7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 191

Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle çok güzel bir metin üzerine çalışacağız. “Anadolu’da Kilim Demek” başlıklı bu metin, kilimlerin bizim kültürümüzdeki yerini, aslında ne kadar derin anlamlar taşıdığını anlatıyor. Bu metni okuduktan sonra hem dil bilgisi hem de yaratıcılık gerektiren iki etkinliğimiz var. Hazırsan başlayalım!

Şimdi gönderdiğin görsellerdeki soruları adım adım çözerek ilerleyelim:

7. Etkinlik

Aşağıdaki cümlelerin olumsuz biçimlerini örnekteki gibi yazınız.

Bu etkinlikte bizden istenen şey, verilen olumlu cümleleri olumsuz hâle getirmek. Tıpkı örnekte olduğu gibi, cümlenin yüklemini veya ana fikrini olumsuz yapacağız. Genellikle “-me, -ma” eklerini kullanırız veya “değil” kelimesini ekleriz. Hadi tek tek inceleyelim:

Örnek:

Bu yüzden kilimler Anadolu’da bir renk sofrasıdır.

Bu yüzden kilimler Anadolu’da bir renk sofrası değildir.

Şimdi sıra bizde:

1. Anadolu kilimlerinde çizgiler sert, renkler hırçınmış.

Çözüm:

Burada cümlenin yüklemi “hırçınmış”. Bunu olumsuz yapmak için “değilmiş” kelimesini kullanmalıyız. Yani, kilimlerdeki renklerin hırçın olmadığını söyleyeceğiz.

Anadolu kilimlerinde çizgiler sert, renkler hırçın değilmiş.

2. Kilim, Anadolu’nun çadırından sedirine, çuvalından heybesine yaygındı.

Çözüm:

Bu cümlenin yüklemi “yaygındı”. Bunu olumsuz yapmak için “değildi” kelimesini eklememiz yeterli olacaktır. Böylece kilimin yaygın olmadığını belirtmiş oluruz.

Kilim, Anadolu’nun çadırından sedirine, çuvalından heybesine yaygın değildi.

3. Kilim, Anadolu’da gönül dolusu türküdür.

Çözüm:

Bu cümlede “türküdür” kelimesi yüklem görevinde. Onu olumsuz yapmak için “değildir” kelimesini kullanmalıyız. Böylece kilimin bir türkü olmadığını ifade ederiz.

Kilim, Anadolu’da gönül dolusu türkü değildir.

4. Bu, komşu obada yaşayan fakir bir kızcağızmış.

Çözüm:

“Kızcağızmış” kelimesi cümlenin yüklemi. Bunu olumsuz hâle getirmek için “değilmiş” kelimesini kullanırız. Yani, anlatılan kişinin fakir bir kızcağız olmadığını belirtiriz.

Bu, komşu obada yaşayan fakir bir kızcağız değilmiş.

5. Kilim, Anadolu’nun yalnız yaygısı değil; türkülerinde, mânilerinde söz atkısıdır.

Çözüm:

Bu cümle biraz farklı çünkü içinde zaten “değil” kelimesi var. Cümle, kilimin sadece bir yaygı olmadığını, aynı zamanda türkülerde bir “söz atkısı” olduğunu söylüyor. Bizden istenen, cümlenin ana fikrini olumsuz yapmak. Cümlenin ana fikri, kilimin “söz atkısı olması”. Bu kısmı olumsuz yaparsak, cümlenin tamamını olumsuz hâle getirmiş oluruz.

Kilim, Anadolu’nun yalnız yaygısı değil; türkülerinde, mânilerinde söz atkısı değildir.

6. Anadolu’nun kilim sevgisi, gerçekten hayranlık vericidir.

Çözüm:

“Hayranlık vericidir” kelimesi cümlenin yüklemi. Onu olumsuz yapmak için “değildir” kelimesini kullanmalıyız. Bu, Anadolu’nun kilim sevgisinin hayranlık verici olmadığını ifade eder.

Anadolu’nun kilim sevgisi, gerçekten hayranlık verici değildir.

***

8. Etkinlik

“Anadolu’da Kilim Demek” metninin sizde uyandırdığı duygulardan yola çıkarak bir şiir yazınız. Şiirinizin içeriğine uygun bir başlık belirleyiniz.

Şimdi geldik en keyifli bölüme! Bu etkinlikte senden bir şair olmanı istiyorum. Metni okurken içinde hangi duyguların uyandığını düşün. Anadolu kilimlerinin renkleri, desenleri, taşıdığı hikayeler, kadınların emeği… Tüm bunlar sana neler hissettirdi? Hepsini dizelere dökebilirsin. Şiirine de metnin ve şiirinin ruhuna uygun bir başlık bulmayı unutma.

Benim bu metni okurken hissettiklerimden yola çıkarak yazdığım şiir şöyle:

Başlık: Anadolu’nun Renkli Yüreği

Anadolu’da kilim demek,

Sadece bir örtü değil, bir dilek.

Her bir iplik, bir yaşam öyküsü,

Toprağın kokusu, dağın türküsü.

Renk renk boyanmış umutlar,

Kırmızıda aşk, yeşilde baharlar.

Mavide gökyüzü, sarıda güneş,

Her desen, bir gizli keder, bir neşe.

Kadınların elleri, sihirli nakış,

Çadırdan sedire, sıcak bir bakış.

Çizgiler sert, ama sevgiyle dokunmuş,

Gönüllerden gönüllere uzanmış.

Kilimler konuşur, sessizce fısıldar,

Geçmişten geleceğe köprü kurarlar.

Anadolu’nun ruhu, sıcak ve derin,

Her ilmekte saklı, bin bir sırrın.

Umarım bu açıklamalar ve şiir, konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Unutma, sanat ve dil bilgisi bir aradadır, tıpkı kilimdeki renkler ve desenler gibi! Başarılar dilerim!