Merhaba sevgili öğrencim,
Öncelikle sana gönderilen bu etkinlik sayfasını ve metni dikkatlice inceledim. Şimdi bu etkinlikleri seninle adım adım çözeceğiz. Unutma, önemli olan sadece doğru cevabı bulmak değil, aynı zamanda metni anlayarak ve düşünerek cevaplara ulaşmaktır.
***
1. Etkinlik
Metinde geçen bazı sözcüklerin anlamları aşağıda verilmiştir. Anlamı verilen sözcükleri bularak bulmacada işaretleyiniz.
Bu etkinlikte bizden, verilen tanımlara uyan kelimeleri metinde bulmamız ve sonra bu kelimeleri bulmacada işaretlememiz isteniyor. Ancak bu etkinlikte bazı karışıklıklar olduğunu fark ettim. Kelimelerin yanındaki boşlukların (K_____, Ç_____) harf sayıları ve ilk harfleri ile bulmacada bulduğumuz kelimeler arasında tutarsızlıklar var. Bu yüzden biz metinden tanıma uyan kelimeyi bulup, onu bulmacada işaretleyeceğiz. Başlayalım mı?
Adları aynı olanlardan her biri.
Metinde Atatürk, Sığırtmaç Mustafa’ya adını soruyor, Mustafa “Mustafa!” diye cevap verince Atatürk “Benim adım da Mustafa, demek adaşız!” diyor. İşte aradığımız kelime tam da bu: adaş.
Şimdi “adaş” kelimesini bulmacada bulalım. Bak bakalım, yatay olarak A-D-A-Ş kelimesini görebiliyor musun? Evet, var!
Çözüm:ADAŞ
İlica.
Bu tanım aslında bir kelimenin kendisi. Metinde “Ilıca” kelimesi geçmiyor. Ancak bulmacada bu kelimeyi arayabiliriz. Dikey veya çapraz olarak I-L-I-C-A kelimesini bulabiliyor musun? Evet, sağ üst köşeden sol alta doğru çapraz olarak “ILICA” kelimesi var.
Unutma, soruda “Metinde geçen bazı sözcüklerin anlamları” dense de “Ilıca” kelimesi metinde geçmiyor. Bu bir istisna olarak karşımıza çıktı.
Çözüm:ILICA
Güçsüz, zayıf, nahif.
Metnin başında Sığırtmaç Mustafa’nın nasıl biri olduğu anlatılırken “Sığırtmaç Mustafa; cılız, çelimsiz ve hastalıklı bir çocuktu.” cümlesi geçiyor. “Güçsüz, zayıf” anlamına gelen kelime burada “çelimsiz”.
Şimdi “çelimsiz” kelimesini bulmacada bulalım. Bak bakalım, dikey olarak Ç-E-L-İ-M-S-İ-Z kelimesi var mı? Evet, sol alt kısımlarda dikey olarak yer alıyor.
Çözüm:ÇELİMSİZ
Büyükbaş hayvan güden kimse, sığır çobanı, nahır.
Bu tanım, hikayemizin kahramanı olan kişinin mesleğini anlatıyor. Metnin başlığında ve hikayenin ana karakterinde geçen kelime: Sığırtmaç.
Şimdi “Sığırtmaç” kelimesini bulmacada bulalım. Dikkatlice bakarsan, bulmacanın orta kısmında dikey olarak S-I-Ğ-I-R-T-M-A-Ç kelimesini göreceksin.
Çözüm:SIĞIRTMAÇ
Konak, çiftlik vb. yerlerde türlü işleri yapmakla görevli kimse.
Bu tanım için metinde doğrudan bir kelime geçmiyor. Metinde sadece “çiftliğe dönüyordu” ifadesi var. Ancak verilen bulmacada bu anlama gelen bir kelime bulabiliriz. K ile başlayan ve 5 harfli olan bu kelime “kahya” olabilir mi? “Kahya”, çiftlik gibi yerlerde işleri yöneten kişiye denir.
