Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle çok güzel iki etkinliği birlikte yapacağız. Hem hayal gücümüzü kullanıp bir şiiri tamamlayacağız hem de tarihin önemli bilim insanlarını tanıyacağız. Hazır mısın?
7. Etkinlik: Aşağıda bir bölümü verilmiş olan şiiri tamamlayınız. Şiirinize uygun
bir başlık belirleyiniz.
Şiirin verilen kısmı şöyleydi:
Ben küçükken bazen soruyorlardı
Düşünmeden: “Ne var bu kitaplarda?”
Aslında bilmeden üzüyorlardı
Nedense cevabı yok hatırımda.
Şiiri tamamlarken, küçükken kitapların değerini bilemeyişin verdiği bir hüzün ve şimdi büyüyünce kitapların ne kadar önemli olduğunu anlama temasını işleyebiliriz. Haydi, kalemlerimizi kağıtlarımıza değdirelim!
Adım 1: Şiiri Tamamlama
Şiirin ilk dörtlüğünü okuduktan sonra, kitapların aslında ne kadar değerli olduğunu, bize neler kattığını düşündüm. Küçükken veremediğimiz cevabı şimdi verebilecek bir devam yazalım:
Ben küçükken bazen soruyorlardı
Düşünmeden: “Ne var bu kitaplarda?”
Aslında bilmeden üzüyorlardı
Nedense cevabı yok hatırımda.Şimdi anlıyorum, her bir sayfa
Bir dünya açarmış ruhuma.
Gizemli kapılar, sonsuz bir rüya,
Her harfi bir umut katarmış yoluma.Bilgi denizinde bir gemiymiş kitap,
Hayallere yelken açan bir serap.
Şimdi sorsalar, veririm cevap:
“Kitaplar, hayatın en güzel kitabı!”
Gördün mü nasıl da anlamlı bir bütün oldu? Kitapların içindeki dünyaları, hayalleri ve bilgiyi anlatan bir şiir ortaya çıktı.
Adım 2: Şiire Başlık Belirleme
Şiirimiz, küçükken kitapların değerini bilemeyip üzülmeyi ve şimdi büyüyünce bu değeri anlamayı anlatıyor. Bu yüzden başlığımız da bu konuyu yansıtmalı. Benim aklıma birkaç başlık geldi, sen de istersen farklı başlıklar düşünebilirsin:
- Kitapların Gizemi
- Şimdi Anladım
- Her Sayfa Bir Dünya
Benim en çok içime sinen başlık “Şimdi Anladım” oldu. Çünkü şiirde zamanla kazanılan farkındalık çok güzel anlatılıyor.
Şiirimiz ve başlığımız hazır! Şimdi gelelim ikinci kısma, gelecek derse hazırlık sorumuza.
Gelecek Derse Hazırlık: “Archimedes (Arşimet), Newton (Nivtın) ve Owen (Ovin)’ın bilim dünyasına katkıları nelerdir? Araştırınız.”
Bu soru, bilim tarihinde iz bırakmış önemli insanları tanımamız için harika bir fırsat! Hadi, onların bilim dünyasına ne gibi katkılar sağladıklarına bir göz atalım.
Adım 1: Archimedes (Arşimet)
Kimdir? Arşimet, çok eski zamanlarda yaşamış, hem matematikçi hem fizikçi hem de mühendis olan çok zeki bir Yunan bilim insanıydı. M.Ö. 287-212 yılları arasında yaşamış.
Katkıları:
- Kaldırma Kuvveti (Arşimet Prensibi): En bilinen buluşlarından biri! Bir cismin suya batırıldığında ağırlığının neden azaldığını, yani suyun onu yukarı doğru ittiğini keşfetti. Bu prensip sayesinde gemilerin neden yüzdüğünü anlıyoruz. Rivayete göre, banyo yaparken küvete girdiğinde suyun taşmasını görünce “Evreka!” (Buldum!) diye bağırarak sokağa fırlamış.
