7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 41

Merhaba sevgili 7. sınıf öğrencileri! Bugün Türkçe dersimizden önemli bir etkinliği birlikte çözeceğiz. Unutmayın, Türkçe’yi doğru ve güzel kullanmak, metinleri anlamak, duyguları ve düşünceleri ifade etmek çok önemli. Şimdi size gönderdiğim etkinlik sayfasındaki soruları adım adım inceleyelim ve doğru cevapları bulalım.

***

3. Etkinlik: Atatürk’ün ülkemizin kalkınması için neler yaptığını öğretmeninizin yönlendirmelerini dikkate alarak anlatınız.

Sevgili öğrencilerim, bu soru aslında bizim Sosyal Bilgiler derslerimizde sıkça konuştuğumuz, Atatürk’ü anlama ve onun bize bıraktığı mirası kavrama açısından çok önemli bir konu. Atatürk, ülkemizi çağdaş medeniyetler seviyesine çıkarmak, bağımsız ve güçlü bir devlet haline getirmek için birçok alanda büyük çabalar sarf etmiştir. Onun önderliğinde yapılan yenilikler ve atılan adımlar sayesinde ülkemiz gelişmeye başlamıştır.

Şimdi gelin, Atatürk’ün ülkemizin kalkınması için yaptığı önemli çalışmalardan bazılarını hatırlayalım:

• Eğitim Alanında: Atatürk, okuma-yazma oranını artırmak ve çağdaş bir eğitim sistemi kurmak için Harf İnkılabı’nı yaptı, Millet Mekteplerini açtı. Üniversitelerin kurulmasına öncülük etti, böylece bilimin ve eğitimin yayılmasını sağladı. Çünkü biliyordu ki bir ülke ancak eğitimli insanlarla kalkınabilirdi.
• Ekonomi Alanında: Ülkemizin ekonomik bağımsızlığını kazanması için büyük önem verdi. Tarımın geliştirilmesi için çiftçilere destekler verildi, örnek çiftlikler kuruldu. Sanayinin gelişmesi için fabrikalar açıldı (Sümerbank, Etibank gibi). Ülke kaynaklarını daha iyi kullanmak için madencilik faaliyetleri desteklendi. Bankacılık sektörü güçlendirildi.
• Sosyal Alanda: Kadınlara seçme ve seçilme hakkı gibi önemli haklar tanınarak toplumda daha aktif rol almaları sağlandı. Kılık kıyafet düzenlemeleriyle çağdaş bir görünüm hedeflendi. Sağlık hizmetleri geliştirildi, hastaneler ve sağlık ocakları açıldı.
• Hukuk Alanında: Hukuk sistemimiz Batılı ülkelerden örnek alınarak modernize edildi. Böylece adalet sistemi daha çağdaş ve eşitlikçi bir yapıya kavuştu.
• Ulaştırma ve Altyapı Alanında: Ülke içinde ulaşımı kolaylaştırmak ve ticareti canlandırmak için demiryolu ağları genişletildi, yeni yollar yapıldı.

Kısacası, Atatürk’ün yaptığı tüm bu yenilikler ve reformlar, Türkiye Cumhuriyeti’ni çağdaş bir devlet haline getirmek ve halkının refah seviyesini yükseltmek içindi. O, her alanda kalkınmayı hedeflemiş ve bunun için büyük bir vizyonla çalışmıştır.

***

4. Etkinlik: Abartma ve duygu belirten ifadelerin geçtiği cümleleri “Atatürk’ümüz” metninden bularak yazınız.

Şimdi Peyami Safa’nın yazdığı “Atatürk’ümüz” metnine dikkatlice bakalım. Hatırlayın, abartma (mübalağa) bir şeyi olduğundan çok daha büyük ya da küçük göstermekti. Duygu belirten ifadeler ise bir hissi, bir duyguyu (sevinç, üzüntü, hayranlık gibi) anlatan cümlelerdi. Hadi metni tarayalım ve bu tür cümleleri bulalım:

Adım 1: Metni dikkatlice okuyalım ve abartma ile duygu belirten ifadeleri tespit edelim.

