7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 50
Sevgili öğrencim, şimdi seninle Milli Mücadele dönemindeki kahraman kadınlarımızı anlatan metinleri inceleyip soruları adım adım çözeceğiz. Hazır mısın?
5. Etkinlik Metni, okurken altını çizdiğiniz bölümlerden hareketle özetleyiniz.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte metni özetlememiz isteniyor. Ancak bana gönderdiğin metinde altı çizili yerler olmadığı için, ben sana metnin genel bir özetini yapacağım. Sen de okurken altını çizdiğin yerleri kendi özetine ekleyebilirsin.
Çözüm:
Bu metin, Milli Mücadele döneminde Tekirdağ’ın Mürefte kasabasında yaşayan kadınların vatan savunmasına nasıl büyük katkılar sağladığını anlatıyor. Özellikle Çanakkale Savaşı sırasında yaralanan askerlerimiz Mürefte’ye getirildiğinde, bu kahraman kadınlar hiç düşünmeden onlara sahip çıkmışlar. Askerlerimizin yaralarını sarmış, onlara yemekler pişirmiş, çamaşırlarını yıkamış ve en önemlisi de onlara kendi evlerindeymiş gibi hissettirerek büyük bir moral kaynağı olmuşlar. Mürefte’li Ayşeler, Fatmalar, Haticeler gibi isimler bu özverili çalışmalarıyla öne çıkıyor. Metinde ayrıca, Çanakkale’de yaralanan ve Mürefte’ye getirilen Emin Astsubay’ın hikayesi de yer alıyor. Emin Astsubay, Mürefte’li kadınların kendisine gösterdiği bu şefkatli ve fedakar davranışlar karşısında onlara çok minnettar kalmış. Kısacası, Mürefte’li kadınlar, cephede savaşmasalar da cephe gerisinde yaptıklarıyla Milli Mücadele’nin kazanılmasında çok önemli bir rol oynamışlardır.
6. Etkinlik Seçtiğiniz kadın kahramanlardan birisiyle ilgili hazırladığınız sunumu yapınız.
Çözüm:
Bu etkinlik aslında senin yapacağın bir proje ödevi, canım öğrencim. Ben sana nasıl bir yol izleyebileceğin konusunda yardımcı olayım:
- Kahraman Seçimi: Metinde adı geçen Mürefte’li kadınlardan (Ayşeler, Fatmalar, Haticeler) birini veya görsellerde gördüğümüz Şerife Bacı, Erzurumlu Kara Fatma, Nene Hatun, Nezahat Onbaşı, Halime Çavuş gibi kahramanlardan birini seçebilirsin. Metindeki bilgiler ışığında Mürefte’li kadınları seçmek daha kolay olabilir.
- Araştırma: Seçtiğin kahraman hakkında biraz daha araştırma yapabilirsin. Nerede doğmuş, neler yapmış, Milli Mücadele’ye katkıları neler olmuş gibi sorulara cevap arayabilirsin. Eğer Mürefte’li kadınları seçersen, onların genel olarak neler yaptığını, askerlere nasıl destek olduklarını metinden yola çıkarak anlatabilirsin.
- Sunum Hazırlığı: Sunumunda kahramanının fotoğrafını (eğer varsa), onunla ilgili önemli bilgileri, yaptığı fedakarlıkları maddeler halinde sıralayabilirsin.
- Anlatım: Sunum yaparken, kahramanını kendi cümlelerinle ve içten bir şekilde anlatmaya çalış. Neden bu kahramanı seçtiğini, ondan ne öğrendiğini de söyleyebilirsin. Unutma, bu kahramanlar bizim için çok değerli ve onların hikayelerini anlatmak, anılarını yaşatmak çok önemli!
7. Etkinlik Aşağıdaki metinleri okuyarak soruları cevaplayınız.
Önce metinleri dikkatlice bir daha okuyalım:
A Metni: “Gözlerimi biraz sağa çevirdim, güzel bir yamacın eteklerindeki muhteşem çam ağaçlarını kendilerine mahsus bir seda ile beni müjdelerken gördüm. Bakışlarımı sola çevirdim. Başımı kaldırdım, gölgesinde dinlendiğim ağacın yapraklarına baktım.”
