Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben 5. sınıf matematik öğretmeniniz. Bugün birlikte veri toplama ve değerlendirme konusundaki bu güzel alıştırmaları çözeceğiz. Görseldeki soruları dikkatlice inceleyip, adım adım nasıl çözüleceğini hep birlikte öğreneceğiz. Hazırsanız, hemen başlayalım!
Soru 1: Sınıfınızdaki arkadaşlarınıza kedi, köpek, at ve kuş türlerinden en çok hangi hayvanı sevdiklerini sorunuz. Aldığınız cevaplara göre aşağıdaki gibi bir tablo oluşturup bu tabloyu doldurunuz. Buna göre,
- Tabloya bir isim veriniz.
- Yaptığınız uygulamanın ne olduğunu söyleyiniz.
Çözüm:
Bu soru, bizim bir araştırma yapmamızı istiyor. Sınıfta olmadığımız için ben örnek bir sınıf için bu soruyu cevaplayacağım. Siz de kendi sınıfınızda bu uygulamayı yapabilirsiniz.
Adım 1: İlk olarak sınıftaki tüm arkadaşlarımıza “Kedi, köpek, at ve kuştan en çok hangisini seviyorsun?” diye sorarız ve cevapları not alırız. Buna veri toplama denir. Diyelim ki 25 kişilik bir sınıfta şu cevapları aldık:
- Kedi: 9 kişi
- Köpek: 7 kişi
- At: 4 kişi
- Kuş: 5 kişi
Adım 2: Şimdi bu topladığımız verileri yani sayıları, soruda verilen tabloya yerleştirelim. Bu tabloya sıklık tablosu diyoruz çünkü her bir seçeneğin ne sıklıkla tekrarlandığını gösteriyor.
Hayvan adı: Kedi | Köpek | At | Kuş
Öğrenci sayısı: 9 | 7 | 4 | 5
Adım 3: Şimdi de sorunun bizden istediklerini cevaplayalım.
- Tabloya bir isim veriniz: Tablomuza içeriğini anlatan bir başlık koymalıyız. Örneğin; “5-C Sınıfının En Sevdiği Hayvanlar” güzel bir isim olur.
- Yaptığınız uygulamanın ne olduğunu söyleyiniz: Arkadaşlarımıza sorular sorarak bilgi topladık. Bu işleme anket çalışması veya veri toplama denir. Topladığımız bilgileri de bir sıklık tablosu ile göstermiş olduk.
Soru 2: Bir sınıftaki öğrencilere elma, muz, armut, portakal ve üzümden en çok hangisini sevdikleri sorulmuştur. Tüm öğrencilerden alınan cevaplara göre yandaki sıklık tablosu oluşturulmuştur. Tablodan yararlanarak sütun grafiğini oluşturunuz ve aşağıdaki soruları cevaplayınız.
(Not: Soru sütun grafiği oluşturmamızı istese de, görselde grafik istenmiyor, sadece soruları cevaplamamız bekleniyor. Biz de soruları cevaplayalım.)
a) En çok sevilen meyve hangisidir?
Adım 1: Tabloya bakalım. “Öğrenci sayısı” sütunundaki en büyük sayıyı bulmamız gerekiyor. Sayılarımız 8, 5, 4, 10 ve 6. Bu sayılardan en büyüğü 10‘dur.
Adım 2: 10 sayısının karşısındaki meyveye bakalım. Bu meyve Portakal.
Sonuç: En çok sevilen meyve portakaldır.
b) En az sevilen meyve hangisidir?
Adım 1: Yine “Öğrenci sayısı” sütununa bakıyoruz. Bu sefer en küçük sayıyı bulacağız. Sayılarımız 8, 5, 4, 10 ve 6. Bu sayılardan en küçüğü 4‘tür.
Adım 2: 4 sayısının karşısındaki meyve ise Armut.
Sonuç: En az sevilen meyve armuttur.
c) Portakal sevenler, armut sevenlerden kaç kişi fazladır?
Adım 1: “Fazladır” veya “azdır” gibi ifadeler gördüğümüzde aklımıza çıkarma işlemi gelmeli. Tablodan portakal ve armut sevenlerin sayılarını bulalım.
- Portakal sevenler: 10 kişi
- Armut sevenler: 4 kişi
Adım 2: Aradaki farkı bulmak için büyük sayıdan küçük sayıyı çıkarırız.
10
– 4
—-
6
Sonuç: Portakal sevenler, armut sevenlerden 6 kişi fazladır.
ç) Ankete kaç öğrenci katılmıştır?
Adım 1: Ankete katılan toplam öğrenci sayısını bulmak için her bir meyveyi seven öğrenci sayılarını toplamalıyız.
Adım 2: Haydi sayıları toplayalım.
8 (Elma)
5 (Muz)
4 (Armut)
10 (Portakal)
+ 6 (Üzüm)
—-
33
Sonuç: Bu ankete toplam 33 öğrenci katılmıştır.
Soru 3: Bir öğrenci grubuna gelecekte seçmek istedikleri meslekler sorulmuştur. Alınan cevaplara göre aşağıdaki sütun grafiği oluşturulmuştur. Grafiğe göre soruları cevaplayınız.
a) En çok ve en az tercih edilen meslekler hangileridir?
Adım 1: Sütun grafiğinde en çok tercih edileni bulmak için en uzun sütuna, en az tercih edileni bulmak için ise en kısa sütuna bakmalıyız.
Adım 2: Grafiğe baktığımızda en uzun sütunun Öğretmen mesleğine ait olduğunu görüyoruz (9 öğrenci). En kısa sütun ise Asker mesleğine aittir (3 öğrenci).
Sonuç: En çok tercih edilen meslek Öğretmen, en az tercih edilen meslek ise Asker‘dir.
b) Askerliği tercih edenler, doktorluğu tercih edenlerden kaç kişi azdır?
Adım 1: Yine bir karşılaştırma sorusu! Bu yüzden çıkarma işlemi yapacağız. Önce grafikten bu iki mesleği seçen öğrenci sayılarını bulalım.
- Doktorluğu tercih edenler: Kırmızı sütuna bakıyoruz, 7’yi gösteriyor. Yani 7 kişi.
- Askerliği tercih edenler: Mavi sütuna bakıyoruz, 3’ü gösteriyor. Yani 3 kişi.
Adım 2: Aradaki farkı bulalım.
7
– 3
—-
4
Sonuç: Askerliği tercih edenler, doktorluğu tercih edenlerden 4 kişi daha azdır.
c) Öğrenci grubu kaç kişiden oluşmaktadır?
Adım 1: Gruptaki toplam öğrenci sayısını bulmak için her bir mesleği tercih eden öğrenci sayılarını toplamamız gerekiyor. Grafikten sayıları tek tek okuyalım.
- Doktor: 7
- Öğretmen: 9
- Asker: 3
- Polis: 4
- Avukat: 8
Adım 2: Şimdi bu sayıların hepsini toplayalım.
7
9
3
4
+ 8
—-
31
Sonuç: Bu öğrenci grubu toplam 31 kişiden oluşmaktadır.
Umarım tüm çözümleri ve açıklamaları anlamışsınızdır. Unutmayın, tabloları ve grafikleri doğru okumak çok önemlidir! Başka sorularda görüşmek üzere!