Merhaba sevgili öğrencim! Ben Türkçe öğretmeniniz. Görseldeki soruları senin için adım adım analiz edip çözeceğim ve her şeyi en anlaşılır şekilde açıklamaya çalışacağım. Hazırsan başlayalım!
10. Etkinlik Aşağıda giriş bölümü verilmiş olan yazıyı sohbet türüne uygun olarak devam ettiriniz ve yazınıza uygun bir başlık belirleyiniz.
Eşyalarımı toplarken yıllardır sakladığım fotoğraf albümü geçti elime. İşi gücü bırakıp çekildim bir köşeye ve fotoğrafları teker teker gözden geçirmeye başladım. Birden yüzüme bir gülümsemenin yayıldığını hissettim. Siz şimdi beni gülümseten şeyi merak ediyorsunuz değil mi?
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte bizden bir “sohbet” yazısını tamamlamamız isteniyor. Sohbet yazıları, yazarın okuyucuyla sanki karşılıklı konuşuyormuş gibi, içten ve samimi bir dille yazdığı yazılardır. Yazar, kendi düşüncelerini, anılarını veya gözlemlerini aktarırken okuyucuya sorular sorar, onunla dertleşir gibi bir hava yaratır. Metnin giriş kısmında da yazar bize doğrudan seslenmiş ve “Siz şimdi beni gülümseten şeyi merak ediyorsunuz değil mi?” diyerek sohbetin kapısını aralamış.
Adım 1: Başlık Belirleme
Metnin girişinde yazarın bir fotoğraf albümüne bakarken gülümsediğinden bahsediliyor. Bu gülümsemenin sebebi, albümdeki anılardır. Bu yüzden başlığımız anılarla veya geçmişle ilgili olabilir. İşte sana birkaç başlık önerisi:
- Gülümseten Anılar
- Eski Dostlar Albümü
- Zaman Tünelindeki Fotoğraflar
- Bir Albüm, Bin Anı
Ben bu metin için “Gülümseten Anılar” başlığını seçiyorum. Çünkü metinde zaten bir gülümsemeden bahsediliyor ve bu gülümseme anılarla ilişkili.
Adım 2: Yazıyı Sohbet Türüne Uygun Şekilde Devam Ettirme
Şimdi sıra geldi yazıyı devam ettirmeye. Yazarın “Siz şimdi beni gülümseten şeyi merak ediyorsunuz değil mi?” sorusundan sonra, onu gülümseten anıyı anlatması ve okuyucuya yine sorular sorarak onu sohbete dahil etmesi gerekiyor. İşte sana bir örnek devam metni:
Başlık: Gülümseten Anılar
Eşyalarımı toplarken yıllardır sakladığım fotoğraf albümü geçti elime. İşi gücü bırakıp çekildim bir köşeye ve fotoğrafları teker teker gözden geçirmeye başladım. Birden yüzüme bir gülümsemenin yayıldığını hissettim. Siz şimdi beni gülümseten şeyi merak ediyorsunuz değil mi? O albümde ne fotoğraflar var bir bilseniz! Bir tanesi vardı, ilkokuldan bir arkadaşımla çekildiğimiz. Hani şu okul gezisinde, dondurma yerken yüzümüze bulaştırdığımız fotoğraf… O anki masumiyetimiz, kahkahalarımız geldi gözümün önüne. Sanki o günleri yeniden yaşıyormuş gibi oldum. İnsan bazen geçmişe dönüp bakınca anlıyor ne kadar kıymetli anılar biriktirdiğini. Büyüdükçe unuttuğumuz, gözümüzden kaçan o küçük ama değerli anlar, bir fotoğraf karesinde karşımıza çıkınca ne kadar da güzel hissettiriyor, değil mi? Sizin de böyle albümleriniz, sizi gülümseten fotoğraflarınız var mı? Eminim vardır ve sizin de beni anladığınızı düşünüyorum. Haydi, siz de bugün bir fotoğraf albümü karıştırın, eminim sizi de gülümseten bir kare bulacaksınız!
Açıklama:
Bu metin, sohbet türünün özelliklerini taşıyor. Neden mi?
- Yazar, okuyucuya doğrudan “Siz şimdi beni gülümseten şeyi merak ediyorsunuz değil mi?” ve “Sizin de böyle albümleriniz, sizi gülümseten fotoğraflarınız var mı?” gibi sorular sorarak onu sohbete dahil ediyor.
- “Bir bilseniz!”, “değil mi?” gibi ifadelerle samimi bir dil kullanıyor.
- Kendi kişisel anısını (ilkokuldan bir fotoğraf) paylaşıyor.
- Okuyucuyu düşünmeye ve kendi anılarını hatırlamaya teşvik ediyor (“Haydi, siz de bugün bir fotoğraf albümü karıştırın…”).
İşte bu şekilde, hem metni tamamlamış hem de sohbet türünün kurallarına uymuş olduk. Umarım sen de kendi anılarından yola çıkarak böyle güzel bir yazı yazabilirsin!
