayesini okuyarak bir tartışma konusu oluşturmanı istiyor. Yani burada tek bir doğru cevap yok, önemli olan metinden çıkardığın sonuçlarla düşüncelerini savunabilmek. Hadi gel, ikinci görseldeki metni bir daha dikkatlice okuyalım ve Sarıyüce’nin başarı yolculuğunda nelerin etkili olduğunu bulalım:
Adım 1: Metni dikkatle oku ve Hasan Lâtif Sarıyüce’nin hayatındaki önemli olayları ve özelliklerini belirle.
- Sarıyüce, 1929 yılında küçük, mütevazı bir köyde doğmuş. Yani başlangıç koşulları çok da elverişli değilmiş.
- Köyünde okuma imkanı kısıtlıymış, ama o okumayı çok sevmiş.
- Babası okuma yazma bilmese de, onun okuma isteğini desteklemiş. Hatta köylerine gazete gelmesi için uğraşmış.
- O, bulduğu her şeyi okumuş: eski gazete parçaları, mektuplar, hatta köyde dolaşan mendillerdeki yazılar…
- Kitaplara ulaşmak için uzun yollar yürümüş, büyük zorluklar çekmiş.
- Kendi kendine öğrenmeye çalışmış, kütüphanelerde vakit geçirmiş.
- Öğretmenleri onun yeteneğini fark etmiş ve desteklemiş.
- En önemlisi, “Okumak benim için bir tutkuydu. Okumak, okumak, okumak…” diyerek bu işe ne kadar gönül verdiğini anlatmış.
Adım 2: Belirlediğin bu özelliklerden yola çıkarak, onun başarısında “çalışma” ve “yetenek” faktörlerini değerlendir.
Çalışma Faktörü: Hasan Lâtif Sarıyüce’nin hayatında çalışmanın ve azmin ne kadar önemli olduğunu görüyoruz. Okuma aşkı onu her gün yeni şeyler öğrenmeye itmiş. Kitap bulmak için gösterdiği çaba, kendi kendine öğrenme isteği, kütüphanelerde geçirdiği zamanlar… Bunların hepsi büyük bir çalışmanın ve emeğin ürünü. Hiçbir şeyi kolayca elde etmemiş, her şey için gayret göstermiş. Yüzlerce kitap okuması, kendisini geliştirmesi, yazmaya başlaması hep bu çalışkanlığının sonucudur.
Yetenek Faktörü: Elbette, her insanın doğuştan gelen belli yetenekleri vardır. Hasan Lâtif Sarıyüce’nin de dile ve edebiyata karşı bir yatkınlığı, bir yeteneği olduğu söylenebilir. Öğretmenlerinin onu fark etmesi, onun bu yeteneğinin bir göstergesi olabilir. Ancak unutmayalım ki, yetenek tek başına yeterli değildir. Tıpkı bir tohum gibi, yetenek de doğru bir şekilde ekilip sulanmazsa, yani üzerinde çalışılmazsa filizlenmez, gelişmez.
Adım 3: Sınıf arkadaşlarınla bu konuda nasıl tartışacağını düşün.
Şimdi bu bilgileri kullanarak sınıf arkadaşlarınla şöyle bir tartışma yapabilirsin:
“Sevgili arkadaşlar, Hasan Lâtif Sarıyüce’nin hayat hikayesini okuduğumuzda, başarının sadece yetenekle gelmediğini çok net görüyoruz. Evet, belki onun doğuştan gelen bir edebiyat sevgisi ve dili kullanma yeteneği vardı. Ama asıl başarısını sağlayan, bu yeteneği ortaya çıkarmak için gösterdiği büyük çaba ve azimdir. Düşünsenize, köyünde imkanlar kısıtlıyken bile okumaktan vazgeçmemiş, yüzlerce kitap okumuş, kendini sürekli geliştirmiş. Bu, yeteneği olan herkesin çalışması gerektiğini gösteriyor. Çünkü yetenek, çalışmayla birleşince parlar ve gerçek başarıyı getirir. Sizce de öyle değil mi?”
Bu şekilde hem metinden örnekler vermiş olursun hem de kendi görüşünü açıklarsın. Diğer arkadaşlarının fikirlerini de dinleyerek tartışmayı zenginleştirebilirsin.
6. Etkinlik
Yukarıdaki metnin verdiği mesaj, hangi özdeyişlerle ilişkilendirilebilir? İşaretleyiniz.
Çözüm:
Bu soruda ise, 6. etkinliğin hemen üstündeki metni okuyup, o metnin ana fikrini aşağıdaki özdeyişlerle eşleştirmemiz isteniyor. Hadi önce metni dikkatlice okuyalım:
Adım 1: Etkinlik 6’nın üstündeki metni oku ve ana fikrini anla.
