7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 62
Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Türkçe öğretmeninim. Gönderdiğin görsellerdeki soruları birlikte adım adım analiz edip çözeceğiz. Hiç merak etme, hepsini sana en güzel şekilde açıklayacağım. Hazırsan başlayalım!
3. Etkinlik: Dinlediğiniz metnin konusunu ve ana fikrini aşağıdaki boşluklara yazınız.
Sevgili öğrencim, bu soruyu doğru cevaplayabilmemiz için öncelikle “Millî Mücadele ve Atatürk” ana başlığı altında dinlediğimiz bir metin olması gerekiyor. Ben şimdi sana, genellikle bu tür metinlerde olabilecek bir konuyu ve ana fikri örnek olarak yazacağım. Sen kendi dinlediğin metne göre bu bölümleri doldurabilirsin. Ama önce bir hatırlayalım:
- Konu: Bir metinde veya eserde üzerinde durulan olay, durum veya düşüncedir. Yani metin genel olarak neyden bahsediyor?
- Ana Fikir: Metnin okuyucuya vermek istediği temel mesajdır. Yazar bize ne anlatmak istiyor? Metni okuduktan sonra aklımızda kalan en önemli düşünce nedir?
Şimdi örnek bir metin üzerinden konuyu ve ana fikri dolduralım:
Metnin Konusu:
Kurtuluş Savaşı döneminde Türk milletinin gösterdiği fedakârlıklar, birlik ve beraberlik ruhu ile bağımsızlık mücadelesi.
Metnin Ana Fikri:
Türk milleti, zorlu Kurtuluş Savaşı koşullarında bile Mustafa Kemal Atatürk liderliğinde bir araya gelerek vatan sevgisi ve bağımsızlık ruhuyla hareket etmiş, bu sayede düşmanları yenerek özgürlüğünü kazanmıştır. Bu mücadele, milletimizin birlik ve beraberliğinin ne kadar güçlü olduğunu göstermektedir.
***
4. Etkinlik:
a) Tarihimizde millî birlik ve beraberliğimizi yansıtan olaylar ile ilgili yaptığınız araştırmadan edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınıza anlatınız.
Sevgili öğrencim, bu soru bizden tarihimizdeki milli birlik ve beraberlik ruhunu gösteren olayları araştırmamızı ve arkadaşlarımıza anlatmamızı istiyor. Yani bir sunum yapmamız isteniyor aslında. İşte sana bu konuda örnek olabilecek bazı önemli olaylar:
Adım 1: Araştırma Konusu ve Önemli Olaylar
Türk milletinin tarihinde milli birlik ve beraberliğini en güçlü şekilde gösterdiği dönemlerin başında Kurtuluş Savaşı gelir. Bu savaşta, yurdumuz dört bir yandan düşmanlar tarafından işgal edilmişti. Ancak milletimiz, Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde kadın, erkek, genç, yaşlı demeden tek yürek oldu. İşte bu dönemdeki bazı önemli olaylar:
- Çanakkale Savaşı: Bu savaş, düşmanın “geçilmez” denilen Çanakkale Boğazı’nı geçemeyeceğini tüm dünyaya gösterdi. Farklı bölgelerden gelen askerlerimiz, omuz omuza savaşarak vatanı savundu. Bu, milletimizin vatan sevgisinin ve fedakârlığının en büyük örneklerinden biridir.
- Kuva-yi Milliye Hareketi: Halkın kendi imkanlarıyla kurduğu direniş örgütleridir. Düzenli ordu kurulana kadar düşmana karşı koyarak vatan topraklarını savunmuşlardır. Bu, halkımızın kendi kaderine sahip çıkma, bağımsız yaşama arzusunun somut bir göstergesidir.
- Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi: Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde tüm ordunun tek bir amaç uğruna birleşerek düşmanı Anadolu’dan attığı son ve en büyük savaştır. Bu zafer, Türk milletinin azim ve inancının eseridir.
- 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü: Yakın tarihimizde yaşadığımız bu olayda da milletimiz, darbe girişimine karşı sokaklara çıkarak, tankların önüne durarak, tek vücut halinde demokrasisine ve vatanına sahip çıkmıştır. Bu da milli birlik ve beraberliğimizin güncel bir örneğidir.
Adım 2: Arkadaşlarına Anlatım (Sunum)
Bu bilgileri arkadaşlarımıza anlatırken şunlara dikkat edebiliriz:
- Öncelikle konuyu belirgin bir şekilde ifade ederiz. “Bugün size tarihimizdeki milli birlik ve beraberlik ruhunu gösteren önemli olaylardan bahsedeceğim.” gibi.
- Olayları kronolojik sıraya göre anlatabiliriz.
- Her olayın milli birlik ve beraberliği nasıl yansıttığını, hangi fedakârlıkların yapıldığını vurgularız.
- Konuşmamızı görsellerle (fotoğraflar, haritalar) destekleyebiliriz.
- Sonunda da dinleyicilere soru sorarak veya bir mesaj vererek bitirebiliriz. Örneğin, “Bu olaylar bize gösteriyor ki, milletimiz birlik olduğunda her zorluğun üstesinden gelebilir.” diyebiliriz.
b) Yukarıda anlattığınız konuyla ilgili araştırmada kullandığınız “gov” ve “edu” uzantılı siteler sizce neden güvenilirdir? Tartışınız.
Sevgili öğrencim, internette bilgi araştırırken her siteye güvenemeyiz, değil mi? İşte bu yüzden kaynakların güvenilirliği çok önemlidir. “gov” ve “edu” uzantılı siteler, bilgi araştırmalarımızda genellikle en güvenilir kaynaklardan kabul edilir. Peki, neden?