***
Şimdi gelelim “Gelecek Derse Hazırlık” bölümüne. Burada bize iki önemli konu hakkında araştırma yapmamız istenmiş. Bunları da adım adım inceleyelim.
Gelecek Derse Hazırlık
- “Braille (Birey) Alfabesi” hakkında araştırma yapınız.
- Engelli bireylerin karşılaştıkları sorunların neler olduğunu araştırınız.
Çözüm:
Adım 1: Braille (Birey) Alfabesi Hakkında Araştırma
Sevgili öğrencim, “Braille Alfabesi” aslında “Braille (Bırayl) Alfabesi” olarak okunur. Bu alfabe, görme engelli insanların okuyup yazabilmesi için geliştirilmiş çok özel bir sistemdir. Hadi gel, bu sistemi biraz daha yakından tanıyalım:
Braille Alfabesi Nedir?
Braille Alfabesi, görme engelli kişilerin parmak uçlarıyla dokunarak okuyup yazabildikleri, kabartma noktalardan oluşan bir yazı sistemidir. Her harf, sayı veya noktalama işareti, belirli bir düzende yerleştirilmiş bir veya daha fazla kabartma noktasıyla temsil edilir.
Kim İcat Etti?
Bu özel alfabe, 19. yüzyılın başlarında Louis Braille adında görme engelli bir Fransız tarafından icat edilmiştir. Louis Braille, çocukken geçirdiği bir kaza sonucunda görme yetisini kaybetmiş ve kendisi gibi görme engelli kişilerin okuma yazma öğrenmesini kolaylaştırmak için bu sistemi geliştirmiştir.
Nasıl Çalışır?
Braille alfabesinde, her karakter (harf, sayı vb.) altı noktadan oluşan küçük bir hücre içinde gösterilir. Bu altı noktanın farklı kombinasyonları kullanılarak tüm harfler ve semboller oluşturulur. Görme engelli kişiler, parmak uçlarını bu kabartma noktaların üzerinde gezdirerek hangi harf veya kelime olduğunu anlarlar. Böylece kitap okuyabilir, not alabilir ve bilgiye ulaşabilirler.
Neden Önemli?
Braille alfabesi, görme engelli bireylerin eğitim almalarını, bilgiye erişmelerini ve günlük hayatta daha bağımsız olmalarını sağlayan çok önemli bir araçtır. Bu alfabe sayesinde kitaplar, tabelalar, ilaç kutuları ve daha birçok şey onlar için okunabilir hale gelmiştir.
Adım 2: Engelli Bireylerin Karşılaştıkları Sorunların Araştırılması
Engelli bireyler, günlük hayatlarında ne yazık ki bazı zorluklarla karşılaşabiliyorlar. Bu zorlukların birçoğu aslında toplumun ve çevrenin engelli bireylere uygun düzenlenmemesinden kaynaklanıyor. İşte engelli bireylerin sıkça karşılaştığı bazı sorunlar:
- Fiziksel Engeller:
- Şehirlerdeki kaldırımların, binaların, toplu taşıma araçlarının (otobüs, metro gibi) engelli erişimine uygun olmaması (örneğin, rampa eksikliği, asansör olmaması).
- Okul, hastane, banka gibi kamu binalarına erişimde yaşanan zorluklar.
- Eğitim ve İstihdam Sorunları:
- Engelli bireyler için uygun eğitim materyallerinin ve destek sistemlerinin yetersiz olması.
- İş bulmada zorluklar yaşamaları, iş yerlerinin engelli dostu olmaması veya önyargılar nedeniyle işe alınmamaları.
- Sosyal ve İletişim Engelleri:
- Toplumdaki önyargılar ve ayrımcılık (engelli bireylere acıma veya küçümseme gibi yanlış tutumlar).
- İşitme engelliler için işaret dili tercümanı eksikliği, görme engelliler için Braille materyal eksikliği gibi iletişim engelleri.
- Sosyal aktivitelere (spor, sanat, kültürel etkinlikler) katılımlarının kısıtlı olması.
- Sağlık Hizmetlerine Erişim:
- Engelli bireylerin özel sağlık ihtiyaçlarına uygun hizmetlerin yetersizliği veya bu hizmetlere ulaşmada yaşanan zorluklar.
- Bilgiye Erişim Engelleri:
- İnternet sitelerinin, mobil uygulamaların veya diğer dijital platformların engelli erişimine uygun olmaması.
- Kitapların ve diğer yazılı materyallerin Braille veya sesli formatta bulunmaması.
Açıklama:
Bu sorunlar, engelli bireylerin hayatlarını zorlaştırır ve onların topluma tam olarak katılmalarını engeller. Önemli olan, herkesin bu konuda bilinçlenmesi ve çevremizi engelli bireylerin de rahatça kullanabileceği şekilde düzenlememizdir. Unutmayalım ki, asıl engel, kalplerimizdeki ve zihinlerimizdeki önyargılardır. Herkesin eşit haklara ve fırsatlara sahip olması için hepimize görev düşüyor!
Umarım bu açıklamalar senin için faydalı olmuştur. Herhangi bir sorunda her zaman bana danışabilirsin!