7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 251

Merhaba sevgili öğrencim, Türkçe dersimizin bu bölümünde sana gönderdiğim metin ve sorular üzerinde birlikte çalışacağız. Unutma, soruları sadece bize verilen metni okuyarak cevaplayacağız. Metinde olmayan hiçbir bilgiyi cevabımıza katmayacağız. Hazırsan, adım adım başlayalım!

2. Etkinlik

a) Okuduğunuz metinden deyimlerin geçtiği cümleleri bularak yazınız.

Sevgili öğrencim, metni dikkatlice okuduğumuzda, bazı cümlelerin anlatımı güçlendiren, bazen de deyim olarak kullandığımız özel ifadeler içerdiğini görüyoruz. Bu metinde, bir çocuğun samimi anlatımı olduğu için çok fazla karmaşık deyim yok ama en dikkat çekici ve deyimsel sayılabilecek ifadeyi bulalım:

• Deyimler

  “Onların pembe, küçük dilleriyle elimi yalamaları beni kıkır kıkır güldürürdü.”

b) Bulduğunuz deyimlerin metne olan katkısını belirleyerek yazınız.

Şimdi de bulduğumuz bu ifadenin metne ne kattığını, neden önemli olduğunu açıklayalım:

• Çözüm:

  Metinde geçen “kıkır kıkır güldürürdü” ifadesi, Esen’in oğlaklarla olan etkileşiminden duyduğu sevinci ve neşeyi çok canlı bir şekilde anlatıyor. “Gülmek” yerine “kıkır kıkır gülmek” demek, o kahkahanın sesini, samimiyetini ve içtenliğini bize daha iyi hissettiriyor. Sanki Esen’in o anki mutluluğunu gözümüzde canlandırıyor, bizi de onunla birlikte güldürüyor. Bu ifade, metne bir canlılık ve içtenlik katıyor, Esen’in çocukluk anılarının ne kadar keyifli olduğunu vurguluyor.

3. Etkinlik

Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.

1. Esen, dedesi ve ninesiyle birlikte yaşadıkları yeri nasıl tarif ediyor? Anlatınız.

• Adım 1: Metinde Esen’in yaşadığı yerle ilgili ipuçlarını bulalım.

• Adım 2: Metinde “Muğla’nın bir köyünde doğmuşum.” ve “Babamın babası dedem, orman içinde bir köyde oturuyordu.” ifadelerini görüyoruz. Ayrıca “Dedemin tarlaları, keçileri, birkaç ineği ve tavukları vardı. Nineme küçük evin arkasındaki bahçeye giderdik sık sık.” cümleleri bize çevreyi anlatıyor.

• Çözüm:

  Esen, dedesi ve ninesiyle Muğla’nın ormanlarla çevrili, küçük bir köyünde yaşadıklarını anlatıyor. Bu köyde dedesinin tarlaları, keçileri, inekleri ve tavukları varmış. Evlerinin arkasında ise küçük bir bahçe bulunuyormuş. Kısacası, Esen yaşadığı yeri doğayla iç içe, hayvanların olduğu, sıcak ve huzurlu bir köy ortamı olarak tarif ediyor.

2. Esen’in dedesinin fiziksel özellikleri nelerdir?

• Adım 1: Metni dedenin dış görünüşüyle ilgili bir bilgi olup olmadığını kontrol edelim.

• Adım 2: Metinde Esen’in dedesinin boyu, kilosu, saç rengi, göz rengi gibi fiziksel özellikleriyle ilgili hiçbir bilgi verilmiyor. Sadece “Babamın babası dedem” diye tanıtılıyor ve sahip olduğu tarlalar ve hayvanlar belirtiliyor.

• Çözüm:

  Okuduğumuz metinde Esen’in dedesinin fiziksel özellikleriyle ilgili herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir.

3. “Yaş kesen, baş keser!” diyen dede etrafındaki insanlara hangi mesajı vermeye çalışıyor? Açıklayınız.

• Adım 1: Bu cümlenin metinde geçip geçmediğini kontrol edelim.

• Adım 2: Metni dikkatlice okuduğumuzda, dedenin “Yaş kesen, baş keser!” gibi bir söz söylediğine dair hiçbir ifadeye rastlamıyoruz.

• Çözüm:

  Okuduğumuz metinde “Yaş kesen, baş keser!” ifadesi geçmemektedir. Bu nedenle dedenin böyle bir sözle etrafındaki insanlara hangi mesajı vermek istediği metinden anlaşılamaz.

4. Esen, Çamoluk’ta dedesiyle beraber neler yapıyor?

• Adım 1: Metinde “Çamoluk” adının geçip geçmediğini ve Esen ile dedesinin birlikte yaptığı etkinlikleri bulalım.

• Adım 2: Metinde “Çamoluk” diye bir yer adı geçmiyor. Esen, dedesiyle doğrudan birlikte yaptığı bir etkinlikten bahsetmiyor. Daha çok kendi yaptığı ya da ninesiyle yaptığı şeyleri anlatıyor: “Ninem fideleri çapalar, ben ağaçların altında oynardım. Sonra keçileri gözetirdik. Oğlaklara, tekelere alışmıştım. İneklerden korkmuyordum. Küçük eşeğe bile biniyordum. Minicik oğlaklara elimle kepek yedirmek, çok hoşuma giderdi.”

