7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 115

Merhaba sevgili öğrencim,

Bugün seninle “Kaplumbağayla İki Ördek” metnini inceleyerek çok keyifli etkinlikler yapacağız. Metni dikkatlice okuduğuna eminim. Şimdi soruları adım adım çözelim ve metni daha iyi anlayalım.

Soru 3: Okuduğunuz metindeki gerçek ve kurgusal unsurları belirleyerek yazınız.

Sevgili öğrencim, bir metni okurken bazı olayların gerçek hayatta olabileceğini, bazı olayların ise sadece hayal ürünü olduğunu görürüz. İşte bunlara gerçek unsurlar ve kurgusal unsurlar diyoruz. Bu etkinlikte metindeki gerçekçi ve hayali kısımları ayıracağız. Hadi bakalım, seninle birlikte metindeki unsurları inceleyelim:

Gerçek Unsurlar:

• Kaplumbağa ve ördeklerin var olması (çünkü bunlar gerçek hayvanlardır).
• Hayvanların yaşaması, bir yerde bulunması.
• Ülkeleri, dünyayı gezme isteği (insanlar gibi hayvanların da göç etme, yer değiştirme gibi davranışları vardır).
• Sopa gibi bir eşyanın varlığı.
• Amerika gibi bir yer adının geçmesi (Amerika gerçek bir kıtadır).

Kurgusal Unsurlar:

• Kaplumbağanın düş kurması, yaşadığı yerden bıkması ve tiksinmesi (bu duygular insana özgüdür).
• Kaplumbağanın konuşması ve düşüncelerini ördeklere anlatması (hayvanlar konuşamazlar).
• Ördeklerin iyiliksever olması, kaplumbağanın hayalini gerçekleştirmeye yardım etmeleri (bu özellikler ve eylemler insana özgüdür).
• Ördeklerin konuşması ve kaplumbağaya yol tarif etmeleri.
• Ördeklerin bir kaplumbağayı bir sopayla tutup Amerika’ya kadar taşıyabilmesi (fiziksel olarak mümkün değildir, hayvanların böyle bir gücü ve planlama yeteneği yoktur).
• Homeros ve Odysseus gibi tarihi/edebi figürlerden bahsedilmesi ve hayvanların onların gördüğünden daha fazlasını göreceğinin söylenmesi (hayvanların bu tür bilgilere sahip olması ve böyle karşılaştırmalar yapması kurgusaldır).

Soru 4: Aşağıda verilen söz sanatlarına “Kaplumbağayla İki Ördek” metninden örnekler bularak yazınız.

Şimdi de metindeki söz sanatlarını bulacağız. Söz sanatları, metinleri daha etkileyici ve güzel hale getiren anlatım biçimleridir. Burada iki önemli söz sanatına bakacağız: kişileştirme ve konuşturma.

Kişileştirme: Canlı ya da cansız varlıklara insanlara özgü özellikler vermektir. Mesela bir bulutun ağlaması, bir ağacın dans etmesi gibi.

Metinden örnekler:

• “sürekli düş kuran bir kaplumbağa” (Düş kurmak insana özgü bir eylemdir.)
• “Yaşadığı inden bıkmış, nereye gitse tiksinmeye başlamış.” (Bıkmak ve tiksinmek insanlara ait duygulardır.)
• “Ülkeyi gezip görmek, dünyayı ve içindekileri daha iyi tanımak istiyormuş.” (Merak etmek, tanıma isteği insana özgüdür.)
• “Bu yaban ördekleri güzel oldukları kadar da iyiliksever yaratıklarmış…” (İyiliksever olmak insani bir özelliktir.)
• “Kaplumbağa öneriyi beğenmiş.” (Beğenmek insani bir duygudur.)
• “Uzun uzun konuşmuşlar, tartışmışlar tasarıyı, sonunda da anlaşmaya varmışlar.” (Konuşmak, tartışmak, anlaşmak insanlara ait eylemlerdir.)

Konuşturma: İnsan dışındaki varlıkları (hayvanları, bitkileri, cansız varlıkları) konuşturma sanatıdır. Genellikle kişileştirme sanatı ile birlikte kullanılır.

Metinden örnekler:

• Ördeklerin kaplumbağaya yardım edebileceklerini söylemeleri: “…büyük düşünü gerçekleştirmesine yardım edebileceklerini söylemişler bizim kaplumbağaya.”
• Ördeklerin kaplumbağayla konuşmaları: “Su uçsuz bucaksız yolu görüyor musun?” demişler. “Biz seni bu yoldan ta Amerika’ya kadar taşırız. Nice cumhuriyetler, nice krallıklar, nice halklar görürsün; çok değişik törelere tanık olursun; çok yerler görürsün.“
• Ördeklerin kaplumbağayı uyarmaları: “Sımsıkı tut dişlerinle, sakın bırakma.” demişler.

Soru 5: “Kaplumbağayla İki Ördek” metninden hareketle aşağıdaki boşlukları doldurunuz.

Şimdi de metnin haritasını çıkaracağız. Bir hikayenin ana unsurları olan olay, şahıs ve varlık kadrosu, mekân ve zamanı belirleyerek hikayeyi daha iyi çözümleyeceğiz.

Olay:

Kaplumbağanın yaşadığı yerden sıkılıp dünyayı gezme isteği duyması. Bu isteğini iki yabani ördeğe anlatması. Ördeklerin de ona yardım etmeyi kabul ederek, kaplumbağayı bir sopayla tutarak Amerika’ya kadar uçurma planı yapmaları ve bu plan doğrultusunda hazırlıklarını tamamlamaları.

Şahıs ve Varlık Kadrosu:

• Kaplumbağa
• İki Yaban Ördeği

Mekân:

• Kaplumbağanın yaşadığı in (hikayenin başladığı yer).
• Gökyüzü (ördeklerin kaplumbağaya gösterdiği ve yolculuk yapacakları yer).
• Amerika (gitmeyi planladıkları uzak yer).
• Dünya / Ülke (kaplumbağanın gezmek istediği geniş alan).

Zaman:

• “Bir varmış, bir yokmuş, bir zamanlar” (Masallara özgü, belirsiz geçmiş zaman).
• “Günün birinde” (Yine masallarda sıkça geçen, belirli olmayan bir an).

Harika bir iş çıkardın! Metni başarıyla analiz ettik ve tüm soruları doğru cevapladık. Gördüğün gibi, metinleri dikkatli okuyarak ve üzerinde düşünerek her şeyi kolayca anlayabiliriz. Tebrik ederim!