7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 57

Merhaba sevgili öğrencim!

Bugün “Sığırtmaç Mustafa’nın Öyküsü” metniyle ilgili soruları adım adım çözeceğiz. Unutma, soruları çözerken metni ve görselleri dikkatlice incelemek çok önemli. Hazırsan, öğrenmeye başlayalım!

3. Etkinlik

“Sığırtmaç Mustafa’nın Öyküsü” metninden alınan cümlelerden öznel olanların başına “Ö”, nesnel olanların başına “N” yazınız.

Sevgili öğrencim, bu etkinlikte cümlelerin öznel mi yoksa nesnel mi olduğunu bulacağız. Gel önce bu kavramları kısaca hatırlayalım:

• Nesnel cümleler, doğruluğu herkes tarafından kabul edilebilen, kanıtlanabilen ve kişisel yorum içermeyen cümlelerdir. Yani, herkes için aynıdır, kimse itiraz edemez.
• Öznel cümleler ise, kişiden kişiye değişebilen, kişisel duygu, düşünce veya yorum içeren cümlelerdir. Yani, sana göre farklı, bana göre farklı olabilir, bu yüzden tartışmaya açıktır.

Şimdi her cümleyi tek tek inceleyelim ve karar verelim:

Adım 1: Her cümleyi dikkatlice oku.

Adım 2: Cümlede kişisel bir yorum, beğeni ya da düşünce var mı, yoksa herkesçe kabul edilebilecek, kanıtlanabilir bir bilgi mi anlatılıyor, karar ver.

Şimdi cevaplara geçelim:

1. Sığırtmaç Mustafa; cılız, çelimsiz ve hastalıklı bir çocuktu.

Bu cümle, Sığırtmaç Mustafa’nın fiziksel durumu hakkında metinde doğrudan verilen bir bilgidir. Bu durum, kişisel bir yoruma bağlı değildir, gözlemlenebilir ve kanıtlanabilir bir gerçektir. Bu yüzden:

Sonuç: N

2. Cevizleri alıp karşılığında Mustafa’ya bir avuç parayı uzatırken yeniden adını sordu.

Bu cümle, hikayede yaşanmış somut bir olayı anlatıyor. Bir eylemi ve sonucu ifade ediyor. Kişisel bir görüş değil, bir durum tespiti olduğu için:

Sonuç: N

3. Otomobil, bir süre sonra kocaman bir binanın önünde durdu.

İşte burada dikkat etmemiz gereken bir kelime var: “kocaman”. Bir bina birine göre çok büyük, yani “kocaman” gelirken, başka birine göre o kadar da büyük olmayabilir. Bu, kişiden kişiye değişen bir değerlendirme, bir yorumdur. Bu nedenle:

Sonuç: Ö

4. Ertesi gün, Sığırtmaç Mustafa’nın evlerinin önünde bir otomobil durdu.

Bu cümle de hikayede gerçekleşen, kanıtlanabilir bir olayı anlatıyor. Kişisel bir yorum içermediği için:

Sonuç: N

5. Salonda bir adam ayakta durmuş ona bakıyordu.

Bu cümle, gözlemlenebilir bir durumu, yani bir olayı anlatıyor. Kişisel bir duygu veya düşünce içermiyor. Bu yüzden:

Sonuç: N

6. Sığırtmaç Mustafa, karşısındaki adama yeniden dikkatle baktı.

Bu cümle, Mustafa’nın yaptığı bir eylemi ve bu eylemin niteliğini (nasıl yapıldığını) anlatıyor. “Dikkatle bakmak” ifadesi, bir eylemin nasıl gerçekleştiğini gösterir ve gözlemlenebilir bir durumdur, kişisel bir yorum değildir. Bu nedenle:

Sonuç: N

7. Sığırtmaç Mustafa hemen Şişli Çocuk Hastanesine gönderildi.

Bu cümle de hikayede yaşanan, bir sonuca ulaşan bir olayı ifade ediyor. Nesnel bir bilgidir. Bu yüzden:

Sonuç: N

—

4. Etkinlik

Aşağıda verilen görsellerden yararlanarak okuduğunuz metni özetleyiniz.

Şimdi de metni ve görselleri birleştirerek kısa bir özet yazalım. Özet yaparken, hikayenin ana fikrini, önemli olaylarını ve kahramanlarını anlatmaya dikkat etmeliyiz. Ayrıca görsellerden edindiğimiz bilgileri de özetimize katmayı unutmayalım.

Adım 1: Metindeki ana karakterleri (Sığırtmaç Mustafa, atlıların başındaki adam), yeri (Yalova kırığı) ve zamanı (1929 yaz) belirle.

Adım 2: Metinde anlatılan önemli olayları sırasıyla listele (Mustafa’nın durumu, atlılarla karşılaşması, aralarındaki konuşma).

Adım 3: Görsellerdeki ipuçlarını (Mustafa Kemal Atatürk’ün varlığı, çocuklarla olan yakınlığı, Mustafa’nın durumu) metinle birleştirerek hikayenin gidişatını düşün.

Adım 4: Bu bilgileri kendi cümlelerinle kısa ve anlaşılır bir şekilde yaz.

İşte özetimiz:

1929 yılının yaz mevsiminde, Yalova yakınlarında yaşayan Sığırtmaç Mustafa adında, cılız ve hastalıklı bir çoban çocuğu, ineklerini otlatırken yirmi kadar atlıyla karşılaşır. Bu atlı grubunun başındaki adam, Mustafa’dan çiftliğe giden yolu sorar. Aralarında geçen konuşmada, adamın adının da Mustafa olduğunu öğrenirler. Adam, Sığırtmaç Mustafa’ya “Gazi’yi tanır mısın, sever misin?” diye sorar. Mustafa da Gazi’yi “Paşa olduğu için” sevdiğini söyler. Metinde hikaye burada kesilse de, verilen görsellerden anladığımız kadarıyla atlıların başındaki bu kişi Mustafa Kemal Atatürk’tür. Atatürk’ün çocuklarla olan yakınlığını ve onlara verdiği değeri gösteren görseller, hikayenin ilerleyen kısımlarında Atatürk’ün Sığırtmaç Mustafa ile ilgilendiğini, ona yardım ettiğini, belki de sağlığına kavuşması veya eğitimi için destek olduğunu düşündürmektedir. Bu hikaye, Atatürk’ün halkla ve özellikle çocuklarla kurduğu sıcak bağı ve onların geleceği için duyduğu endişeyi gösteren güzel bir örnektir.

Umarım bu çözümler sana yardımcı olmuştur sevgili öğrencim. Unutma, okuduğunu anlama ve yorumlama becerisi zamanla gelişir. Bol bol okumaya ve araştırmaya devam et!