7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 262

Merhaba sevgili öğrencim, Türkçe dersimiz için harika bir metin ve bu metinle ilgili sorularımız var. Şimdi bu soruları birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevapları bulalım, hem de neden o cevapları verdiğimizi güzelce açıklayalım, tamam mı?

Soru 1: Alay Köşkü niçin inşa edilmiştir?

Çözüm:

Sevgili öğrencim, bir yapının niçin inşa edildiğini anlamak için metnin en başına, yani giriş kısmına bakmamız gerekir. Metinde Alay Köşkü’nün inşa edilme amacını ilk paragrafta ve devamında açıkça görebiliyoruz. Hadi birlikte bakalım:

• Adım 1: İlk amacı bulalım.

  Metnin ilk cümlesi bize Alay Köşkü’nün en temel amacını söylüyor: “Alay Köşkü; padişahların resmigeçit törenlerini izlemesi, asker ve halkı selamlaması amacıyla inşa edilmiş.” Yani, padişahlar hem askeri geçit törenlerini buradan izlermiş hem de halkı selamlarmış.

• Adım 2: Diğer amaçları inceleyelim.

  Biraz daha okuduğumuzda, ikinci paragrafta farklı zamanlardaki kullanımlarından da bahsediliyor: “Osmanlı Devleti döneminde sefere çıkılmadan önce askerler, tüm silahları ve gereçleriyle birlikte bir geçit töreni düzenler, padişah da onları bu köşkten izler ve selamlamış.” Demek ki, padişahlar savaşa giden askerleri de buradan uğurlarmış. Ayrıca, “esnaf ve tüccarların seyyar sayımının yapıldığı lonca alaylarını da padişah yine bu köşkten izlermiş.” Yani, esnaf ve tüccarların törenlerini de buradan takip edermiş.

Bu bilgileri bir araya getirdiğimizde Alay Köşkü’nün farklı zamanlarda farklı törenler için kullanıldığını görüyoruz.

Sonuç:

Alay Köşkü, padişahların resmigeçit törenlerini izlemesi, asker ve halkı selamlaması amacıyla inşa edilmiştir. Ayrıca, Osmanlı döneminde sefere çıkan askerleri uğurlama törenlerini ve esnaf ile tüccarların lonca alaylarını izlemek için de kullanılmıştır.

Soru 2: Alay Köşkü’nün süslemesinde geleneksel sanatlardan hangileri kullanılmıştır?

Çözüm:

Bu soruyu cevaplamak için metinde köşkün süslemelerinden bahseden yere, yani üçüncü paragrafa odaklanmamız gerekiyor. Geleneksel sanatlar deyince aklımıza genellikle bizim kültürümüze ait, köklü sanat dalları gelmeli. Hadi metinde ipuçlarını arayalım:

• Adım 1: Yazılardan bahsediliyor mu?

  Metinde şöyle bir ifade var: “Köşkün pencerelere kemerleri Hattat İzzet Molla tarafından yazılan yazılarla…” Burada “Hattat İzzet Molla” ismi ve “yazılan yazılar” ifadesi geçiyor. Hattat, güzel yazı yazma sanatı olan “hat sanatı” ile uğraşan kişiye denir. Demek ki, hat sanatı kullanılmış.

• Adım 2: Başka süslemeler var mı?

  Aynı paragrafın devamında şöyle bir cümle daha var: “Yapının üstünü örten kurşun kaplı külahın altında yer alan kubbenin içinde ve sofanın tavanında da zengin kalem işi süslemeler insanı kendisine hayran bırakacak kadar güzel.” Burada da “kalem işi süslemeler” ifadesi geçiyor. Kalem işi, genellikle duvarlara veya tavanlara kalemle çizilerek yapılan, sonra boyanan geleneksel bir süsleme sanatıdır.

Pencerelerdeki demir parmaklıklar da bir süsleme unsuru olsa da, “hat sanatı” ve “kalem işi” doğrudan geleneksel sanat dalları olarak öne çıkıyor.

Sonuç:

Alay Köşkü’nün süslemesinde kullanılan geleneksel sanatlar hat sanatı (Hattat İzzet Molla tarafından yazılan yazılar) ve kalem işi süslemelerdir.

Soru 3: Alay Köşkü günümüzde hangi amaçla kullanılmaktadır?

Çözüm:

Bu sorunun cevabı çok net bir şekilde “Günümüzde” başlığı altında verilmiş. Bir yapının bugünkü kullanım amacını öğrenmek için bu bölüme bakmamız yeterli.

• Adım 1: “Günümüzde” kısmını okuyalım.

  Metinde şöyle yazıyor: “Alay Köşkü uzun yıllar farklı amaçlarla kullanılsa da 2011 yılından itibaren ‘Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müzesi ve Kütüphanesi’ olarak hizmet veriyor.” Bu cümle bize köşkün şu anki kullanım amacını tam olarak açıklıyor.

Gördüğün gibi, metni dikkatlice okuduğumuzda cevaplar kendiliğinden ortaya çıkıyor. Şimdi bu güzel yapının şu anki işlevini yazalım.

Sonuç:

Alay Köşkü günümüzde “Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müzesi ve Kütüphanesi” olarak kullanılmaktadır.