Şimdi “kahya” kelimesini bulmacada arayalım. Bulmacanın sağ orta kısmında çapraz olarak K-A-H-Y-A kelimesini bulabilirsin.
Unutma, bu kelime de “Ilıca” gibi metinde doğrudan geçmiyor. Soruda “Metinde geçen bazı sözcüklerin anlamları” dense de bu kelime metinde yoktu. Bu da etkinliğin bir başka küçük eksikliği.
Çözüm:KAHYA
***
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.
Şimdi metni dikkatlice okuyarak soruları cevaplama zamanı. Bazı soruların cevabı metinde yoksa, bunu da belirtmemiz gerekiyor.
Sığırtmaç Mustafa ile Atatürk nerede ve nasıl karşılaşmışlardır?
Metnin başında bu bilgi açıkça veriliyor. Sığırtmaç Mustafa, ineklerini önüne katmış çiftliğe dönerken yirmi kadar atlı yaklaşıyor. En öndeki atlı, yani Atatürk, atından inerek ona çiftliğin yolunu soruyor.
Çözüm: Sığırtmaç Mustafa ile Atatürk, bir akşamüstü Yalova kırlığında karşılaşmışlardır. Sığırtmaç Mustafa inekleriyle çiftliğe dönerken, Atatürk ve yanındakiler ona yaklaşmış; Atatürk atından inerek ona çiftliğe nereden gidileceğini sormuştur.
Sığırtmaç Mustafa, neden Atatürk’ün kendisiyle eğlendiğini düşünmektedir?
Metinde Sığırtmaç Mustafa’nın tam olarak “eğlendiğini” düşündüğü belirtilmiyor ama Atatürk’ün soruları ve konuşma tarzı ona öyle hissettirmiş olabilir. Atatürk, Mustafa’ya adını sorduktan sonra kendi adının da Mustafa olduğunu söyleyip “adaşız” diyor. Ardından “Gazi’yi tanır mısın?”, “Onu sever misin?”, “Niçin seversin?” gibi üst üste sorular soruyor. Bir devlet büyüğünün kendisiyle bu kadar samimi ve meraklı konuşması, Mustafa’nın bu durumu bir şakalaşma ya da eğlence olarak algılamasına neden olabilir.
Çözüm: Metinde Sığırtmaç Mustafa’nın doğrudan “Atatürk benimle eğleniyor” dediği geçmese de, Atatürk’ün kendisine “adaşız” demesi ve üst üste samimi sorular sorması (Gazi’yi tanıyıp tanımadığı, sevip sevmediği gibi), bir çocuğun gözünden bu durumu bir tür şakalaşma veya eğlenme olarak algılamasına yol açmış olabilir.
Atatürk’ün para teklifi karşısında Sığırtmaç Mustafa’nın davranışını nasıl buluyorsunuz? (Onun bu davranışının nedeni ne/neler olabilir?)
Sevgili öğrencim, bu sorunun cevabı maalesef elimizdeki metinde bulunmuyor. Metinde Atatürk’ün Sığırtmaç Mustafa’ya para teklif ettiğine dair hiçbir bilgi yer almıyor. Bu yüzden bu soruyu, verilen metne göre cevaplayamıyoruz.
Çözüm: Bu sorunun cevabı, verilen metinde yer almamaktadır. Metinde Atatürk’ün Sığırtmaç Mustafa’ya para teklif ettiğine dair bir bilgi bulunmamaktadır.
Atatürk’ün, Sığırtmaç Mustafa’nın karşısına kendisine benzeyen bir kişiyi çıkarma-sındaki amacı ne olabilir?
Bu soru da metinde geçen bilgilerle uyuşmuyor. Metinde Atatürk’ün Sığırtmaç Mustafa’nın karşısına kendisine benzeyen başka birini çıkardığına dair bir ifade yok. Atatürk sadece