- Kaldıraç Prensibi: “Bana bir dayanak noktası verin, dünyayı yerinden oynatayım!” sözüyle tanınır. Kaldıraçların nasıl çalıştığını açıkladı ve bu sayede ağır yükleri daha kolay hareket ettirebileceğimizi gösterdi.
- Pi Sayısı (π): Matematikte çok önemli olan pi sayısının değerini hesaplamak için yeni yöntemler geliştirdi.
- Arşimet Vidası: Suyu alçak bir yerden yukarı taşımak için kullanılan bir alet icat etti. Hala bazı bölgelerde kullanılıyor!
Adım 2: Isaac Newton (Nivtın)
Kimdir? İngiliz bir fizikçi, matematikçi ve astronom olan Newton, 17. yüzyılda yaşamış ve modern bilimin temellerini atmış dahi bir bilim insanıydı.
Katkıları:
- Evrensel Kütle Çekim Yasası: Duydun mu hiç, elma ağacının altında otururken kafasına elma düşen Newton’ın hikayesini? İşte o elma düşme olayı, onu yer çekimi üzerine düşünmeye itmiş. Sadece elmanın değil, tüm gezegenlerin, yıldızların birbirini çektiğini açıklayan bu yasayı buldu. Bu yasa sayesinde gezegenlerin Güneş etrafında neden döndüğünü anlıyoruz.
- Hareket Yasaları: Cisimlerin nasıl hareket ettiğini açıklayan üç temel yasa belirledi. Bu yasalar, bir topa vurduğumuzda topun neden hareket ettiğini, araba fren yaptığında neden durduğunu veya uzayda bir cismin nasıl yol aldığını anlamamızı sağlar.
- Işık ve Optik: Beyaz ışığın aslında gökkuşağındaki gibi farklı renklerin birleşimi olduğunu gösterdi. Prizma kullanarak ışığı renklerine ayırmayı başardı.
- Kalkülüs (Diferansiyel ve İntegral Hesap): Matematikte çok ileri düzeyde bir alan olan kalkülüsü, hareket ve değişimleri incelemek için geliştirdi. Bu, mühendislikten fiziğe kadar birçok alanda temel bir araçtır.
Adım 3: Owen (Ovin)
Sevgili öğrencim, “Owen” isminde bilim dünyasına katkı sağlamış birkaç farklı bilim insanı var. Genellikle ders kitaplarında bahsedilen kişi Richard Owen‘dır. Eğer başka bir Owen kastediliyorsa, onun adını tam olarak bilmek gerekir. Biz şimdilik en çok bilinen Richard Owen‘ın katkılarına bakalım:
Kimdir? Richard Owen, 19. yüzyılda yaşamış İngiliz bir biyolog, anatomist ve paleontologdur. Yani canlıları, yapılarını ve fosilleri inceleyen bir bilim insanıydı.
Katkıları:
- “Dinozor” Terimi: En büyük katkılarından biri, o zamanlar yeni bulunan devasa fosilleri inceleyerek “Dinosauria” (Dinozor) terimini ortaya atmasıdır. Yani dinozorların isim babasıdır!
- Karşılaştırmalı Anatomi: Farklı hayvanların vücut yapılarını karşılaştırarak benzerliklerini ve farklılıklarını inceledi. Bu sayede canlıların evrimi ve akrabalıkları hakkında önemli bilgiler edindik.
- Fosiller Üzerine Çalışmalar: Soyu tükenmiş canlıların fosillerini inceleyerek onların nasıl yaşadıklarını, neye benzediklerini anlamamıza yardımcı oldu.
İşte bu bilim insanları, yaptıkları keşiflerle dünyayı anlama biçimimizi değiştirdiler ve bilimin gelişmesine çok büyük katkılar sağladılar. Onların sayesinde bugün birçok teknolojiye ve bilgiye sahibiz!
Umarım bu açıklamalar hem şiir yazma yeteneğini geliştirmene hem de bilim insanlarını daha yakından tanımana yardımcı olmuştur!