“Raflarda çok sayıda kitap vardı. Öğrenciler serbestçe kitap alıp bir masaya geçerek okuyorlardı. Ben de siyah ciltli kalın bir kitabı gözüme kestirdim. Üstünde Fransız Edebiyatı Antolojisi yazıyordu. Hazırlayan Reşat Nuri Güntekin’di. Bu adı ilk defa görüyordum. Aldım, bir masaya oturacaktım ki içeriye yaşlı bir öğretmen girdi. Yanımdan geçerken elimdeki kitabı aldı. “Sen kaçıncı sınıfsın?” dedi. “Sekizinci sınıfa bugün başladım.” dedim. “Sen bu kitapları bir şey anlayamazsın, başka bir kitap seç.” dedi. Kitabı rafa koyacaktım ki öğretmenim kapıdan çıkıp gittiğini gördüm. Geri döndüm, sanki bir suç işliyor gibi masaya oturarak kitabı karıştırmaya başladım. Kitapta çok sayıda yazı ve şiir vardı. At başlıklı bir yazı dikkatimi çekti. Atları çok severdim. (…) Bu yazıdan çok hoşlandım. Yazar atları çok güzel anlatıyordu. (…) Nasıl olmuş da okuduğumu anlayabilmiştim, ondan zevk duyabilmiştim? Çünkü ben o güne kadar yüz elliden fazla kitap okumuştum. Farkında olmadan okuduğum o sevimli halk kitapları, benim anlama, kavrama yeteneğimi geliştirmişti. Kitapların güzelliği buradadır işte. Bizi zenginleştirirler. Anlayışımızı keskinleştirirler. Duygularımızı inceltirler.”
Metnin ana fikri: Anlatıcı, daha önce yüz elliden fazla kitap okuduğu için (çoğu basit halk kitapları olsa da) zor bir kitabı bile anlayabildiğini fark ediyor. Yani, okuma alışkanlığı, zamanla birikim yaparak anlama ve kavrama yeteneğini geliştirmiş. Küçük adımlarla başlayan okuma serüveni, büyük bir anlayışa yol açmış.
Adım 2: Özdeyişleri oku ve metnin ana fikriyle eşleşenleri bul.
Başarı, belirli bir konu üzerinde her gün hiç bıkmadan atılan küçük adımların toplamıdır. (Robert Collier)
Bu özdeyiş, metindeki “yüz elliden fazla kitap okumuştum” cümlesiyle çok iyi örtüşüyor. Her gün okunan küçük kitaplar, zamanla büyük bir birikim ve başarı (anlama yeteneği) getirmiş. Yani, okumak da küçük adımlarla atılan bir başarı yolculuğu.
Yapabildiğimiz her şeyi yapsaydık, buna kendimiz bile şaşardık. (Thomas Edison)
Bu özdeyiş daha çok kişinin potansiyelini sonuna kadar kullanmasıyla ilgili. Metinle doğrudan bir bağlantısı yok.
Başarı, istenmediği yere gelmez. (Arnold Palmer)
Bu özdeyiş, başarının arzu ve istek sonucunda geldiğini anlatır. Metinde okuma isteği olsa da, ana vurgu birikim üzerinde.
Bütün büyük işler, küçük başlangıçlarla olur. (Cicero)
Bu özdeyiş de metinle harika bir uyum içinde! Anlatıcı, “sevimli halk kitapları” gibi küçük başlangıçlarla okumaya başlamış ve bu küçük başlangıçlar, Fransız Edebiyatı Antolojisi gibi “büyük” bir eseri bile anlamasını sağlamış. Yani, büyük bir anlama yeteneği, küçük okumalarla başlamış.
Güçlükler başarının değerini artıran süslerdir. (Moliere)
Bu özdeyiş zorlukların önemini vurgular. Metinde zorluklardan değil, birikimin getirdiği kolaylıktan bahsediliyor.
Adım 3: Eşleşen özdeyişleri işaretle.
Sonuç:
Yukarıdaki metnin verdiği mesajla ilişkilendirilebilecek özdeyişler şunlardır:
- Başarı, belirli bir konu üzerinde her gün hiç bıkmadan atılan küçük adımların toplamıdır. (Robert Collier)
- Bütün büyük işler, küçük başlangıçlarla olur. (Cicero)
Gördün mü, sevgili öğrencim? Metinleri dikkatli okuduğumuzda ve üzerinde biraz düşündüğümüzde tüm soruların cevaplarını kolayca bulabiliyoruz. Okumaya ve düşünmeye devam et! Başarı seninle olsun!