Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin 5. Sınıf Matematik öğretmeniniz.
Bugün sizlerle ondalık gösterimler konusunu pekiştireceğimiz harika bir etkinlik yapacağız. Bana gönderdiğiniz görseldeki soruları şimdi adım adım, hep birlikte çözeceğiz. Unutmayın, matematik sabır ve dikkat gerektirir. Hazırsanız, haydi başlayalım!
1. Aşağıda modellenen kesirlerin, ondalık gösterimlerini ve okunuşlarını yazınız.
Bu soruda bize verilen şekillerin ne anlama geldiğini bulup ondalık sayıya çevireceğiz. Çok eğlenceli, değil mi?
a.
Adım 1: Şekle bakalım. Bir bütünün 10 tane eşit dikey parçaya (sütuna) ayrıldığını görüyoruz. Bu parçalardan 8 tanesi turuncuya boyanmış.
Adım 2: Bu durumu kesir olarak ifade edersek, 10 parçadan 8’i boyalı olduğu için 8/10 (on’da sekiz) yazarız.
Adım 3: Paydası 10 olan kesirleri ondalık sayıya çevirmek çok kolay! Bu kesrin tam kısmı olmadığı için “0,” yazarız. Virgülden sonra paydaki sayıyı, yani 8’i yazarız.
Sonuç:
- Ondalık Gösterim: 0,8
- Okunuşu: Sıfır tam onda sekiz
b.
Adım 1: Bu modelde ise bir bütün, 100 tane küçük eş kareye bölünmüş. Bu karelerden sadece 7 tanesi mora boyanmış.
Adım 2: Kesir olarak bu durumu 7/100 (yüz’de yedi) şeklinde ifade ederiz.
Adım 3: Paydası 100 olan kesirleri ondalık sayıya çevirirken, virgülden sonra iki basamak olması gerektiğini unutmayalım. Tam kısmı olmadığı için “0,” yazarız. Virgülden sonra 7 yazarsak 0,7 olur, bu da onda yedi demektir. Bizim sayımız ise yüzde yedi! Bu yüzden boş olan onda birler basamağına “0” koyarız ve sayımız 0,07 olur.
Sonuç:
- Ondalık Gösterim: 0,07
- Okunuşu: Sıfır tam yüzde yedi
c.
Adım 1: Yine 100 eş kareden oluşan bir bütünümüz var. Bu sefer karelerin hepsi, yani 100 tanesi de maviye boyanmış.
Adım 2: Kesir olarak bu 100/100 (yüz’de yüz) demektir. Payı paydasına eşit olan kesirler her zaman 1 bütüne, yani 1 tama eşittir.
Sonuç:
- Ondalık Gösterim: 1,0 veya kısaca 1
- Okunuşu: Bir tam
ç.
Adım 1: Burada birden fazla bütün var! 3 tane 100’lük karenin tamamı pembeye boyanmış. Bu, elimizde 3 tam olduğunu gösterir.
Adım 2: Dördüncü 100’lük kareye baktığımızda ise 100 kareden 47 tanesinin boyalı olduğunu sayabiliriz. Bu da kesir olarak 47/100 demektir.
Adım 3: Şimdi tam kısmı ve kesir kısmını birleştirelim. 3 tam ve 47/100. Ondalık olarak yazarken tam kısmı virgülün soluna, kesir kısmını ise sağına yazarız.
Sonuç:
- Ondalık Gösterim: 3,47
- Okunuşu: Üç tam yüzde kırk yedi
d.
Adım 1: Bu modelde ise 1000’lik küpler kullanılmış. Soldaki büyük yeşil küpün tamamı boyalı. Bu, 1000 küçük küpten 1000’inin de boyalı olduğu anlamına gelir. Yani bu 1 tam demektir.
Adım 2: Sağdaki küpe baktığımızda ise onun da 1000’lik bir küp olduğunu ama bir kısmının boyalı, bir kısmının ise beyaz (boyasız) olduğunu görüyoruz. Boyalı olan yeşil kısmı saydığımızda, küpün yarısının, yani 500 küçük küpün boyalı olduğunu fark ederiz. Bu da kesir olarak 500/1000 (bin’de beş yüz) demektir.
Adım 3: İki şekli birleştirdiğimizde 1 tam ve 500/1000 kesrini elde ederiz. Ondalık sayı olarak yazarken tam kısmı virgülün soluna, binde beş yüzü de sağına yazarız.
Sonuç:
- Ondalık Gösterim: 1,500 (sondaki sıfırları atarak 1,5 olarak da yazabiliriz)
- Okunuşu: Bir tam binde beş yüz (veya Bir tam onda beş)
Harika gidiyorsunuz! Şimdi ikinci sorumuza geçelim.
2. Aşağıdaki ondalık gösterimleri okunuşları ile eşleştiriniz.
Bu soruda sayıları okunuşlarıyla doğru bir şekilde birleştireceğiz. Ondalık sayıları okurken kuralımız neydi? Önce virgülden önceki tam kısmı okuruz ve “tam” deriz. Sonra virgülden sonraki kısmı okuruz. Virgülden sonra;
- Bir basamak varsa “onda“
- İki basamak varsa “yüzde“
- Üç basamak varsa “binde“
diye ekleriz. Haydi eşleştirelim!
a. 4,63 → Virgülden önce 4 var, sonra 63 var. Virgülden sonra iki basamak olduğu için “yüzde” diyeceğiz. Yani: Dört tam yüzde altmış üç
b. 0,9 → Virgülden önce 0 var, sonra 9 var. Virgülden sonra bir basamak olduğu için “onda” diyeceğiz. Yani: Sıfır tam onda dokuz
c. 125,890 → Virgülden önce 125 var, sonra 890 var. Virgülden sonra üç basamak olduğu için “binde” diyeceğiz. Yani: Yüz yirmi beş tam binde sekiz yüz doksan
ç. 49,08 → Virgülden önce 49 var, sonra 08 yani 8 var. Virgülden sonra iki basamak olduğu için “yüzde” diyeceğiz. Yani: Kırk dokuz tam yüzde sekiz
d. 5,017 → Virgülden önce 5 var, sonra 017 yani 17 var. Virgülden sonra üç basamak olduğu için “binde” diyeceğiz. Yani: Beş tam binde on yedi
e. 49,8 → Virgülden önce 49 var, sonra 8 var. Virgülden sonra bir basamak olduğu için “onda” diyeceğiz. Yani: Kırk dokuz tam onda sekiz
Tebrikler çocuklar! Bütün soruları başarıyla çözdünüz. Unutmayın, bol bol pratik yaparak bu konuyu çok daha iyi öğrenebilirsiniz. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!