Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün “Bir Dünya Düşünürüm” adlı şiirimizle ilgili etkinlikleri birlikte çözeceğiz. Şiiri dikkatlice okuduğunuzu ve anlamaya çalıştığınızı biliyorum. Şimdi soruları adım adım inceleyelim ve cevaplarını şiirimizden yola çıkarak bulalım.
1. Etkinlik
Şiirde geçen anlamını bilmediğiniz kelimeleri belirleyiniz. Belirlediğiniz kelimelerin anlamlarını şiirden hareketle tahmin ederek yazınız. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz.
Sevgili gençler, bir metni anlarken bilmediğimiz kelimelerle karşılaşmamız çok doğal. Önemli olan, bu kelimelerin anlamlarını metnin gelişine göre tahmin edebilmek ve sonra da doğru olup olmadığını kontrol etmek. Şimdi şiirden birkaç kelime seçelim ve anlamlarını tahmin edelim:
| Kelimelerim | Tahminim |
|---|---|
| Ülküsü | Bir kişinin veya toplumun ulaşmak istediği yüce amaç, ideal. |
| Arzulanmış | Çok istenen, dilek edilen, özlenen. |
| Okşanır | Sevgiyle dokunulur, nazikçe dokunulur. |
| Olimpiyat şenliği | Büyük bir coşku ve kutlama ortamı, olimpiyat oyunları gibi büyük bir festival. |
| Arkadia | Eski Yunan şiirlerinde geçen, doğal güzelliklerle dolu, huzurlu ve cennet gibi bir yer. (Şiirin altında küçük bir bilgi kutusunda da açıklanmış.) |
| Selinde | Çok miktarda, bolca, akıntı içinde. (Burada duygunun çokluğunu ifade ediyor.) |
Gördüğünüz gibi, kelimelerin anlamlarını şiirin genel havasından ve cümle içindeki yerinden yola çıkarak tahmin edebiliriz. Mesela “ülküsü kardeşlik” derken, kardeşliğin çok önemli bir hedef olduğunu anlıyoruz.
2. Etkinlik
a) Aşağıdaki soruları okuduğunuz şiirden hareketle cevaplayınız.
1. Şiirin birinci bölümünde şair, nasıl bir dünya düşünüyor?
Şiirin ilk bölümünde şair, hırsın ve kinin olmadığı, herkesin yüzünde çocuksu bir gülümsemenin olduğu ve gözlerde sevgi ışığının yandığı bir dünya hayal ediyor. Yani aslında sevgi, barış ve mutluluk dolu bir dünya düşlüyor.
2. Şiire göre ülküsü kardeşlik olan bir dünyada yaşayan insanların özellikleri nelerdir?
Şiire göre, ülküsü kardeşlik olan bir dünyada yaşayan insanlar; yaşlıların korkusuz olduğu, çocukların mutlu olduğu ve gençlerin de yaşatan sevinçler için yarıştığı, yani iyilik ve güzellikler için çaba gösterdiği insanlardır.
3. Şiirin ana duygusu nedir?
Şiirin ana duygusu, daha güzel, barışçıl ve sevgi dolu bir dünya özlemi ve bu dünyaya olan umuttur. Şair, insanlık için iyi ve güzel olanın peşinden koşuyor, kardeşlik ve dostluk dolu bir gelecek hayal ediyor.
4. Şairin yerinde olsaydınız nasıl bir dünya düşünürdünüz? Anlatınız.
Eğer şairin yerinde olsaydım, ben de benzer bir dünya düşünürdüm. Benim hayalimdeki dünyada doğa korunur, hayvanlar özgürce yaşar ve insanlar birbirlerine karşı daha anlayışlı olurdu. Kimsenin aç kalmadığı, herkesin eğitim alabildiği ve farklılıkların bir zenginlik olarak görüldüğü, savaşların olmadığı bir dünya isterdim. Çocukların oyun oynayabildiği, büyüklerin huzur içinde yaşadığı bir dünya hayal ederdim.
5. Şiirin en beğendiğiniz bölümü hangisidir? Neden?
