7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 84
Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 7. sınıf Türkçe öğretmeninim. Gönderdiğin soruları dikkatlice inceledim ve şimdi sana adım adım nasıl çözeceğimizi, her şeyi en anlaşılır şekilde açıklayarak anlatacağım. Hazır mısın? Başlayalım!
11. Etkinlik
a) Aşağıdaki duvar yazısını ve karikatürü inceleyiniz. Verdikleri mesajları altlarına yazınız.
Şimdi ilk olarak duvar yazısına ve karikatüre tek tek bakalım, bakalım bize ne anlatmak istiyorlar.
Adım 1: Duvar Yazısını İnceleyelim
Duvar yazısında “GERÇEK BİR YAZAR, KULLANDIĞI DİLE DEĞER KAZANDIRIR..” yazıyor. Bu söz bize ne anlatmak istiyor sence? Bir düşünelim…
Bu söz, bir yazarın sadece güzel hikayeler anlatmasının yetmediğini, aynı zamanda dilimizi nasıl kullandığının, kelimeleri nasıl seçtiğinin, cümleleri nasıl kurduğunun çok önemli olduğunu vurguluyor. Yani, bir yazarın yazdığı şeylerin kalitesi, onun dili ne kadar güzel ve etkili kullandığıyla doğru orantılıdır. İyi bir yazar, dilin zenginliğini gösterir, ona yeni anlamlar katar ve okuyucuyu büyüler.
Çözüm:
Bu duvar yazısının mesajı şudur:
- Gerçek bir yazar, sadece konu ve olay örgüsüyle değil, aynı zamanda kullandığı dilin güzelliği, zenginliği ve etkileyiciliğiyle öne çıkar. Yazarın dili ustaca kullanması, yazdıklarına ve genel olarak dilimize değer katar, onu daha zengin ve anlamlı hale getirir. İyi bir yazar, kelimeleri öyle güzel seçer ve bir araya getirir ki, okuyucunun zihninde canlanan dünya daha etkileyici ve akılda kalıcı olur.
Adım 2: Karikatürü İnceleyelim
Şimdi de karikatüre bakalım. Karikatürde bir anne ve kızı var. Kız koltukta oturmuş, elinde tabletle bir şeyler okuyor. Annesi de elinde bir kitapla ona bakıyor ve şaşkın bir ifadeyle bir şeyler söylüyor.
Kızın konuşma balonunda şöyle yazıyor: “ÖĞRETMENİM HERGÜN BİR SAAT OKUMAMI SÖYLEDİ. SOSYAL MEDYA MESAJLARI VE PAYLAŞIMLARI OKUYORUM BEN DE…”
Annenin konuşma balonunda ise: “KİTAP DEMİŞTİR O…” yazıyor.
Sence bu karikatür neyi anlatıyor? Burada bir yanlış anlaşılma ya da bir ironi (ince alay) var gibi, değil mi?
Kız, öğretmeninin “okuma” derken sadece kitap okumayı kastettiğini anlamamış gibi görünüyor. O, sosyal medyada dolaşmayı, mesajları okumayı da “okuma” sayıyor. Annesi ise hemen durumu fark edip, öğretmeninin aslında “kitap okuma”dan bahsettiğini hatırlatıyor. Karikatür burada, günümüzde gençlerin okuma alışkanlıklarının nasıl değiştiğine, teknolojinin ve sosyal medyanın bu konuda nasıl bir “yanılgı” yarattığına dikkat çekiyor.
Çözüm:
Bu karikatürün mesajı şudur:
- Karikatür, günümüz gençlerinin okuma alışkanlıklarını ve okuma kavramını nasıl algıladıklarını mizahi bir dille ele alıyor. Öğretmenlerin “okuma” tavsiyesinin genellikle kitap okumakla ilgili olduğunu, ancak öğrencilerin bunu sosyal medya paylaşımlarını veya dijital mesajları okumak olarak yorumlayabildiklerini gösteriyor. Bu durum, gerçek okuma kültürü ile dijital platformlardaki kısa süreli metinleri okuma arasındaki farka dikkat çekerek, gençlerin asıl okuma eylemini (kitap okumayı) ihmal etme eğilimini vurguluyor.
***
b) İncelediğiniz karikatürden yola çıkarak, karikatüristin iletisini nasıl sunduğunu, çiziminde nelere dikkat ettiğini belirleyip aşağıya yazınız.
