Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle “Futbolcu Olmaya Karar Vermiştim” adlı metinden yola çıkarak bazı etkinlikler yapacağız. Unutmayın, bir metni doğru anlamak ve soruları doğru cevaplamak için onu dikkatlice okumak çok önemlidir. Haydi başlayalım!
1. Etkinlik “Kuşak, paçavra, yazgı, sırnaşmak, sokulmak, sömestir” kelimelerini sözlük sırasına diziniz. Metnin bağlamından hareketle anlamlarını tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Türkçe sözlükten kontrol ediniz.
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte hem kelimelerin anlamlarını metinden tahmin edeceğiz hem de kelimeleri sözlük sırasına göre dizeceğiz. Sözlük sırası, kelimelerin baş harflerine göre alfabetik olarak sıralanması demektir. Eğer ilk harf aynıysa ikinci harfe bakarız, o da aynıysa üçüncü harfe bakarız ve bu böyle devam eder.
Önce kelimelerimizi sözlük sırasına göre dizelim:
- Kuşak
- Paçavra
- Sırnaşmak
- Sokulmak
- Sömestir
- Yazgı
Şimdi de metinde geçen kelimelerin anlamlarını metnin bağlamından hareketle tahmin edelim. Metinde geçmeyen kelimelerin ise genel anlamlarını yazacağım ve metinde geçmediği için bağlamdan tahmin edemediğimizi belirteceğim.
| Kelimelerim | Tahminim |
|---|---|
| Kuşak | Metinde “Bizim kuşağın çocukluğu İkinci Dünya Savaşı yıllarına rastlar.” cümlesi geçiyor. Burada “kuşak”, aynı dönemde yaşayan, aynı yaş grubundaki insanların oluşturduğu topluluk anlamına geliyor. Yani yazar kendi zamanındaki insanlardan bahsediyor. |
| Paçavra | Metinde “Sokak aralarından eski paçavraları toplar…” cümlesi geçiyor. Burada “paçavra”, eski, yıpranmış, değersiz kumaş parçası anlamına geliyor. Çocuklar bunları top yapmak için kullanıyorlarmış. |
| Yazgı | Bu kelime verilen metin parçasında geçmiyor. Genel olarak alın yazısı, kader anlamına gelir. |
| Sırnaşmak | Bu kelime verilen metin parçasında geçmiyor. Genel olarak birine yakınlık göstermek, sokulmak, sürekli yanında olmak istemek (genellikle rahatsız edici bir şekilde) anlamına gelir. |
| Sokulmak | Bu kelime verilen metin parçasında geçmiyor. Genel olarak birine yaklaşmak, yanına gitmek, bazen de bir yerden içeri girmek anlamına gelir. |
| Sömestir | Bu kelime verilen metin parçasında geçmiyor. Genel olarak eğitim ve öğretimde yarıyıl, dönem anlamına gelir. Genellikle okullardaki eğitim dönemlerini ifade eder. |
Sevgili çocuklar, bu kelimelerin anlamlarını TDK sözlükten kontrol ettiğinizde, özellikle metinde geçen “kuşak” ve “paçavra” kelimelerinin anlamlarının metinle ne kadar uyumlu olduğunu göreceksiniz. Diğer kelimeler metinde geçmediği için sadece genel anlamlarını yazdık.
2. Etkinlik Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.
Şimdi sıra metni ne kadar iyi anladığınızı gösteren soruları cevaplamakta. Unutmayın, cevaplarınızı sadece okuduğunuz metindeki bilgilere göre vermelisiniz.
1. Yazarın çocukluğunun geçtiği dönemin özellikleri nelerdir?
Çözüm:
Metni dikkatlice okuduğumuzda, yazarın çocukluğunun “İkinci Dünya Savaşı yıllarına” rastladığını öğreniyoruz. Ayrıca o dönemde çocukların hazır topları olmadığını, kendi imkanlarıyla top yaptıklarını, sokak aralarında yalın ayak oynadıklarını ve ayakkabılarının çabuk yıprandığını anlıyoruz. Yani o dönem, imkanların kısıtlı olduğu, çocukların oyun için yaratıcı çözümler ürettiği bir dönemmiş.
Cevap:
Yazarın çocukluğu, İkinci Dünya Savaşı yıllarına denk gelmektedir. Bu dönemde çocuklar eski paçavralar, boş konserve kutuları ve iplik makaraları gibi malzemelerle kendi toplarını yapıyorlarmış. Sokak aralarında yalın ayak futbol oynuyorlar ve ayakkabıları çabuk yıpranıyormuş.
2. Yazar ve arkadaşları, çocukken oynadıkları topu nasıl yaparlarmış?
Çözüm:
Metinde bu sorunun cevabı çok net bir şekilde verilmiş. Yazar, sokak aralarından “eski paçavraları toplar, düre büke yusyuvarlak ederdik, iplerle sarar-dık, güya top yapardık kendimize” diyor. Ayrıca “boş konserve kutuları, boş iplik makaraları” gibi şeyleri de kullandıklarını belirtiyor.