• “Türk’e ait her şeyin içinde o vardı, onun gölgesi meydanları dolduruyor, onun karaltısı dağ başlarını tutuyordu.”
  • Açıklama: Burada Atatürk’ün gölgesinin meydanları doldurması, karaltısının dağ başlarını tutması bir abartmadır. Aynı zamanda ona duyulan hayranlık ve yüceltme duygusunu da belirtir.
• “Onun bakışı en uzak dağların ucuna, en geniş ovaların sonuna, içimiz kadar kapalı ve kuytu köşe bucaklara uzanıyordu.”
  • Açıklama: Bir insanın bakışının bu kadar geniş bir alana yayılması bir abartmadır. Bu cümle aynı zamanda Atatürk’ün her şeyi kapsayan, derin bakışına duyulan hayranlığı ve onun etkileyiciliğini de gösterir.
• “Kimildayan, fırlayan, sıçrayan her şeyde onun şimşeğinden bir çizgi vardı.”
  • Açıklama: Her hareketli şeyde onun şimşeğinden bir çizgi olması bir abartmadır. Atatürk’ün her yerde hissedilen gücünü ve etkisini vurgulayan bir duygu ifadesidir.
• “Her ev, her gün, kendi aile reisinden bir haber bekler gibi ondan bir işaret almaya alışmıştı.”
  • Açıklama: Her evin her gün ondan bir işaret beklemesi bir abartmadır. Ona duyulan bağlılığı, ondan gelen her sözün ne kadar önemli olduğunu anlatan bir duygu ifadesidir.
• “Kara haberden sonra hem de nasıl, her şey birdenbire söndü.”
  • Açıklama: “Her şey birdenbire söndü” ifadesi, Atatürk’ün vefat haberiyle yaşanan büyük üzüntüyü, şoku ve karamsarlığı anlatan güçlü bir duygu ifadesidir.
• “Nasıl, nasıl!.. Sanki onsuz dağlar karardı, onsuz dallar kurudu, onsuz mesafe bomboş kaldı, şimdi bütün gözler yaşlı, benizler uçuk, dudaklar kilitli…”
  • Açıklama: Dağların kararması, dalların kuruması, mesafenin bomboş kalması bir abartmadır. Bu ifadeler, Atatürk’ün vefatıyla duyulan çok büyük yası, acıyı, çaresizliği ve kederi anlatan yoğun duygu ifadeleridir. Gözlerin yaşlı, benizlerin uçuk, dudakların kilitli olması da bu derin üzüntünün fiziksel yansımalarıdır.
• “Sanki her evden bir cenaze çıktı.”
  • Açıklama: Her evden cenaze çıkması bir abartmadır. Bu ifade, tüm milletin Atatürk’ün vefatını kendi yakınını kaybetmiş gibi hissettiği, ortak ve derin bir yas yaşadığı duygusunu çok güçlü bir şekilde anlatır.

***

5. Etkinlik: Aşağıdaki cümlelerde koyu harflerle yazılmış fiilleri örnekteki gibi eşleştiriniz.

Sevgili çocuklar, fiillerin kimin tarafından yapıldığını gösteren eklere “kişi ekleri” diyorduk. Bu ekler sayesinde eylemi yapanın “ben”, “sen”, “o” (tekil) ya da “biz”, “siz”, “onlar” (çoğul) olduğunu anlıyorduk. Şimdi her bir fiili inceleyelim ve doğru eşleştirmeyi yapalım:

Adım 1: Her cümlenin fiilini bulalım ve hangi kişi tarafından yapıldığını belirleyelim.

• Beni tanıdıkça daha çok seveceksiniz.

  • Çözüm: “seveceksiniz” fiilini kim yapar? Siz yaparsınız. Yani “siz” zamirine karşılık gelir.
  • Sonuç: 2. çoğul kişi

• Yaşlı kadın, çocuğa kocaman bir bardak süt getirdi.

  • Çözüm: “getirdi” fiilini kim yapar? O (yaşlı kadın) yapar. Yani “o” zamirine karşılık gelir.
  • Sonuç: 3. tekil kişi

• Yüksekleri hedefleyenler küçük işlerle vakit kaybetmezler.

  • Çözüm: “kaybetmezler” fiilini kim yapar? Onlar (yüksekleri hedefleyenler) yaparlar. Yani “onlar” zamirine karşılık gelir.
  • Sonuç: 3. çoğul kişi

• Hafta sonları yüzme kursuna gidiyorum.

  • Çözüm: “gidiyorum” fiilini kim yapar? Ben yaparım. Yani “ben” zamirine karşılık gelir.
  • Sonuç: 1. tekil kişi

• Okulundaki şiir dinletisine sen de katılmalısın.

  • Çözüm: “katılmalısın” fiilini kim yapar? Sen yapmalısın. Yani “sen” zamirine karşılık gelir.
  • Sonuç: 2. tekil kişi

• Tecrübe basamaklarını hata yapa yapa tırmanırız.

  • Çözüm: “tırmanırız” fiilini kim yapar? Biz tırmanırız. Yani “biz” zamirine karşılık gelir.
  • Sonuç: 1. çoğul kişi

Umarım bu açıklamalar fiillerin kişi eklerini anlamanıza yardımcı olmuştur. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun!