5. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 165

Merhaba sevgili öğrencim, ben 5. sınıf matematik öğretmenin. Gönderdiğin bu güzel sayfayı senin için inceledim ve şimdi sana adım adım, çok basit bir dille anlatacağım. Bu konu, etrafımızdaki nesnelerde matematiği nasıl görebileceğimizi gösteren eğlenceli bir konu. Hazırsan, haydi başlayalım!

ÜÇGENLER VE DÖRTGENLER: Çokgenleri İsimlendirme

Bu konumuzda, günlük hayatta gördüğümüz şekillerin aslında birer geometrik cisim olduğunu ve onlara nasıl isim verdiğimizi öğreneceğiz.

Motivasyon Sorusu:

Yandaki halının motiflerini inceleyiniz. Bu motiflerden bildiğiniz geometrik şekil modeli olanları söyleyiniz.

Çözüm:

Haydi o güzel halıya bir dedektif gibi yakından bakalım! Desenlerin içinde tanıdık şekiller saklı.

Adım 1: Halının tam ortasındaki büyük desene odaklanalım. Turuncu, yeşil ve krem rengi iç içe geçmiş şekiller var. Ortadaki turuncu şekil, dört kenarı da birbirine eşit uzunlukta olan bir eşkenar dörtgene benziyor, hani şu baklava dilimi dediğimiz şekil.

Adım 2: Turuncu şeklin etrafındaki krem rengi ve yeşil kısımlar ise yamuk şekillerini oluşturuyor. Yamukların sadece iki kenarı birbirine paralel olur, burada da öyle duruyorlar.

Adım 3: Halının kenarlarını çevreleyen kahverengi şeride bakalım. O şeridin içinde art arda dizilmiş küçük kareler görüyoruz.

Sonuç: Kısacası bu halının üzerinde eşkenar dörtgen, yamuk ve kare gibi bildiğimiz birçok geometrik şekil modeli kullanılmış. Ne kadar da sanatsal, değil mi?

1. Örnek:

Aşağıdaki geometrik şekilleri inceleyelim:

Yukarıdaki şekiller, çeşitli doğru parçalarının herhangi ikisinin birer uçları ortak olacak biçimde ardışık olarak birleştirilmesiyle oluşmuştur. Bu şekiller kapalı (kendini kesmeyen) şekillerdir. Böyle şekillere çokgen adı verilir. Çokgenler kenar sayılarına göre üçgen, dörtgen, beşgen … diye isimlendirilir.

Açıklama:

Sevgili öğrencim, bu tanım aslında çok basit bir şey söylüyor. Bir şekle “çokgen” diyebilmemiz için iki önemli kural var:

• Kural 1: Sadece düz çizgilerden (doğru parçalarından) oluşacak. Yani yuvarlak, kavisli kenarları olmayacak.
• Kural 2: Kapalı bir şekil olacak. Yani başladığı noktada bitecek, herhangi bir ucu açıkta kalmayacak.

İşte bu iki kurala uyan bütün şekillere çokgen diyoruz. Sonra da kenarlarını sayıp ona göre isim veriyoruz:

• 3 kenarı varsa: Üçgen
• 4 kenarı varsa: Dörtgen
• 5 kenarı varsa: Beşgen
• 6 kenarı varsa: Altıgen

Bu kadar basit!

2. Örnek:

Aşağıdaki resimleri ve açıklamaları inceleyelim:

Açıklama:

Şimdi de çevremizdeki nesnelerin hangi çokgenlere benzediğine bakalım.

Adım 1: Trafik İşaret Levhası

Bu tehlike uyarı levhasının tam 3 tane kenarı ve 3 tane köşesi var. Bu yüzden bu levha bir üçgen modelidir.

Adım 2: Kazağın Üstündeki Motifler

Pembe kazağın üzerindeki sarı şekle bakalım. Bu bir dörtgendir. Dikkat edersen alt ve üst kenarları birbirine paralel ama yan kenarları değil. İşte bu tür dörtgenlere yamuk modeli diyoruz.

Adım 3: Uçurtma

Gökyüzünde süzülen bu güzel uçurtmanın şekli de bir dörtgendir. Kitapta buna eşkenar dörtgen modeli denmiş. Dört kenarının da eşit olduğu dörtgenlere bu ismi veririz.

Adım 4: Nihale (Altlık)

Annenin sıcak tencereyi masaya koymak için kullandığı bu altlığa “nihale” denir. Şekline dikkatlice bakarsan, karşılıklı kenarlarının birbirine paralel olduğunu görürsün. Bu özel dörtgenin adı da paralelkenar modelidir.

Umarım çokgenleri ve etrafımızdaki dünyada nasıl yer aldıklarını daha iyi anlamışsındır. Unutma, matematik her yerdedir! Aklına takılan başka bir şey olursa, sormaktan hiç çekinme.