7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 116
Merhaba sevgili öğrencim! Türkçe dersimize hoş geldin. Sana gönderdiğin görsellerdeki soruları şimdi birlikte adım adım inceleyip, metnimizden yararlanarak cevaplayalım. Hazır mısın?
6. Etkinlik
“Önemsizlik, gevezelik, övüngenlilik, yararsız merak birbirlerine yakın akrabadır.” sözüyle ilgili duygu ve düşüncelerinizi arkadaşlarınıza anlatınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu söz aslında bize bazı kötü alışkanlıkların veya özelliklerin birbiriyle ne kadar iç içe olduğunu anlatıyor. Şimdi bu sözü biraz açalım seninle:
- Önemsizlik: Bir şeyin değersiz olması, üzerinde durulmaması gereken bir durum. Eğer biri sürekli önemsiz şeylerle uğraşıyorsa…
- Gevezelik: Çok konuşmak, gereksiz ve boş laflar etmek demek. Önemsiz konular hakkında çok konuşmak, gevezeliğe yol açar, değil mi?
- Övüngenlilik: Kendini beğenmek, sürekli kendini övmek, başkalarına hava atmak anlamına geliyor. Bazen de bu övünmelerin içi boştur, önemsizdir.
- Yararsız merak: İşimize yaramayacak, bize hiçbir faydası olmayacak şeyleri merak etmek. Bu merak da bizi çoğu zaman önemsiz konulara sürükler ve belki de gevezeliğe yol açar.
Gördüğün gibi, bu özelliklerin hepsi birbiriyle bağlantılı. Sanki bir zincirin halkaları gibiler. Bir insan gereksiz şeyleri merak ederse, bu konular hakkında çok konuşmaya başlar (gevezelik). Bu konuşmaların çoğu önemsizdir. Bazen de insanlar kendilerini önemsemek için, aslında önemsiz olan şeylerle övünürler (övüngenlilik).
Yani, bu söz bize şunu fısıldıyor: Boş ve gereksiz şeylerle uğraşmak, çok konuşmak, kendini beğenmek gibi davranışlar aslında aynı kökten beslenir ve bize faydadan çok zarar getirir. Bu yüzden hayatımızda gerçekten önemli olan şeylere odaklanmalı, boş ve gereksiz işlerden uzak durmalıyız. Bu tür davranışlar hem bize hem de çevremizdeki insanlara bir şey katmaz, aksine zamanımızı boşa harcar.
7. Etkinlik
Okuduğunuz metinden basit, türemiş ve birleşik fiillere örnekler (en az ikişer tane) bularak uygun kutulara yazınız.
Çözüm:
Şimdi “Kaplumbağayla İki Ördek” metnini dikkatlice okuyalım ve fiilleri bulup türlerine göre ayıralım. Fiillerin köklerine ve aldıkları eklere çok dikkat etmeliyiz.
Basit Fiiller: Hiçbir yapım eki almamış, yani kök halinde olan fiillerdir. Birleşik fiil de değildirler.
Örnekler:
- varmış (var olmak – kök: var)
- bıkmış (bıkmak – kök: bık)
- istiyormuş (istemek – kök: iste)
- demişler (demek – kök: de)
- görürsün (görmek – kök: gör)
Türemiş Fiiller: Fiil kök veya gövdelerine yapım eki getirilerek oluşturulan fiillerdir. Bazen bir isimden, bazen de bir başka fiilden türeyebilirler.
Örnekler:
- anlatmış (anlamak fiil köküne “-t” yapım eki gelerek türemiş: anla-t-mak)
- göstermişler (görmek fiil köküne “-ster” yapım eki gelerek türemiş: gör-ster-mek)
- gerçekleştirmesine (gerçek isminden “-leş” ve “-tir” ekleriyle türemiş: gerçek-leş–tir-mek)
Birleşik Fiiller: İki veya daha fazla sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşan fiillerdir. Üç çeşidi vardır: anlamca kaynaşmış, kurallı birleşik ve yardımcı fiille kurulan birleşik fiiller.
Örnekler:
- yardım edebileceklerini (yardım etmek – yardımcı fiille kurulan birleşik fiil)
- tanık olursun (tanık olmak – yardımcı fiille kurulan birleşik fiil)
- anlaşmaya varmışlar (anlaşmaya varmak – anlamca kaynaşmış birleşik fiil, “anlaşmak” anlamında)
8. Etkinlik
Kitap kapağınızı tasarlarken defterinize aldığınız notlardan hareketle hangi iş ve işlem basamaklarını takip ettiğinizi anlatan bir metin yazınız.
Çözüm:
Haydi, şimdi hayali bir kitap kapağı tasarlayalım ve bu süreçte neler yaptığımızı anlatan güzel bir metin yazalım. Sanki defterimize notlar almışız gibi düşünelim.
Kitap kapağı tasarlamak, aslında çok keyifli ve yaratıcı bir süreç. Ben de defterime aldığım notlar doğrultusunda, kitabımın ruhunu en iyi yansıtacak bir kapak oluşturmak için belirli adımları takip ettim.
Adım 1: Kitabın Konusunu ve Duygusunu Anlamak
Öncelikle, tasarlayacağım kapağın ait olduğu kitabın konusunu ve vermek istediği ana mesajı iyice anlamaya çalıştım. Defterime, kitabın ana karakterlerini, geçtiği zamanı ve mekânı, kitabın genel atmosferini (eğlenceli mi, hüzünlü mü, gizemli mi?) not aldım. Örneğin, macera dolu bir kitap için daha dinamik ve hareketli bir kapak gerektiğini düşündüm.
Adım 2: Anahtar Kelimeler ve Görsel Fikirler Belirlemek
Kitabın konusundan yola çıkarak aklıma gelen anahtar kelimeleri ve bu kelimelerle ilişkilendirebileceğim görselleri defterime yazdım. Örneğin, “orman”, “gizem”, “eski harita” gibi kelimelerle birlikte, bir ağaç silüeti, pusula veya yıpranmış bir parşömen gibi görselleri hayal ettim. Renkler hakkında da notlar aldım; koyu yeşil ve kahverengi tonları ormanı, sarı ve turuncu tonları macerayı çağrıştırabilirdi.
Adım 3: Taslak Çizimleri Yapmak
Defterimin boş sayfalarına farklı kapak düzenleri için kaba taslaklar çizdim. Görselleri nereye yerleştireceğimi, kitabın adını ve yazarının ismini kapağın neresine yazacağımı belirledim. Birkaç farklı fikir üzerinde çalıştım ve hangisinin daha dikkat çekici olabileceğini düşündüm. Hangi yazı tipinin (fontun) kitabın türüne daha uygun olacağını da not aldım. Mesela, eski el yazısı gibi bir font, tarihi bir roman için çok uygun olabilirdi.
Adım 4: Görsel ve Metinleri Birleştirmek
Son olarak, seçtiğim en iyi taslak üzerinden ilerledim. Uygun bir görsel buldum veya kendim çizmeye çalıştım. Kitabın adını ve yazarının ismini, belirlediğim yazı tipiyle kapağa yerleştirdim. Renkleri son bir kez gözden geçirdim. Amacım, kapağa bakan birinin, kitabın içeriği hakkında hemen bir fikir edinmesini sağlamaktı.
Bu adımları takip ederek, kitabımın konusuyla uyumlu, hem merak uyandıran hem de estetik açıdan hoş bir kapak taslağı ortaya çıkardım. Her adımda defterime aldığım notlar, bana yol gösterici oldu ve süreci daha düzenli hale getirdi.