Cevap:
Yazar ve arkadaşları, çocukken oynadıkları topu eski paçavraları, boş konserve kutularını ve boş iplik makaralarını toplayarak yaparlarmış. Bu malzemeleri düre büke yuvarlak hale getirir, sonra da iplerle sararlarmış.
3. Futbol oynamayı çok seven yazar, okul ve futbol hayatı arasındaki dengeyi kurabilmiş midir? Neden?
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, metinde yazarın futbolu ne kadar çok sevdiği açıkça belirtiliyor. “Ama büyüyünce futbolcu olmayı, bir futbol takımında oynayabilmeyi öylesine çok isterdim ki.” diyor. Ancak metinde yazarın okul hayatıyla ilgili yeterli bilgi bulunmuyor. Okul ve futbol arasında bir denge kurup kuramadığına dair herhangi bir açıklama yapılmamış. Bu yüzden bu soruyu verilen metne göre cevaplayamayız.
Cevap:
Metinde yazarın futbolu çok sevdiği belirtilse de, okul hayatı ile futbol hayatı arasında bir denge kurup kuramadığına dair yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu konuda metinde herhangi bir açıklama yapılmamıştır.
4. Yazarın meslek seçimi ile ilgili kafasının karışık olmasının sebepleri nelerdir?
Çözüm:
Metni dikkatle okuduğumuzda, yazarın meslek seçimiyle ilgili bir kafa karışıklığı yaşadığına dair hiçbir bilgiye rastlamıyoruz. Tam tersine, yazar “futbolcu olmayı, bir futbol takımında oynayabilmeyi öylesine çok isterdim ki” diyerek futbolcu olma arzusunu net bir şekilde belirtiyor.
Cevap:
Metinde yazarın meslek seçimiyle ilgili kafasının karışık olduğuna dair herhangi bir bilgi verilmemiştir. Yazar, futbolcu olmayı çok istediğini açıkça ifade etmiştir.
5. Metin kahramanı Adana Erkek Lisesinde kimlerle, neden arkadaş olmak istiyor?
Çözüm:
Metni tekrar gözden geçirdiğimizde, metin kahramanının Adana Erkek Lisesi’nden veya orada kimlerle arkadaş olmak istediğinden bahsetmediğini görüyoruz. Bu bilgi verilen metin parçasında yer almamaktadır.
Cevap:
Verilen metin parçasında Adana Erkek Lisesi’nden veya metin kahramanının orada kimlerle, neden arkadaş olmak istediğinden bahsedilmemektedir.
6. Futbolcu olmayı hayal eden yazar, niçin mimar olmuştur?
Çözüm:
Metinde yazarın futbolcu olmayı hayal ettiği açıkça belirtiliyor. Ancak yazarın mimar olduğuna veya niçin mimar olduğuna dair hiçbir bilgi bulunmuyor. Bu bilgi metinde yer almıyor.
Cevap:
Metinde yazarın futbolcu olmayı hayal ettiği belirtilse de, yazarın mimar olduğuna veya mimar olmasının nedenlerine dair herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir.
7. Çocukluğunuzda hangi oyunları oynardınız? Anlatınız.
Çözüm:
Bu soru, okuduğumuz metinle ilgili değil, tamamen sizin kendi çocukluk deneyimlerinizi soruyor sevgili öğrenciler. Bu soruyu cevaplarken kendi anılarınızı, mahallede veya okulda oynadığınız oyunları düşünebilirsiniz. Örneğin, saklambaç, körebe, ip atlama, misket, yakan top gibi oyunlardan bahsedebilirsiniz.
Cevap:
Bu soru, kişisel bir sorudur ve her öğrencinin kendi çocukluk deneyimlerine göre cevaplaması gerekir.
8. Çevrenizde sizin de geleceğinizi yönlendiren, sizi etkileyen, örnek aldığınız kişi ya da kişiler kimlerdir? Nedenleriyle anlatınız.
Çözüm:
Bu soru da yine sizin kişisel düşüncelerinizi ve deneyimlerinizi ölçen bir sorudur. Metinden bağımsız olarak, hayatınızda sizi etkileyen, size ilham veren, örnek aldığınız aile büyükleriniz, öğretmenleriniz, arkadaşlarınız veya tanınmış kişiler olabilir. Onların hangi özelliklerinin sizi etkilediğini ve geleceğinize nasıl yön verdiğini açıklayabilirsiniz.
Cevap:
Bu soru, kişisel bir sorudur ve her öğrencinin kendi çevresinden etkilenerek cevaplaması gerekir.
Harikasınız çocuklar! Gördüğünüz gibi, bir metni dikkatlice okumak ve sadece o metindeki bilgilere göre cevap vermek ne kadar önemli. Metinde olmayan bilgileri kendi hayal gücümüzle doldurmamalıyız. Bir sonraki derste görüşmek üzere!