• Çözüm:

  Okuduğumuz metinde “Çamoluk” adlı bir yer geçmemektedir. Esen, metinde dedesiyle birlikte yaptığı doğrudan bir etkinlikten bahsetmiyor. Ancak dedesinin yaşadığı köy ortamında, dedesinin tarlalarında ve bahçesinde hayvanlarla ilgileniyor, ağaçların altında oynuyor, keçileri gözetiyor ve oğlaklara kepek yediriyor. Yani dedesinin yaşam alanında kendi çocukluk aktivitelerini gerçekleştiriyor.

5. Su tası, Esen için neden değerlidir?

• Adım 1: Metinde “su tası” ifadesinin geçip geçmediğini kontrol edelim.

• Adım 2: Metnin başlığı “AĞAÇTAN OYMA SU TASI” olsa da, Esen’in kendi anlattığı hikayede “su tası” ile ilgili hiçbir bilgi, anı ya da onun için neden değerli olduğuna dair bir açıklama bulunmamaktadır.

• Çözüm:

  Okuduğumuz metinde “su tası” ile ilgili Esen’in ağzından herhangi bir bilgi verilmemiştir. Bu nedenle su tasının Esen için neden değerli olduğunu metinden anlayamıyoruz.

6. Esen, dedesi ile sanat sevgisi arasında nasıl bir bağ kuruyor?

• Adım 1: Metinde “sanat” veya “sanat sevgisi” ifadelerinin dedesiyle ilişkili olarak geçip geçmediğini kontrol edelim.

• Adım 2: Metinde Esen’in dedesiyle ilgili olarak “sanat” ya da “sanat sevgisi” gibi bir konuya değinilmemektedir. Dede, sadece bir köyde yaşayan, tarlaları ve hayvanları olan bir figür olarak tanıtılmıştır.

• Çözüm:

  Okuduğumuz metinde Esen, dedesi ile sanat sevgisi arasında herhangi bir bağ kurmamıştır. Metinde dedenin sanatla ilgili bir yönü anlatılmamaktadır.

7. Sizce Esen’in dedesinin sanatçı kimliğini ön plana çıkaran özellikler neler olabilir? Açıklayınız.

• Adım 1: Bu soru, dedenin sanatçı olduğunu varsayıyor. Metinde bu varsayımı destekleyen bir bilgi olup olmadığını kontrol edelim.

• Adım 2: Önceki soruda da belirttiğimiz gibi, metinde Esen’in dedesinin bir sanatçı olduğuna dair hiçbir bilgi veya sanatçı kimliğini ön plana çıkaracak bir özellik anlatılmamaktadır. Sadece köyde yaşayan, tarlaları ve hayvanları olan bir dede figürü çizilmiştir. Bu soru, muhtemelen metnin genel başlığı “Ağaçtan Oyma Su Tası” ile ilgili olsa da, bize verilen bu metin parçasıyla ilişkili değildir.

• Çözüm:

  Okuduğumuz metinde Esen’in dedesinin sanatçı kimliğini ön plana çıkaran herhangi bir özellikten bahsedilmemektedir. Metin, dedenin sanatla ilgili bir yönünü içermemektedir. Bu nedenle bu soruya metne dayanarak bir cevap veremeyiz.

8. Sanatçıların kendilerine has ne gibi özellikleri olmalıdır? Bu özelliklerin sanatçılara katkıları neler olabilir?

• Adım 1: Bu soru, sanatçılarla ilgili genel bir bilgi sorusu. Metinden bu konuda bir bilgi çıkarıp çıkaramayacağımızı kontrol edelim.

• Adım 2: Metin, Esen’in çocukluk anılarını anlatan bir parça olup sanatçıların özellikleri veya bu özelliklerin sanatçılara katkıları hakkında genel bir bilgi içermemektedir. Sorunun talimatı “okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız” dediği için, bu metinde bu bilgi olmadığı için doğrudan cevap veremeyiz.

• Çözüm:

  Okuduğumuz metin, sanatçıların kendilerine has özellikleri veya bu özelliklerin sanatçılara katkıları hakkında herhangi bir bilgi içermemektedir. Metin, Esen’in çocukluk anılarını ve köy yaşamını anlatmaktadır. Bu nedenle bu soruya sadece bize verilen metinden hareketle cevap vermek mümkün değildir.

4. Etkinlik

Okuduğunuz metnin içeriğine uygun bir başlık belirleyiniz. Bu başlığı belirleme nedeninizi yazınız.

• Adım 1: Metnin ana fikrini ve Esen’in ne anlattığını özetleyelim. Esen, Muğla’daki köyde dedesi ve ninesiyle geçirdiği çocukluk yıllarını, köydeki yaşamını ve hayvanlarla olan ilişkisini anlatıyor.

• Adım 2: Bu ana fikri en iyi yansıtan, kısa ve akılda kalıcı bir başlık düşünelim.

• Başlığım:

  Köydeki Çocukluğum

• Başlığı belirleme nedenim:

  Metinde Esen, Muğla’nın bir köyünde dedesi ve ninesiyle geçirdiği altı yaşına kadar olan çocukluk yıllarını, o dönemdeki yaşamını ve hayvanlarla olan samimi ilişkilerini anlatıyor. Bu başlık, metnin ana temasını, yani Esen’in köyde geçen çocukluk anılarını ve o döneme ait hatıralarını en doğru ve kapsamlı şekilde özetlemektedir. Okuyucuya metnin ne hakkında olduğunu hemen anlatan, içeriğe çok uygun bir başlıktır.