Adım 1: “gov” Uzantılı Siteler
Bu sitelerin uzantısı İngilizce “government” kelimesinin kısaltmasıdır ve hükümet
veya devlet kurumları
anlamına gelir. Yani bu siteler, devletin resmi kurumlarına aittir. Örneğin, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı gibi kurumların web siteleri “.gov.tr” uzantısına sahiptir.
- Neden Güvenilir? Çünkü bu sitelerdeki bilgiler, resmi kurumlar tarafından hazırlanır. Yani devletin resmi kayıtlarına, belgelerine ve arşivlerine dayanır. Bilgiler genellikle doğru, güncel ve tarafsızdır. Yanlış bilgi verme riskleri çok düşüktür çünkü resmiyet ve doğruluk onlar için esastır.
Adım 2: “edu” Uzantılı Siteler
Bu sitelerin uzantısı İngilizce “education” kelimesinin kısaltmasıdır ve eğitim
anlamına gelir. Bu siteler, üniversiteler, araştırma merkezleri, okullar gibi eğitim kurumlarına aittir. Örneğin, bir üniversitenin kütüphane sayfası veya bir araştırma enstitüsünün makaleleri “.edu.tr” uzantısına sahip olabilir.
- Neden Güvenilir? Çünkü bu sitelerdeki bilgiler, akademik çevreler tarafından, bilimsel yöntemlerle araştırılarak ve doğruluğu kanıtlanarak hazırlanır. Genellikle profesörler, araştırmacılar ve uzmanlar tarafından yazılmış makaleler, tezler veya bilimsel yayınlar içerirler. Bu tür bilgilerin birçoğu akran denetiminden (yani diğer uzmanların incelemesinden) geçmiştir, bu da yanlış bilgi içerme olasılığını çok azaltır.
Sonuç:
Kısacası, hem “gov” hem de “edu” uzantılı siteler, bilgiyi yayınlayan kurumların resmiyetleri ve akademik ciddiyetleri nedeniyle oldukça güvenilirdir. İnternet araştırması yaparken bu tür siteleri öncelikli olarak kullanmak, doğru ve sağlam bilgiye ulaşmamızı sağlar. Bu sitelerde yayınlanan bilgilerin genellikle kontrol edildiği, onaylandığı ve doğruluğunun sorgulanabilir olmadığı anlamına gelir.
***
5. Etkinlik: Aşağıdaki cümlelerde yer alan çekimli fiilleri bularak bu fiillerin kip ve kişi eklerini tabloya yazınız.
Öğretmenim, bu bölümde çekimli fiilleri, yani bir iş, oluş, hareket bildiren ve aynı zamanda bir zaman (kip) ve bir kişi (kimin yaptığı) bildiren kelimeleri bulacağız. Hadi her cümleyi tek tek inceleyelim ve tabloyu dolduralım!
| Cümleler | Çekimli Fiil | Kip Eki | Kişi Eki |
|---|---|---|---|
| Kurtuluş Savaşı’nda kadın kahramanlarımız önemli rol oynadılar. | oynadılar | -dı (Görülen Geçmiş Zaman) | -lar (3. çoğul kişi) |
| Atatürk gözlerini aralayıp soruyor. | soruyor | -yor (Şimdiki Zaman) | – (3. tekil kişi) |
| Hep birlikte sonsuza dek özgürce yaşasak. | yaşasak | -sa (Dilek-Şart Kipi) | -k (1. çoğul kişi) |
| Atatürk, askeri dehası ile herkesi etkiler. | etkiler | -r (Geniş Zaman) | – (3. tekil kişi) |
| Bu hafta sonu sizinle Anıtkabir’e gideyim. | gideyim | -e (İstek Kipi) | -yim (1. tekil kişi) |
| Atatürk konulu bir şiir dinletisi düzenlemelisiniz. | düzenlemelisiniz | -meli (Gereklilik Kipi) | -siniz (2. çoğul kişi) |
| Kahraman Türk orduları için İstiklâl Marşı’nı oku. | oku | – (Emir Kipi) | – (2. tekil kişi) |
Açıklamalar:
- oynadılar: Burada
oyna-
fiil köküne-dı
görülen geçmiş zaman kipi ve-lar
üçüncü çoğul kişi eki gelmiş. - soruyor:
sor-
fiil köküne-yor
şimdiki zaman kipi gelmiş. Kim soruyor? Atatürk, yani o (3. tekil kişi). 3. tekil kişide kişi eki genellikle eklenmez, fiil kökü veya kip ekiyle birlikte kullanılır. - yaşasak:
yaşa-
fiil köküne-sa
dilek-şart kipi ve-k
birinci çoğul kişi (biz) eki gelmiş. - etkiler:
etkile-
fiil köküne-r
geniş zaman kipi gelmiş. Kim etkiler? Atatürk, yani o (3. tekil kişi). Yine 3. tekil kişide kişi eki yok. - gideyim:
git-
fiil köküne (ünsüz yumuşamasıylagide-
olmuş)-e
istek kipi ve-yim
birinci tekil kişi (ben) eki gelmiş. - düzenlemelisiniz:
düzenle-
fiil köküne-meli
gereklilik kipi ve-siniz
ikinci çoğul kişi (siz) eki gelmiş. - oku:
oku-
fiil kökü emir kipindedir. Kim oku? Sen oku (2. tekil kişi). Emir kipinde 2. tekil kişide hem kip eki hem de kişi eki kullanılmaz, fiil kökü tek başına yeterlidir.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur sevgili öğrencim. Başka soruların olursa her zaman yardımcı olmaya hazırım!