Merhaba sevgili öğrencim, Türkçe dersimize hoş geldin! Sana gönderdiğim görsellerdeki soruları şimdi birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevaplarını bulalım. Hiç merak etme, hepsini kolayca anlayacaksın.
Şimdi ilk sorumuzla başlayalım:
4. Etkinlik
a) Gölge oyunu ile ilgili yaptığınız araştırmadan edindiğiniz bilgiler doğrultusunda düşüncelerinizi mantıksal bütünlük içinde arkadaşlarınıza anlatınız.
Sevgili öğrencim, bu soruda bizden gölge oyunu hakkında bilgi vermemiz isteniyor. Görseldeki “KARAGÖZ NEDİR?” başlıklı metin, bizim araştırma kaynağımız olacak. Şimdi o metindeki bilgileri kullanarak bir anlatım hazırlayalım:
Çözüm:
Merhaba arkadaşlar!
Bugün sizlere çok eski ve eğlenceli bir sanatımızdan, gölge oyunu Karagöz‘den bahsetmek istiyorum. Metnimizde okuduğumuz gibi, Karagöz aslında bir gölge tiyatrosu türü ve bizim geleneksel Halk Tiyatromuzun çok önemli bir parçası.
Karagöz, sadece bir oyun değil, aynı zamanda bizim meddahlık, kukla, köy seyirlik oyunları ve tuluat tiyatrosu gibi diğer gösteri sanatlarımızla da akraba. Bu oyunların en güzel yanı ne biliyor musunuz? Oyunlar önceden tam olarak belirlenmiş bir metne göre oynanmıyor! Yani Karagöz’ü oynayan sanatçı, o anki duruma göre doğaçlama yapıyor. Bu da her oyunu birbirinden farklı ve özel kılıyor.
Oyunun iki ana kahramanı var: Karagöz ve Hacivat. Bu ikili, komik diyalogları ve bazen de yanlış anlamalarıyla bizi güldürüyor ve eğlendiriyor. Metinde de belirtildiği gibi, Karagöz oyunları hem güldürücü hem de eğlendirici özellikleriyle seyircileri kendine bağlıyor.
Karagöz gösterilerinde sadece konuşma değil, müzik, taklit, dans ve folklor öğeleri de bolca kullanılıyor. Bu sayede oyunlar daha renkli ve dikkat çekici hale geliyor. Özellikle Ramazan ayında ve çocuk eğlencelerinde Karagöz’ün yeri bambaşka. Hatta günümüzdeki çizgi filmler, sinema ve televizyonlardaki bazı yapımlar bile Karagöz’den esinlenmiş!
Karagöz, sadece Anadolu’da değil, Avrupa’dan Afrika’ya kadar birçok yerde sevilerek izlenmiş. Cumhuriyetimiz kurulduktan sonra da bu geleneğimiz farklı ülkelere tanıtılmış ve oralarda da gösterileri yapılmış. Gördüğünüz gibi Karagöz, sadece bir gölge oyunu değil, aynı zamanda bizim kültürümüzü yansıtan, bizi güldüren ve eğiten çok değerli bir mirasımızdır.
b) Aşağıdaki “Akran Değerlendirme Formu”nda verilen özelliklere göre arkadaşınızı değerlendiriniz.
Sevgili öğrencim, bu soru senin sınıf içinde yapacağın bir gözlem ve değerlendirme etkinliği. “Akran Değerlendirme Formu” adı üstünde, bir arkadaşını gözlemleyerek onun iletişim becerilerini değerlendirmen için hazırlanmış bir form. Bu formu ben senin yerine dolduramam, çünkü bu senin yapacağın kişisel bir gözlem ve değerlendirme.
Çözüm:
Bu bölüm, senin bir arkadaşının konuşma ve iletişim becerilerini gözlemleyerek dolduracağın bir tablo. Formda belirtilen özelliklere göre arkadaşının davranışlarını incelemen ve ardından her bir özellik için “Evet”, “Kısmen” veya “Hayır” seçeneklerinden birini işaretlemen gerekiyor.
Nasıl yapacaksın?
Örneğin, bir arkadaşınla sohbet ederken:
- “Konuşmasına uygun ifadelerle başladı.” maddesi için, arkadaşın konuşmaya nasıl başlıyor? Direkt konuya mı giriyor yoksa uygun bir giriş mi yapıyor? Buna göre işaretlersin.
- “Empati kurma, tartışma, katılımlı, eleştirel konuşma gibi konuşma stratejilerini uyguladı.” maddesi için, arkadaşın kendini başkasının yerine koyabiliyor mu, bir tartışmayı yapıcı bir şekilde yürütebiliyor mu, konuşmaya katkı sağlıyor mu? Bunları gözlemlersin.
- “Dinleyicilerle göz teması kurdu.” maddesi için, konuşurken seninle veya diğer dinleyicilerle göz teması kuruyor mu? Buna dikkat edersin.
- Diğer maddeleri de aynı şekilde arkadaşının konuşmasını dinleyip gözlemleyerek doldurabilirsin.
Bu form, hem senin gözlem yeteneğini geliştirmen için hem de arkadaşının iletişim becerileri hakkında düşünmen için çok faydalı bir etkinliktir.
Şimdi ikinci ana sorumuza geçelim:
5. Etkinlik
a) Aşağıdaki paragrafı okuyunuz. Paragrafta kullanılan geçiş ve bağlantı ifadelerini bulup altlarını çiziniz.
Bu soruda, bize verilen “KÜLTÜR NEDİR?” başlıklı metni dikkatlice okuyup, metin içindeki cümleleri birbirine bağlayan veya bir düşünceden başka bir düşünceye geçişi sağlayan kelime veya kelime gruplarını bulacağız. Bunlara “geçiş ve bağlantı ifadeleri” denir.
Çözüm:
Önce paragrafı tekrar okuyalım:
“İlk olarak kültür kelimesi Latince “ekin ekmek” anlamında kullanılmıştır. Oysaki bizler kültürü bir ferdin veya bir milletin manevi değerlerini işlemesi, çoğaltması ve geliştirilmesi olarak adlandırırız. Başka bir deyişle kültür; tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde oluşturulan bütün maddi ve manevi değerlerin sonraki nesillere aktarılmasında kullanılan araçların bütünüdür. Özellikle dil, kültürel unsurların en önemli taşıyıcısı olmuştur. Son olarak kültür; bir insanın birçok şeyi okumuş, düşünmüş ve yaşayışına sindirmiş hâlidir, diyebiliriz.”
Yukarıdaki paragrafta altını çizdiğim kelime ve kelime grupları, metnin akışını sağlayan geçiş ve bağlantı ifadeleridir. Şimdi bunları listeleyelim:
- İlk olarak: Konuya başlarken veya bir sıralama yaparken kullanılır.
- Oysaki: Önceki düşüncenin aksini veya farklı bir bakış açısını belirtmek için kullanılır.
- Başka bir deyişle: Bir önceki cümlede söylenen şeyi farklı kelimelerle açıklamak veya özetlemek için kullanılır.
- Özellikle: Belirli bir şeye dikkat çekmek, vurgu yapmak için kullanılır.
- Son olarak: Bir sıralamanın veya anlatımın sonuna geldiğini belirtmek için kullanılır.
Bu ifadeler, metni daha anlaşılır ve akıcı hale getirir, farklı düşünceler arasında köprü kurar.
Umarım bu açıklamalar senin için anlaşılır ve faydalı olmuştur sevgili öğrencim. Bir sonraki derste görüşmek üzere!