Şimdi de karikatüristin bize bu mesajı nasıl verdiğini, yani hangi yöntemleri kullandığını inceleyelim.
Adım 1: İletişim Yöntemini Belirleyelim
Karikatürist, mesajını bize doğrudan “Şunu yapın!” veya “Bu yanlıştır!” diyerek vermiyor, değil mi? Bunun yerine, güldürücü ve düşündürücü bir sahne çiziyor. Kızın ve annenin konuşmaları arasındaki zıtlık, bizi hem güldürüyor hem de üzerinde düşünmeye itiyor. İşte karikatürlerin en önemli özelliklerinden biri de budur: Mizah ve ironi kullanarak toplumsal konulara dikkat çekmek.
Adım 2: Çizimde Dikkat Edilen Noktaları Bulalım
Çizimde nelere dikkat edilmiş? Bakalım:
- Kızın elinde tablet olması ve annenin elinde kitap olması, iki farklı “okuma” alışkanlığını temsil ediyor. Bu, karikatürün temel zıtlığını oluşturuyor.
- Kızın rahat, koltukta yayılmış hali ve annenin endişeli, ayakta duran hali de onların konuya bakış açılarını yansıtıyor.
- Konuşma balonlarındaki ifadeler çok net. Özellikle annenin “KİTAP DEMİŞTİR O…” sözü, mesajı özetleyen kilit cümle.
- Kızın yüzündeki rahatlık ve annenin yüzündeki şaşkınlık ve hafif bıkkınlık ifadesi de durumu çok güzel anlatıyor.
Çözüm:
Karikatürist, iletisini bize şu şekilde sunuyor ve çiziminde şu noktalara dikkat ediyor:
- Karikatürist, iletisini mizahi bir dil ve durum komiği yaratarak sunuyor. Öğretmenin “okuma” tavsiyesi ile öğrencinin bunu “sosyal medyada okuma” olarak yorumlaması arasındaki zıtlığı ve yanlış anlaşılmayı kullanarak bizi hem güldürüyor hem de düşündürüyor. Bu, eleştirel bir konuyu doğrudan didaktik (öğretici) bir şekilde değil, dolaylı ve eğlenceli bir yolla aktarmasını sağlıyor.
- Çiziminde özellikle şu noktalara dikkat edilmiş:
- Karakterlerin duruşları ve ifadeleri: Kızın koltukta rahatça oturup tabletiyle ilgilenmesi, annenin ise ayakta, elinde kitapla şaşkın ve biraz da çaresiz bir ifadeyle ona bakması, iki farklı jenerasyonun ve okuma alışkanlığının çatışmasını gözler önüne seriyor.
- Sembolik objeler: Kızın elindeki tablet ve annenin elindeki kitap, dijital okuma ile geleneksel okuma arasındaki farkı vurgulayan en önemli sembollerdir. Bu iki obje, karikatürün ana temasını oluşturur.
- Konuşma balonları: Özellikle annenin “KİTAP DEMİŞTİR O…” şeklindeki tepkisi, karikatürün vermek istediği mesajı özetleyen ve mizahı güçlendiren kilit ifadedir. Bu kısa ve öz cümle, durumu çok iyi açıklıyor ve okuyucunun zihninde bir “aydınlanma” yaratıyor.
***
Gelecek Derse Hazırlık
Sizi çok etkileyen (mutlu eden, öfkelendiren, hüzünlendiren, şaşırtan…) bir olayı şiirle anlatınız.
Sevgili öğrencim, bu kısım senin için bir ödev. Yani, bu soruyu benim çözmem mümkün değil, çünkü senin duygularını ve etkilendiğin bir olayı ben bilemem. Ama sana nasıl yaklaşman gerektiği konusunda yardımcı olabilirim:
Şiir yazarken, yaşadığın olayı bütün ayrıntılarıyla düşün. Olay seni nasıl hissettirdi? Mutlu mu oldun, üzüldün mü, kızdın mı, yoksa çok mu şaşırdın? Bu duyguları kelimelere dökmeye çalış. Belki olayın geçtiği yeri, o anki havayı, etrafındaki sesleri de şiirine katabilirsin. Kafiyeli olmasına gerek yok, serbest şiir de yazabilirsin. Önemli olan, içinden geleni, o anki duygularını samimi bir şekilde ifade etmen.
Düşün, yazmaya başla ve içindeki şairi ortaya çıkar! Eminim çok güzel bir şiir yazacaksın.