Anlık görüntüleyici sayısı yükleniyor…
Çözümü Değerlendir
Merhaba sevgili öğrencim,
Gönderdiğin Fen Bilimleri kitabının sayfasını dikkatlice inceledim. Bu sayfada doğrudan çözmemiz gereken numaralandırılmış sorular bulunmuyor. Bunun yerine, “Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi” konusunu anlatan çok güzel bir metin ve görseller var. Konuyu daha iyi anlaman ve pekiştirmen için bu metinden yola çıkarak ben sana bazı sorular hazırladım ve şimdi bunları birlikte, adım adım çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
Soru 1: Metne göre “elektriklenme” olayı nedir ve atomdaki hangi parçacığın hareketi sonucunda meydana gelir?
Çözüm:
Haydi metni birlikte analiz edelim ve bu sorunun cevabını bulalım.
Adım 1: Metnin ilk paragrafına bakalım. Orada diyor ki, “Normal şartlar altında maddede bulunan pozitif (+) ve negatif (–) yük miktarı eşittir. Fakat elektronlar hareketli parçacıklar olduğundan cisimlerin birbirine sürtünmesi veya başka nedenlerle bir maddeden başka maddeye geçebilir. Böylece maddenin yük denkliği bozulmuş olur. Maddede bulunan pozitif ve negatif yük dengesinin bozulmasına elektriklenme denir.“
Adım 2: Bu cümleden anlıyoruz ki, elektriklenme dediğimiz şey, bir maddedeki pozitif ve negatif yük dengesinin bozulmasıdır. Normalde bu yükler birbirine eşittir ve madde “nötr” durumdadır.
Adım 3: Peki bu dengeyi kim bozuyor? Metin bize ipucunu veriyor: “…elektronlar hareketli parçacıklar olduğundan…” diyor. Demek ki bu olayın başrol oyuncusu elektronlar! Atomun çekirdeğindeki protonlar ve nötronlar sabit dururken, yaramaz ve hareketli elektronlar bir cisimden diğerine atlayabiliyor. İşte bu elektron alışverişi de yük dengesini bozarak elektriklenmeyi oluşturuyor.
Sonuç:
Kısacası, elektriklenme, bir maddedeki pozitif ve negatif yük dengesinin bozulması olayıdır. Bu olay, atomdaki hareketli olan negatif yüklü elektronların bir cisimden diğerine geçmesiyle gerçekleşir.
Soru 2: Metinde ve görsellerde, elektriklenmenin günlük hayatta ve teknolojide kullanıldığı hangi alanlara örnekler verilmiştir? En az üç tane örnek yazınız.
Çözüm:
Bu sorunun cevabını bulmak için metnin ikinci yarısına ve 7.5 ile 7.6 numaralı görsellere odaklanmalıyız. Metin bize elektriklenmenin sadece doğa olayı olmadığını, teknolojide de işimize yaradığını söylüyor.
Adım 1: Metni tarayalım ve örnekleri listeleyelim. Metinde şu örnekler geçiyor:
- Fotokopi makineleri (Görsel 7.5): Kağıt ve toner (boya tozu) arasında gerçekleşen elektriklenme sayesinde toner kağıda yapışır ve fotokopi çekilmiş olur.
- Otomobillerin boyanması (Görsel 7.6): Boya tanecikleri ile arabanın yüzeyi zıt yüklerle yüklenir. Bu sayede boya tanecikleri arabanın yüzeyine mıknatıs gibi çekilir ve boya her yere eşit ve pürüzsüz bir şekilde dağılır.
- Fabrika bacalarındaki filtreler: Bacadan çıkan toz ve duman tanecikleri elektrikle yüklenir. Bacaya konulan zıt yüklü filtreler bu tanecikleri çekerek havaya karışmalarını engeller. Böylece hava kirliliği azalır.
- Metnin sonlarında elektrikli süpürgeler, beyaz eşyaların boyanması ve olay yerinde parmak izi tespiti gibi başka örnekler de veriliyor.
Adım 2: Soru bizden en az üç tanesini istediği için bu listeden herhangi üçünü seçebiliriz.
Sonuç:
Metne göre elektriklenmenin kullanıldığı alanlardan üç örnek şunlardır:
- 1. Fotokopi makinelerinde görüntünün kağıda aktarılması.
- 2. Otomobil ve beyaz eşya gibi yüzeylerin kusursuz bir şekilde boyanması.
- 3. Fabrika bacalarına takılan filtrelerle havanın temizlenmesi.
Soru 3: Yıldırım (Görsel 7.4) ve şimşek olayları nasıl oluşur? Metinden yararlanarak açıklayınız.
Çözüm:
Bu doğa olaylarının ne kadar heybetli göründüğünü biliyoruz, peki arkasındaki bilimsel gerçek ne? Cevap yine elektriklenmede gizli!
Adım 1: Metindeki ilgili bölümü bulalım: “Yıldırım ve şimşek gibi doğa olayları elektriklenme sonucu oluşur. Bulutlar hareket hâlindeyken birbirine sürtünmesi sonucunda üzerindeki yük dengeleri bozulur ve birinden diğerine yük aktarımı gerçekleşir.“
Adım 2: Bu cümleyi biraz daha açalım. Gökyüzündeki bulutlar, rüzgarın etkisiyle sürekli hareket ederler. Bu hareket sırasında birbirlerine sürterek tıpkı yün kazağa sürttüğümüz bir balon gibi elektrikle yüklenirler. Bazı bulutlar pozitif (+), bazıları ise negatif (-) yükle yüklenir.
Adım 3: Metin devamında şimşek ve yıldırım arasındaki farkı da açıklıyor. Eğer bu büyük elektrik boşalması iki bulut arasında gerçekleşiyorsa buna şimşek diyoruz. Eğer negatif yükle yüklenmiş bir bulut, yeryüzüne yeterince yaklaştığında üzerindeki fazla yükü toprağa (pozitif yüklü gibi davranır) boşaltırsa, bu devasa kıvılcıma da yıldırım diyoruz.
Sonuç:
Yıldırım ve şimşek; bulutların birbirine veya havadaki parçacıklara sürtünmesi sonucu aşırı derecede elektrikle yüklenmesiyle oluşur. Bu biriken elektrik yükünün farklı yüklü bulutlar arasında veya yüklü bir bulut ile yeryüzü arasında aniden boşalmasıdır.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinme, sorabilirsin. Başarılar dilerim!
Henüz onaylanmış öğrenci çözümü yok.
İlk çözümü sen paylaşabilirsin. Aşağıdaki formdan fotoğrafını yükle.
1 takipçi