B Metni: “Mürefte’li kadınların bu özverili davranışları yaralı askerlerimize büyük moral veriyordu. Çünkü kendilerini evlerinde gibi hissediyorlardı. Mürefte’li Ayşeler, Fatmalar, Haticeler hep birlikte iş bölümü yaparak kimi çarşafları yıkıyor, kimi de yemek pişiriyordu.”
Şimdi soruları cevaplayalım:
a) Metinlerin hangisinde yazar olayın kahramanıdır?
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bir metinde yazar kendisi olayın içindeyse, yani “ben” diliyle anlatıyorsa, o olayın kahramanıdır. Metin A’ya baktığımızda, yazar “Gözlerimi çevirdim“, “gördüm“, “bakışlarımı çevirdim“, “başımı kaldırdım“, “baktım” gibi ifadeler kullanmış. Bu ifadeler, eylemleri yapanın bizzat yazarın kendisi olduğunu gösteriyor. Yani yazar, kendi gözlemlerini ve yaşadıklarını anlatıyor.
Sonuç:
A Metni.
b) Hangi metinde yazar başkalarının başından geçen olayları anlatmıştır?
Çözüm:
Bir metinde yazar, kendisi dışında başka kişilerin yaşadıklarını, yaptıklarını anlatıyorsa, o zaman başkalarının başından geçen olayları anlatmış demektir. Metin B’ye baktığımızda, yazar “Mürefte’li kadınların… moral veriyordu“, “hissediyorlardı“, “Ayşeler, Fatmalar, Haticeler… yıkıyordu“, “pişiriyordu” gibi ifadeler kullanmış. Burada anlatılanlar yazarın değil, Mürefte’li kadınların eylemleri. Yazar, bu olayları dışarıdan bir gözlemci gibi aktarıyor.
Sonuç:
B Metni.
c) Birinci tekil kişi ekleriyle çekimlenen fiiller hangi metinde yer almıştır? Neden?
Çözüm:
Birinci tekil kişi ekleri, bir eylemi “ben”in yaptığını gösteren eklerdir. Mesela “geldim“, “gittim“, “okuyorum” gibi. Metin A’ya baktığımızda, “çevirdim“, “gördüm“, “kaldırdım“, “baktım” fiillerinde “-dim”, “-düm”, “-tım” gibi ekler var. Bu ekler, eylemleri yapanın “ben” olduğunu, yani yazarın kendisi olduğunu gösterir. Yazar, kendi yaşantısını ve gözlemlerini aktardığı için bu ekleri kullanmıştır.
Sonuç:
A Metni. Çünkü yazar, kendi yaşadıklarını ve gözlemlerini “ben” ağzından anlatıyor.
ç) Üçüncü tekil kişi ekleriyle çekimlenen fiiller hangi metinde yer almıştır? Neden?
Çözüm:
Üçüncü tekil kişi ekleri, bir eylemi “o”nun yaptığını gösteren eklerdir. Mesela “geldi“, “gitti“, “okuyor” gibi. Metin B’ye baktığımızda, “veriyordu“, “hissediyorlardı“, “yıkıyor”, “pişiriyordu” gibi fiiller var. Bu fiiller, eylemleri yapanın “Mürefte’li kadınlar” olduğunu, yani yazarın kendisi dışında başka kişilerin eylemlerini anlattığını gösteriyor. Yazar, başkalarının yaptıklarını anlattığı için üçüncü tekil (veya çoğul, burada kadınlar çoğul ama fiil çekimleri genel durumu anlatıyor) kişi eklerini kullanmıştır.
Sonuç:
B Metni. Çünkü yazar, kendisi dışındaki kişilerin (Mürefte’li kadınların) yaptıklarını anlatıyor.