Şiirin en beğendiğim bölümü, “Bir dünya düşünürüm, Sapsarı, siyahında, beyazında Yürekler hep aynı anlayışla çarpar, Aynı rüzgârla okşanır özgürlük çiçeği bayraklar…” dizelerinin olduğu kısımdır. Çünkü bu dizeler, insanların ten renkleri veya dış görünüşleri ne olursa olsun, kalplerinin aynı güzellikler için attığını, özgürlük ve barış için bir araya geldiğini çok güzel anlatıyor. Bu bölüm, evrensel kardeşlik duygusunu en güçlü şekilde hissettiriyor.
b) Okuduğunuz şiirle ilgili iki soru yazarak arkadaşlarınızla paylaşınız.
Şiiri okuduktan sonra aklıma gelen iki soru şunlar:
Şair, “Düşlerimizi mavi Arkadia sabahlarına uzanmış…” derken neyi kastediyor? Sizce Arkadia ne tür bir yerdir?
Şiirde geçen “altın kalpler” ifadesiyle şair kimleri anlatmak istemiştir?
3. Etkinlik
“Bir Dünya Düşünürüm” şiirinde kullanılan söz sanatlarını (kişileştirme, konuşturma, karşıtlık, abartma) bularak yazınız.
Şiirler, duygularımızı daha etkili anlatmak için söz sanatlarından yararlanır. Şimdi şiirimizde hangi söz sanatlarını bulduğumuza bakalım:
- Kişileştirme (Teşhis): İnsan dışındaki varlıklara insan özelliği verme sanatıdır.
- “Açılmış da masallar gülü” – Güllerin açılması doğal ama “masallar gülü” diyerek ona özel bir anlam yüklenmiş.
- “Hırsın, kinin kapısı kapanmış” – Hırs ve kin soyut kavramlardır, bunların kapısı olması onlara insani özellikler atfetmektir.
- “Yüzlerdeki gülümseme çocuksu” – Gülümsemenin çocuksu olması.
- “Gözlerde sevginin ışığı yanmış” – Sevgi bir ışık gibi yanmaz, bu bir kişileştirmedir.
- “Yaşatan sevinçler için yarışta gençlik” – Sevinçler yaşamaz ve yarışmaz, bu da kişileştirme.
- “Rüzgârla okşanır özgürlük çiçeği bayraklar” – Çiçeğin rüzgârla okşanması.
- “Düşlerimizi mavi Arkadia sabahlarına uzanmış” – Düşlerin uzanması.
- “Duygumun selinde yıkanmış” – Duygunun sel olup bir şeyi yıkaması.
- Konuşturma (İntak): İnsan dışındaki varlıkları konuşturma sanatıdır.
- Bu şiirde doğrudan bir konuşturma sanatına örnek göremiyoruz. Yani cansız bir varlığın veya hayvanın konuştuğu bir bölüm bulunmuyor.
- Karşıtlık (Tezat): Birbirine zıt kavramların bir arada kullanılmasıdır.
- “Hırsın, kinin kapısı kapanmış” – Bu ifade, hırs ve kinin olmadığı bir durumu anlatarak, aslında bu olumsuz duyguların varlığına bir gönderme yapar ve dolayısıyla bir karşıtlık oluşturur. Yani hırs ve kinin olduğu bir dünya ile olmadığı bir dünya arasında bir karşıtlık var.
- “Yaşlılar korkusuz, çocuklar mutlu” – Korkusuzluk ve mutluluk gibi olumlu durumlar, normalde yaşanan olumsuzluklara (korku, mutsuzluk) karşı bir zıtlık oluşturur.
- Abartma (Mübalağa): Bir durumu olduğundan çok daha büyük veya küçük gösterme sanatıdır.
- “Bütün altın kalplerce arzulanmış” – Bir şeyin bütün altın kalpler tarafından istenmesi, o isteğin ne kadar büyük ve evrensel olduğunu abartılı bir şekilde ifade eder. “Altın kalpli” ifadesi de bir benzetme içermekle birlikte, “bütün” kelimesiyle birlikte abartma anlamı kazanır.
- “Duygumun selinde yıkanmış” – Duyguların bir sel gibi coşması ve bir şeyi yıkayacak kadar güçlü olması abartmadır.
Umarım bu açıklamalar, şiiri ve soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Edebiyatın güzelliklerini keşfetmeye devam edin!